Калифорниядағы тарихи Эннис үйі

Кіріспе

Калифорниядағы тарихи үй, АҚШ

Эннис үйі – Лос-Анджелес қаласының Лос-Фелиз ауданындағы тұрғын үй, Гриффит паркінен оңтүстікке қарай орналасқан. Үйді Франк Ллойд Райт 1923 жылы Чарльз және Мейбл Эннис үшін жобалап, 1924 жылы салды. Пасаденадағы Ла Миниатюрадан және Лос-Анджелестегі Голливуд төбелеріндегі Сторр және Фримен үйлерінен кейін, бұл құрылым Райттың тоқыма блоктарынан жасалған төртінші және ең ірі дизайны болып табылады. Құрылыс негізінен құйма бетон блоктарынан тұрады. Дизайн ежелгі майя ғибадатханаларының үлгісімен жасалған. Франк Ллойд Райттың басқа ғимараттарымен бірге, мысалы Висконсин штатындағы А.Д. Герман қоймасы және Голливудтағы Алина Барнсдалл Холлихок үйі, Эннис үйі кейде майя стиліндегі архитектураның мысалы ретінде аталады. Оның ерекше ерекшелігі – 27 000 тесілген және өрнекті ыдыраған гранит блоктарындағы рельефтік әшекейлемелер, олар Уксмалдағы Пуук архитектурасының симметриялық рельефтерінен шабыттанған. Эннис үйі – қалалық, штаттық және ұлттық маңызы бар ескерткіш. 2011 жылдан 2019 жылға дейін ол миллиардер Рональд Берклге тиесілі болды, осы кезеңде маңызды жөндеу және жаңарту жұмыстары жүргізілді. 2019 жылы үйді Роберт Розенхек пен Синди Капобианко, марихуана индустриясының мамандары және қайырымдастары 18 миллион АҚШ долларына сатып алды.

Тарих

Үй екі ғимараттан тұрады: негізгі үй және кішкентай шофердің пәтері/гаражы, оларды төселген аула бөліп тұрады. Басқа үш блок үйлердің тік бағытынан өзгеше, Эннис үйінің солтүстік жағында ұзын көлденең лоджиялық тірегі бар, ол қоғамдық және жеке бөлмелерді оңтүстікке байланыстырады. Үйдің ішінде ас үй, кладовка, қонақ бөлмесі, асхана, қонақ бөлмесі, негізгі ванна бөлмесі және жатын бөлмесі, жоғарғы терраса, сондай-ақ екінші ванна бөлмесі мен жатын бөлмесі негізгі ғимараттың шығыс және төменгі жағында орналасқан. Құрылыс қиындықтары себебінен шығындар артты. Бастапқыда Франк Ллойд Райттың ұлы Ллойд Райт қадағалаған, бірақ үйдің құрылысы терезелерге дейін жеткен соң, иелері құрылысты өз бақылауына алды. Олар Райттың бастапқы жобасынан ауытқып, түрлі өзгерістер енгізді. 1940 жылы үйді медиа тұлғасы Джон Несбит сатып алды және Райтқа солтүстік террасаға бассейн, бірінші қабатта бильярд залы және жылыту жүйесін қосуды тапсырды. Алғашында және қазіргі уақытта Эннис үйі деп аталатын бұл ғимарат ұзақ жылдар бойы Эннис Браун үйі деп белгілі болды, 1980 жылы үйдің сегізінші иесі Аугуст О. Браунның (1968–1980) Мәдени мұраны сақтау қорына жасаған қайырымдылығының құрметіне осылай аталды. 2005 жылдың тамызында үйдің бастапқы атауы қайта жаңартылды, ал Мәдени мұраны сақтау қоры Эннис үйі қоры болып қайта аталды. 1980 жылдан 2011 жылға дейін қорының ұзақ жылдық иелігінде үй кино түсіру орны ретінде пайдаланылып, Лос-Анджелестің ең танымал үйлерінің біріне айналды. 2009 жылдың 19 маусымында Эннис үйі қоры үйді 15 миллион АҚШ долларына сатуға шығарғанын хабарлады. Экономиканың төмендеуіне байланысты сатып алушылар табылмай, баға бірте-бірте төмендетілді, нәтижесінде 2011 жылдың 14 шілдесінде бизнес-атқарушы Рон Берклге 4,5 миллион долларға сатылды. Сату шартында жылына 12 күн үйді жалпы жұртшылыққа көрсетуге мүмкіндік беретін жеңілдік қарастырылған, бұл шарт келесі сатып алушылар үшін де міндетті. 2018 жылдың желтоқсанына қарай үй 23 миллион долларға сатылды. 2019 жылы Беркл үйді 18 миллион долларға сатты. Үйге қоғамдық қол жеткізу туралы ешқандай хабарлама жарияланбады және Эннис үйі әлі де жалпы жұртшылыққа жабық.

The house consists of two buildings, the main house and a smaller chauffeur's apartment/garage, separated by a paved courtyard. Unlike the vertical orientation of the other three block houses, the Ennis House has a long horizontal loggia spine on the northern side, connecting public and private rooms to the south, and is very large at The kitchen, pantry, guest room, dining room, living room, master bathroom and bedroom, upper terrace, and second bathroom and bedroom are at the eastern and lower end of the main building. Construction difficulties brought up costs. Initially supervised by Frank Lloyd Wright's son Lloyd Wright, the owners took over construction supervision after the superstructure reached the windows. They carried out various changes, deviating from Wright's original design. In 1940, the house was sold to media personality John Nesbitt, who had Wright add a pool on the north terrace, a billiard room on the ground floor, and a heating system. Although originally and currently known as the Ennis House, the building was long known as the Ennis Brown House, which became its name in 1980 — in appreciation of its donation to the Trust for Preservation of Cultural Heritage by Augustus O. Brown, the eighth owner of the house (1968–1980). In August 2005, the house was returned to its original name, and the Trust for Preservation of Cultural Heritage was renamed the Ennis House Foundation. It was during the long ownership by the Foundation from 1980 to 2011 that the house was used as a filming location, establishing it as one of the most famous houses in Los Angeles. On June 19, 2009, the Ennis House Foundation announced that the house was being offered for sale with an asking price of US$15 million. Finding no buyers in a down economy, the price was steadily reduced, until it was sold to business executive Ron Burkle for just under $4.5 million on July 14, 2011. A condition of the sale is an easement that allows public viewing 12 days per year, a condition binding on subsequent buyers. By December 2018, it was listed for sale at $23 million. In 2019, Burkle sold the house for $18 million. No announcement was made regarding access by the public and the Ennis House remains closed to public visitors.

Фильм өндірісінде қолдану

Ғимараттың ерекше дизайны оны Голливуд режиссерлері үшін тартымды орынға айналдырды. 1933 жылғы «Әйел» фильмінде түсірілім алаңы ретінде пайдаланылса да, үй 1959 жылғы «Перзенттік үй» B-фильмінің сыртқы фасады ретінде танымал болды. 1975 жылғы «Сараңқұрт күні» фильмінде үй жеке тұрғын үй ретінде кеңінен қолданылды, бірақ 1982 жылғы «Жауынгер» фильмінде үй кино көрермендер арасында кең танылды; басты кейіпкердің автокөлік алаңына келуі ғана Эннис үйінде түсірілді, ал тоқыма блоктардан қалыптар жасалып, дыбыс алаңдарында интерьерлік декорациялар құру үшін пайдаланылды. Оның сыртқы түрі «Баффи – вампирлерді өлтіруші» телесериалындағы «Мансион», яғни Анжелус, Спайк және Друзилланың үйі ретінде де пайда болды. Соборға ұқсас интерьердің бөліктері, әсіресе асхана мен камин, «Каратэші бала 3» (The Karate Kid Part III) фильмінде Лос-Анджелес қаласының көрінісін ашады, «Қара жаңбыр» (Black Rain), «Жарқын адам» (The Glimmer Man), «Қайта жарақталған өлтірушілер» (The Replacement Killers), «Сағат тілдік шатыр» (Rush Hour) Гонконг шатыршасының қабатын алмастырып, «Он үшінші қабат» (The Thirteenth Floor) сияқты оннан астам фильмде пайда болды. Үй сонымен қатар жарнамаларға, сән журналдарына түсірілімдерге және музыкалық бейнелерге, соның ішінде Майкл Джексон қатысқан 3T тобының «Неге?» (Why) бейнесіне де орын берді. S Club 7 тобының «Енді есіңде ме?» (Have You Ever) бейнесінде топ мүшелері үйде күнделікті өмір сүріп жатқанда, ал Рики Мартиннің «Қайта кел» (Vuelve) музыкалық бейнесі де түсірілді. Үйге әсерленген режиссерлер Эннис үйінің бастапқы элементтерін дыбыс алаңдарында қайта жасады немесе «Жауынгер 2» (Predator 2) және «Жұлдыз жолы: Келешек ұрпақтары» (Star Trek: The Next Generation) сериалдарындағыдай шамалы өзгертті. «Жауынгер» (Blade Runner) фильмінің сыртқы көрінісін түсіргеннен кейін Деккардтың пәтерінің интерьері Warner Brothers студиясында жасалды. «Рокеткер» (The Rocketeer) фильмінде Эннис үйінің бөліктері, соның ішінде өрнекті әйнек суреттері студияда егжей-тегжейлі қайта жасалды. «Рокеткер» тіпті үйге қосымша қабат салды. Кішкентай масштабта, Мульхолланд Драйвтегі (Mulholland Drive) Club Silencio есігінің жақтауы үшін блоктан жасалған ою-өрнектердің плиткасы қолданылды. Дэвид Линч «Мұхаббатқа шақыру» (Invitation to Love) телешоуындағы «Твин Пикс» (Twin Peaks) шоусының кейбір бөлімдері үшін Эннис үйінің интерьерін пайдаланды. Үй HBO телеарнасының «Батыс әлемі» (Westworld) сериалының эпизодтарында және 2019 жылғы «Мен түнмін» (I Am the Night) мини-сериалында да пайда болды. «Құс» (Wing) эпизодында Саут-паркте (South Park) қытайлық бандиттің штаб-пәтері ретінде мультфильм бейнесі көрсетілді, бұл фильмдерде Эннис үйінің қылмыстық және/немесе азиялық кейіпкерлермен байланысты екенін сатиралық түрде көрсетті. Эннис үйі «The Venture Bros.» мультсериалында супер зұлым Монархтың үйі ретінде де бейнеленген. Үйдің тығыз орналасқан ауданында болғандықтан, фильм түсіру тобына, туристерге және қалпына келтіру жұмыстарына қатысты шиеленістер туды. Том Костер режиссерлік еткен «Эннис үйі» (The Ennis House) атты деректі фильм жоғары сапалы цифрлық 3D форматында түсірілді. Онда үйдің құрылысы (қысқаша), көпшілікке жабық үйдің толық айналымы, 1994 жылғы жер сілкінісінен келген зардаптар және үйді қазіргі жеке меншік иесіне сатуға дейін жүргізілген қалпына келтіру жұмыстары көрсетілді. Фильмнің алғашқы нұсқасы 2007 жылдың қазан айында Чикагодағы Франк Ллойд Райт құрылыс консервациясы конференциясында көрсетілді, бірақ көпшілікке көрсетілімдері аз болды. Ол 2D және 3D нұсқаларында DVD форматында қол жетімді. Эннис үйі Thirty Seconds to Mars рок-тобының «Артефакт» (Artifact) деректі фильмінде де көрсетілді және олардың «Бұл соғыс» (This Is War) альбомының бір бөлігі осы жерде жазылды.

The building's exotic design has made it an appealing location for Hollywood filmmakers. Although used as a shooting location as early as 1933 (Female), the house first acquired morbid fame providing the exterior facade for House on Haunted Hill, a 1959 B movie. The 1975 film The Day of the Locust made extensive use of the house as a private residence, but it was in 1982's Blade Runner that the house gained a popularity of its own among moviegoers; only the main character's arrival at the motor court was actually shot at the Ennis House, but casts were taken of the textile blocks and these were used to construct interior sets on soundstages. Its exterior also appears as "The Mansion" occupied by Angelus, Spike, and Drusilla in the television series Buffy the Vampire Slayer. Sections of the cathedral reminiscent interior, especially the elevated dining room and fireplace, have appeared in over a dozen films including The Karate Kid Part III revealing the view of downtown Los Angeles, Black Rain, The Glimmer Man, The Replacement Killers, Rush Hour substituting for a floor of a Hong Kong skyscraper, and The Thirteenth Floor. The house has also been used as a location for commercials, fashion magazine shoots and music videos, including 3T's "Why" featuring Michael Jackson. S Club 7's video for the single "Have You Ever" shows the band members living an everyday life in the house and Ricky Martin music video song "Vuelve". Impressed by the house, filmmakers either recreated original elements of the Ennis House on sound stage sets or vaguely imitated these as in Predator 2 and several episodes of Star Trek: The Next Generation. After shooting the exterior scene on location for Blade Runner, the interior of Deckard's apartment was created at Warner Brothers. In the case of The Rocketeer, sections of the Ennis House were recreated in detail, including the patterned art glass, on a studio set. The Rocketeer went as far as adding an upper floor. On a smaller scale, tile casts of the block relief ornamentation were used for the Club Silencio doorframe in Mulholland Drive. David Lynch used the interiors of Ennis House for a few segments of the show Twin Peaks in the soap opera show within a show called Invitation to Love. The house has also appeared in episodes of HBO's television update of Westworld and the 2019 mini series I Am the Night. A cartoon representation is featured in South Park as the base of a Chinese gang in the episode "Wing", satirizing the popular association of the Ennis House with criminal and/or Asian characters in films. Ennis House is also represented in cartoon series "The Venture Bros." as super villain, The Monarch's house in season 4. Because the house is situated in a densely populated neighborhood, tensions have arisen over the years in regard to film production crews, as well as the streams of tourists and restoration construction workers. A film documenting the house, called The Ennis House, was shot in hi definition digital 3D by film maker Tom Koester. It covers the construction (briefly), a grand tour of the house (closed to the public), and the damage stemming from the 1994 earthquake and the subsequent restoration and repair prior to the sale of the house to its current private owner. An early cut of the film premiered at the Frank Lloyd Wright Building Conservancy Conference in Chicago, October 2007, but has had few public showings. It is available on DVD in both 2D and 3D versions. The Ennis House was also featured in the Thirty Seconds to Mars rock bands' documentary Artifact, and is where part of their album This Is War was recorded.

Белгілі бір жер мәртебесі

Үй 2008 жылдың желтоқсанында сарапшылар арасында жүргізілген сауалнамада Los Angeles Times газетінің барлық уақыттағы он үздік үйінің бірі деп танылды және АҚШ Ішкі істер департаментінің Ұлттық тарихи орындар тізіміне, сондай-ақ Тарихи сақтау жөніндегі Ұлттық қордың құрып бара жатқан тарихи орындар тізіміне енгізілген. Бұған қоса, ол Калифорнияның тарихи ескерткіші және Лос-Анджелес тарихи-мәдени ескерткіші мәртебесіне ие. Үй орналасқан жердегі Калифорния тарихи ескерткішінің NO. 1011 нөмірімен орнатылған тақтада былай деп жазылған:
"NO. 1011 ФРАНК ЛЛОЙД ВРАЙТ ТЕКСТИЛ БЛОКТАРДАН САЛЫНҒАН ҮЙЛЕР (ТЕМАТИКАЛЫҚ), ЭННИС ҮЙІ. Бұл үйді Фрэнк Ллойд Райт жобалап, 1924 жылы Чарльз және Мейбл Эннис үшін салған. Бұл – 1011 нөмірімен тіркелген төрт тоқыма блок үйдің бірі."