Кіріспе

Неміс өнеркәсіпшісі және сотталған соғыс қылмыскері Альфрид Феликс Альвин Крупп фон Болен унд Халбах (13 тамыз 1907 – 30 шілде 1967), көбінесе Альфрид Крупп деп аталады, неміс өнеркәсіпшісі, Олимпиадалық яхта жарыстарында қатысушы, СС-ке көмек көрсеткен және 19-ғасырдың басынан бері неміс өнеркәсібінде танымал болған Крупп отбасының мүшесі. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, өз зауыттарын (құлдық еңбек пайдаланып) геноцидтік тәсілмен басқарғаны үшін адамзатқа қарсы қылмыс жасады деп танылды және он екі жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ 1951 жылы үш жылға сотталды. Отбасылық компания, ресми түрде Фридрих Крупп АГ Хоеш Крупп, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия үкіметі мен Вермахтқа қару-жарақ және материалдық жабдықтаманы жеткізуші болды. 1943 жылы Крупп Адольф Гитлердің «Крупп заңы» (Lex Krupp) бойынша компанияның жалғыз иесі атанды. Крупптың соғыс кезінде құл еңбегін пайдалануы 1947–1948 жылдардағы «Крупп ісіне» әкелді, одан кейін ол үш жыл түрмеде отырды. 1967 жылы Крупп қайтыс болғаннан кейін, оның өсиетімен Крупп компаниясының басқаруы Альфрид Крупп фон Болен унд Халбах қорына, қайырымдастық ұйымға берілді. Қола медаль – 1936 жылғы Жазғы Олимпиада ойындары, 1936 жылғы Берлин.

Отбасы және ерте өмірі

Крупптің анасы Берта Крупп 1902 жылы 16 жасында компанияны мұра етті, оның әкесі Фридрих Альфред Крупп газеттерде гомосексуал ретінде әшкереленгеннен кейін өзін-өзі өлтірді. 1906 жылғы қазанда Берта Альфридтің әкесі Гюстав фон Болен унд Хальбахқа, неміс дипломаты және лютерандық рәсімде ақсүйек мүшесіне үйленді, ол кейіннен император Вильгельм II-нің рұқсатымен Крупп есімін өз тегіне қосты. Альфред шамамен бір жылдан кейін дүниеге келді. Альфред Крупп гимназияда оқыды, содан кейін Крупп компаниясының шеберханаларында тәлім алды және Мюнхен, Берлин және Ахендегі техникалық университеттерде металлургияны оқыды. Компания 1920-1930 жылдардағы Германияның қайта қарулануынан айтарлықтай пайда тапты. Густав Крупп фон Болен унд Хальбах, нацистік партияға бастапқыда қарсы болғанына қарамастан, 1933 жылғы сайлаулардан бұрын оған ірі жекелеген қаржылық көмек көрсетті, себебі ол нацистердің милитаризмі мен тәуелсіз кәсіподақтарға қарсы тұруы компания үшін тиімді болады деп есептеді. 1931 жылдан бастап Альфред СС-тің қолдаушы мүшесі болды (förderndes Mitglied der SS). Ол Ұлттық-социалистік ұшқыштар корпусының мүшесі болды, онда ол штандартенфюрер шеніне жетті және 1938 жылдан бастап нацистік партияға мүше болды. 1937 жылы Крупп, әкесі сияқты, әскери-экономикалық жетекші (Wehrwirtschaftsführer) болып тағайындалды. Ол сондай-ақ әкесінің Германия саудасы мен өнеркәсібінің Адольф Гитлер қорының (Adolf Hitler Spende der deutschen Wirtschaft) төрағасы ретіндегі орынбасары болды. Крупп 1934 жылы Ахенер техникалық жоғары мектебінен вакуумде болатты балқыту туралы дипломдық жұмысын қорғап, инженерлік магистр (Diplomingenieur) дәрежесін алды. 1936 жылғы Берлин Олимпиадасында Крупп 8 метрлік кластағы жарысқа қатысып, қола медаль жеңіп алды. Осы жылы Дрезден банкінде қаржылық оқылымдардан өткеннен кейін Крупп отбасылық компанияға қосылды. Келесі жылы ол Аннелизе Лампертке, тумасы Бахр (1909–1998) үйленді; олардың ұлы Арндт 1938 жылы дүниеге келді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде компанияның табысы артты және ол нацистік Еуропадағы неміс әскері тәркілеген зауыттарды бақылауына алды. Алфред әкесінің денсаулығы нашарлаған сайын компанияны басқаруда белсендірек болды. 1941 жылы Густав Крупп инсульт алғаннан кейін ол фирманың де-факто басшысы болды. Альфред басшылығымен компания үкімет тарапынан ұсынылған құл еңбегін пайдаланды және концлагерьдегі еврей тұтқындарын көптеген зауыттарында жұмыс істеуге тағайындады. Әскерилер қауіпсіздік тұрғысынан кейбір жұмыстарды ерікті неміс жұмысшыларының атқаруын ұсынған кезде де Альфред мәжбүрлі еңбекті қолдануға талап етті. Ол 1943 жылдың 12 қарашасында Адольф Гитлер жариялаған «Крупп заңы» (Lex Krupp) арқылы әкесінің орнына отбасылық фирманың ресми басшысы болып тағайындалды, бұл заң мұрагерлік туралы әдеттегі заңдарды жойды және Крупп фирмасын отбасылық бизнес ретінде сақтап қалды. Осы заң бойынша Альфред өз атына «Крупп» фамилиясын ресми түрде қосты. Ол сондай-ақ «Қару-жарақ және соғыс өндірісі министрі» (Reichsminister für Rüstung und Kriegsproduktion) қызметіне тағайындалды. Меншіктің берілуі Гитлердің алғыс білдіруінің белгісі болды және ол режим құлағаннан кейін сақталған санаулы ұлттық-социалистік үкімет заңдарының бірі болды. Соғыс кезінде Альфред Крупп оккупацияланған аумақтардағы белгілі бір зауыттарды Германия Рейхына беруге жауапты болды. Ол Соғыс Еңбегі үшін крестпен, екінші және бірінші дәрежелі наградалармен марапатталды. Крупп концлагерьдерді басқарған СС-пен тығыз байланыста жұмыс істеді, олардан мәжбүрлі еңбек алынды. 1943 жылдың 7 қыркүйегінде жазылған хатында ол: «Бреслаудағы техникалық кеңсеміздің ынтымақтастығына қатысты, мен тек осы кеңсе мен Аушвиц арасындағы тығыз түсіністік болашақта да сақталатынын айта аламын» деп жазды. Оның бір қызметкерінің айтуынша, соғыстың жеңіліске ұшырағаны анық болған кезде де: «Крупп 520 еврей қызын, олардың кейбіреулері балаларға жақын жаста болса да, Эссендегі компанияның ортасындағы ең қатыгез жағдайларда жұмыс істеуге міндет деп санады».