Кіріспе

Түркияның сейсмикалық жылжу қанаты – Солтүстік Анатолия қанаты (NAF) (Kuzey Anadolu Fay Hattı) – Анатолияның солтүстігіндегі белсенді оң жақты жылжу қанаты, ол Еуразия және Анатолия плиталарының арасындағы трансформациялық шекара. Бұл қанаты Түркияның шығысындағы Карлиова үштік түйісіндегі Шығыс Анатолия қанатымен қиылысып, батысқа қарай, Түркияның солтүстігі арқылы 1200-1500 километрге дейін Эгей теңізіне дейін созылады. Ол Стамбулдан оңтүстікке қарай шамамен 20 км қашықтықта жатыр. Солтүстік Анатолия қанаты Калифорниядағы Сан-Андреас қанатына көп жағынан ұқсас. Екеуі де континенттік трансформациялар болып табылады және ұзындығы мен жылжу жылдамдығы шамалас. Стамбулға жақын Мармара теңізі Калифорниядағы Солтон ойысына ұқсас созылу алабы, онда жылжу жүйесіндегі босату иілімі тартылыс алабын жасайды.

Елеулі жер сілкіністері

1939 жылы Ерзинкан қаласында болған апатты жер сілкінісінен бері 7.0 балдан жоғары магнитудасы бар жеті жер сілкінісі болды, олардың әрқайсысы батысқа қарай жылдам жылжыды. Осы үрдісті зерттеген сейсмологтар әрбір жер сілкінісі келесісін тудыруы мүмкін деп санайды. Олар әр үлкен жер сілкінісінен туындаған жарықтар бойындағы кернеуді талдап, 1999 жылдың тамызында Измит қаласын қиратумен аяқталған жер сілкінісін болжады. Бұл тізбе аяқталмаған деп есептеледі және болашақта, мүмкін, халық тығыз қоныстанған Стамбул қаласының жанында жер сілкінісі болады.

Оқиғаның сәті | Магнитудасы | Қаза тапқандар
---|---|---
1929 Сушехри | 6.3 | 64 адам
1939 Ерзинкан | 7.8 | 32 700+ өлген, 100 000+ жарақат алған
1942 Никсар-Эрба | 7.0 | ~3 000 өлген
1943 Тося-Ладик | 7.2 | 2 824 адам
1944 Болу-Гереде | 7.2 | 3 959 адам
1949 Карлыова | 6.7 | 320 адам
1951 Курсунлу | 6.9 | 50 өлген, 3 354 жарақат алған
1957 Абант | 7.1 | 52 адам
1966 Варто | 6.9 | 2 394 өлген, 1 489 жарақат алған
1967 Мюдурну аңғары | 7.1 | 86 өлген, 332 жарақат алған
1992 Ерзинкан | 6.7 | 498+ өлген, 2 000+ жарақат алған
1999 Измит | 7.6 | 18 373 өлген, 43 953+ жарақат алған
1999 Дюже | 7.2 | 845+ өлген, 4 948 жарақат алған
2022 Дюже | 6.1 | 2 өлген, 93 жарақат алған