Кіріспе

Герман футболшысы (1939–2012)

Хельмут Галлер (21 шілде 1939 – 11 қазан 2012) – неміс футболшысы, шабуылшы ретінде ойнаған. Халықаралық деңгейде ол Батыс Германия құрамасы сапында үш әлем чемпионатына қатысты. Клубтық деңгейде Германия мен Италияда ойнап, «Болонья» және «Ювентус» командаларымен Италия чемпионатының титулдарын жеңіп алды.

Клубтық мансап

Клубтық карьерасында Галлер 1948 жылдан 1962 жылға дейін BC Аугсбург сапында ойнады, сосын 750 000 маркалық трансферлік ақы мен 200 000 марка жылдық жалақы ұсынысымен Италияға шақырылды. Ол кезде Германияда футболшылардың жалақысы айына 500 маркамен шектелген еді, ал 1963 жылы Бундеслига бірыңғай бірінші дивизион ретінде құрылғаннан кейін бұл көрсеткіш 2500 маркаға дейін өсті. Италияда Галлер 1962 жылғы әлем чемпионатына қатысқан неміс футболшылары Альберт Брюллс, Карл Хайнц Шнеллингер және Хорст Шиманякпен кездесті. Алғашқыда Галлер Болонья клубында ойнады, 1964 жылы жаттықтырушы Фулвио Бернардини басшылығымен клуб үшін 23 жылдан бергі алғашқы және клуб тарихындағы соңғы итальян лигасының титулын жеңіп алды. 1968 жылдан 1973 жылға дейін ол «Ювентус» клубында доп теуіп, 1972 және 1973 жылдары лига жеңімпазы атанды. 1973 жылы «Ювентус» (құрамында Дино Зофф, Франко Каузио, Фабио Капелло және бразилиялық Хосе Алтафини бар) Еуропа чемпиондары кубогының финалына жетіп, Белградта «Аякс» клубымен кездесті. Йохан Кройф бастаған титул иесі матчтың төртінші минутында Джонни Рептің соққысымен есепті ашты. 49-шы минутта жаттықтырушы Честмир Вичпалек Роберто Беттеганың орнына Галлерді алаңға шығарды, бірақ нәтиже өзгермеді. Екі жыл бұрын «Ювентус» 1970–71 жылғы «Интер-Ситис Фэйрс Кубогы» финалында жеңіске ие бола алмады, Билли Бремнер басқаратын «Лидс Юнайтед» клубына есеп бойынша 2:2 және 1:1 тікелей гол есебімен жеңіліп қалды. 1973 жылы Галлер туған қаласына оралып, бұрынғы клубы BC Аугсбург пен жергілікті қарсыласы TSV Schwaben бірігіп құрылған, жаңадан екінші дивизионға көтерілген FC Аугсбург клубына қосылды. Клуб Галлердің трансфері үшін бар болғаны 44 000 герман маркасы төледі, ал Галлер тұрақты жалақыдан бас тартып, кірістің 5% мөлшерін алды. «Аугсбург» сол маусымда Региональ лиганың оңтүстік дивизионында бірінші орынды иеленді. Бірақ Бундеслигаға жолдама алу үшін «Боруссия Берлин» клубынан бір ұпай кем қалды. Галлер 1979 жылы футболшы мамандығынан қол үзді.

Халықаралық мансап

1958 жылы 19 жасында халықаралық аренада дебют жасаған ол үш әлем чемпионатына қатысты; алғашқысы 1962 жылы Чилиде өткен чемпионат, екіншісі – 1966 жылы Англияда, үшіншісі – 1970 жылы Мексикада болды. Барлығы 33 матч өткізіп, 13 гол соқты. 1962 жылғы әлем чемпионатында Галлер Италиямен тең ойнаған, содан кейін топтық кезеңде Чили және Швейцария құрамаларын жеңген Германия құрамасының негізгі ойыншысы болды. Бірақ ширек финалда Югославия 1:0 есебімен жеңіске жетті. 1966 жылғы әлем чемпионатында ол Вольфганг Оверат пен жас Франц Беккенбауэрмен бірге Батыс Германияның орта аласын құрады. Батыс Германия жарыс финалына шықты, ал Галлер ойынның алғашқы голын соқты, бірақ Германия Англияға 2:4 есебімен ұтылып қалды. Медальмен қатар Галлер матч допын да алды, алайда 30 жылдан кейін Англияға барып, оны хет-трик авторы Джефф Херстке сыйлады, дәстүр бойынша допқа оның құқығы болғандықтан. Португалиялық Эузебио (тоғыз гол) соққаннан кейін, Галлер алты голмен турнирдің екінші үздік мергені атанды. 1970 жылғы әлем чемпионатында Батыс Германия үшінші орын алды, ал Галлер тек Мароккоға қарсы өткен алғашқы топтық матчта ғана алаңға түсті, бірінші кезеңнің соңында оны Юрген Грабовски ауыстырды. Бұл турнирге дейін Галлер жарақаттармен күресіп жүрген.

Ойын стилі

Сонымен қатар ойын жасайтын да, гол соғатын да шабуылшы болған Галлер, ерекше техникасымен және шеберлігімен көзге түсті, бірақ мансабы бойы мазалаған артық салмағы да болды. Италияда ол 60-шы жылдардың ең үздік қанат шегінің бірі және Болонья клубының символы саналады. Ол әлі де "тоқтаусыз дриблингі, туа біткен генийлігі, голға керемет сезімі, харизмасы" үшін танымал.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

Кейінгі жылдары Галлер әуесқой клубтарға жаттықтырушы болып жұмыс істеді, оның ішінде «Аугсбург» футбол клубы да бар, сондай-ақ сән дүкенінің иесі болды.

Жеке өмір

2006 жылы Бокс күні Халлер ауыр жүрек талмасына ұшырады, емнен кейін жақсы жазылып жатқаны хабарланды. Кейін ол деменция және Паркинсон ауруына шалдықты. Халлер 2012 жылдың 11 қазанында қайтыс болды. Ол үшінші әйелі, кубалық Нораими Родригес Гвитеррез, оны 2003 жылы, ол 21 жасқа толғанда үйлендірді. Сонымен қатар, Халлердің екі ұлы мен бір қызы бар еді. Халлер Боруссия Мёнхенгладбах клубында ұзақ жылдар ойнаған және екі рет Батыс Германия құрама командасының құрамына кірген Кристиан Хохштаттердің інісі болды.