Кіріспе

Америкалық баскетболшы және жаттықтырушы Томас Эрнест "Сэтч" Сандерс (8 қараша 1938 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және жаттықтырушы. Ол өзінің кәсіби мансабының барлық кезеңін Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Бостон Селтикс» командасында ауыр шабуылшы ретінде өткізді. Сандерс сегіз рет NBA чемпионатында жеңіске жетті және ең көп NBA чемпионатында жеңіс тұрғысынан үшінші орында тұр. Ол сондай-ақ NBA финалдық серияларында 8–0 есебімен жеңіске жеткен үш баскетболшының бірі. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Гарвард университетінің «Кримсон» ерлер баскетбол командасының және «Бостон Селтикс» командасының бас жаттықтырушысы болды. Сандерс 2011 жылы Нейсмит баскетбол даңқы залына үлес қосқан тұлға ретінде енгізілді.

Мансап

Нью-Йорк университетінде көзге түсетін студент ретінде ойнағаннан кейін, ол өзінің 13 жылдық мансабының барлығын Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) «Бостон Селтикс» командасында өткізді. 1962 жылдың 13 наурызында «Сиракуз Нэшнлс» командасымен өткен 142-110 есебімен жеңіске жеткен ойында ол 26 допты қайтарып алып, мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 30 ұпай жинады. Ол 1961–66, 1968 және 1969 жылдары сегіз дүркін чемпион атанған команданың құрамында болды. NBA тарихында оның командаластары Билл Расселл мен Сэм Джонс ғана ойыншылық карьераларында одан көп чемпиондық жүзік жеңіп алды (басқа үш командаласы – Джон Хавличек, Том Хайнсон және К.С. Джонс та сегіз жүзік иегері болды). 1970 жылы Сандерс «Селтикс» командасының маусымдық соңғы ойынында сол тізесінен жарақат алғаннан кейін тізе операциясы жасады. Бұл оның кейін ойынға қатысу қабілетіне үлкен әсер етті. 1973 жылы ол ойыншылық карьерасын аяқтағанын жариялады. 1968 жылдың 20 наурызында Сандерстің құрған тұрғын үй құрылысы тобы («Сандерс Ассошиэйтс» деп аталды) Бостонды жаңарту бағдарламасы (BURP) арқылы Массачусетс штатының Роксбери қаласындағы 83 пәтерді жаңартуға 996 000 АҚШ доллары көлемінде қаржыландыру алды. Бұл қаржыландыруға жергілікті қоғамдық белсенділер (соның ішінде Мел Кинг) BURP бағдарламасындағы қоғамдық бақылаудың жеткіліксіздігі мен нәсілдік теңдіксіздікке сын көтергеннен кейін бекітілді. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Сандерс Гарвард университетінің баскетбол жаттықтырушысы болды және 1977 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Сандерс Айви лигасының кез келген спорт түрінің бас жаттықтырысы қызметін атқарған алғашқы афроамерикалық болды. 1978 жылы Сандерс «Бостон Селтикс» командасының бас жаттықтырушысы болды, бұрынғы командаласы Томми Хайнсонның орнын басты. Сандерс келесі маусымда қайтадан оралды, бірақ 2–12 есебінен кейін оны ойыншы-жаттықтырушы рөлін атқарған Дейв Коуэнс алмастырды. 1986 жылы Сандерс «Жаңадан келгендерге көмектесу бағдарламасын» құрды – бұл бағдарлама американдық кез келген ірі спорт түрінде алғашқы болып құрылды.

Негізгі маусым

ЖылКомандаОйынСанМинұтПайыздықҚосымшаПайыздықСоққыларҚайтарымСанПайыздық1960–61†Бостон6815.9.420.6705.70.65.31961–62†Бостон8029.1.435.7499.50.911.21962–63†Бостон8026.9.456.7387.21.210.81963–64†Бостон8029.6.417.7618.31.311.41964–65†Бостон8030.7.429.7458.31.211.81965–66†Бостон7226.3.428.7647.11.312.61966–67Бостон8123.8.428.8175.41.110.21967–68†Бостон7825.4.428.7845.81.310.21968–69†Бостон8226.6.430.7337.01.311.21969–70Бостон5728.4.443.8805.51.611.51970–71Бостон177.1.364.8751.00.62.31971–72Бостон8219.9.410.8164.31.26.61972–73Бостон597.2.315.6571.50.52.0Мансап91624.2.428.7676.31.19.6

Плей-офф

ЖылКомандаОйынҚосымшаҰпалСоғу%ЕркінЛақтыру%ҚайтарымДозалауҚосымшаҰпалОрташаҰпал1961†Бостон1021.6.493.6258.40.78.91962†Бостон1431.4.431.8068.21.010.11963†Бостон1329.8.437.7747.41.59.81964†Бостон1030.2.362.6766.80.69.11965†Бостон1230.4.421.7218.51.613.31966†Бостон1729.4.483.7506.51.613.51967Бостон916.0.344.4004.80.64.91968†Бостон1420.6.505.7624.50.98.31969†Бостон1513.1.438.7423.20.55.81972Бостон1116.9.321.6192.40.94.31973Бостон54.8.556.0001.00.22.0Мансап13023.5.436.7165.81.08.8