Нεσқаупстаður қаласы: тарих, география және өркендеуі
Neskaupstaður
Нескаупстадюр – Исландияның шығысындағы Norðfjörður фиордындағы қала. 1481 халқы бар, "Кішкентай Мәскеу" атымен танымал, тарихы мен социалистік өркендеуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Neskaupstaður – Исландияның шығыс жағында, Норвегия теңізіне қарсы орналасқан Нордфьёрдур фьордындағы қала. Ол Fjarðabyggð муниципалитетінің құрамына кіреді және 2016 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 1 481 адамды құрайды. Neskaupstaður Шығыс аймақтағы үшінші ірі қала болып табылады. Қала бастапқыда "Nes" деген атпен белгілі ферманың орнында салынған, оны Эгил Рауди ("Қызыл") қоныстандырған. 20-шы ғасырда қаланың күшті социалистік тарихына байланысты "Кіші Мәскеу" деп аталған.
Neskaupstaður is a town located on the fjord Norðfjörður on the eastern side of Iceland, against the Norwegian Sea. It is part of the municipality of Fjarðabyggð and, as of 2016, it has a population of 1,481. Neskaupstaður is the third largest town in Eastern Region. The town was originally built on a farm called "Nes", settled by Egill Rauði ("the red"). The town was nicknamed "Little Moscow" in the 20th century due its strong socialist background.
Тарих
1949 жылға дейін қалаға тек қайықпен ғана баруға болады еді. Содан кейін ол Oddskard тауларынан өтетін, 626 метрлік бір қатарлы Oddskarðsgöng туннелі арқылы байланыстырылды. Oddskarðsgöng теңіз деңгейінен 632 метр биіктікте салынды және 1974-1977 жылдар аралығында құрылысы аяқталды. Oddskarðsgöng қазір жабық. Қала енді 2013-2017 жылдар аралығында салынған 7,542 метрлік екі қатарлы Norðfjarðargöng жаңа туннелімен байланыстырылған. 2003 жылы Шығыс Исландияда алюминий балқыту зауыты мен жаңа су электр стансасының салынуы жергілікті экономиканы қайта жандандырды. Neskaupstaður 1998 жылы Eskifjörður және Reyðarfjörður қалаларымен бірігіп, Fjarðabyggð ("фьордтар мекені") деген жаңа муниципалитетін құрды.
Until 1949, the town was only accessible by boat. Then it was connected through a 626 meter long single lane tunnel that passed through the Oddskard mountains called Oddskarðsgöng. Oddskarðsgöng was 632 meters above the sea level and was built between 1974 1977. Oddskarđsgöng is now closed. The town is now connected with a new 7.542 meter 2 lane tunnel called Norðfjarðargöng which was constructed between 2013 2017. The building of an aluminum smelter and a new hydroelectric power plant in East Iceland in 2003 reinvigorated the local economy. Neskaupstaður joined Eskifjörður and Reyðarfjörður in 1998 to form the new municipality of Fjarðabyggð ("fjords settlement").
География
Муниципалитет құрамына кіретін басқа ауылдар: Эскифьёрдур (1,043 тұрғын), Фаскрудсфьёрдур (662 тұрғын), Мьойфьёрдур (35 тұрғын), Рейдарфьёрдур (1,102 тұрғын) және Стёдварфьёрдур (203 тұрғын).
The other villages composing the municipality are: Eskifjörður (1,043 inh. ), Fáskrúðsfjörður (662 inh. ), Mjóifjörður (35 inh. ), Reyðarfjörður (1,102 inh.) and Stöðvarfjörður (203 inh. ).
1974 жылғы қар көшкіндері
1974 жылдың 20 желтоқсанында қаланың үстіндегі тау беткейінен қар көшкіні түсіп, 12 адам қаза болды. Алдыңғы бірнеше күнде аймақта қар көп жауғаны туралы хабарлар тараған. Қармен бірге күшті жел соғып, тауға жауған қарды бекітіп жіберді. Кейбір мәліметтер бойынша, алғашқы шағын қар көшкіні 19 желтоқсанда болған, бірақ нашар көріну себепті ешкім байқамаған. Осы қасіретті қар көшкінінен кейін, болашақта қар көшкінінің алдын алу үшін бірнеше қорғаныс құрылыстары орнатылды. 1974 жылғы қар көшкінінен бұрын, 1885 және 1894 жылдары да екі қар көшкіні тіркелген, ал біріншісі екі шаруашылықта бірнеше адамның өліміне әкелді.
On December 20, 1974, avalanches came from the entire mountainside above the town, killing 12 people. Intense snowfall had been reported in the area over the previous few days. Along with the snow came a strong wind that apparently loosened the snow that had fallen on the mountains. According to some accounts, the first small scale avalanche actually occurred on 19 December; however, due to low visibility, no one noticed it. Since the time of the deadly avalanches, a number of protective barriers have been installed with the aim of avoiding future avalanches. Prior to the 1974 avalanche, in 1885 and 1894, two other avalanches had been recorded, with the former causing several deaths in two farms.
Экономика
Síldarvinnslan h/f Еуропадағы ең озық балық өңдеу зауыттарының бірін пайдаланады, ол негізінен адамдарға арналған балық өнімдерін шығарады. Компания және оның серіктестері Исландияда, АҚШ және Гренландияда бес мекенжайда қызмет етеді. Компания серіктестермен бірге шамамен 220 адамды жұмысқа орналастырған, ал 2010 жылғы кірісі 128 миллион АҚШ долларын құрады.
Síldarvinnslan h/f operates one of the most advanced fish processing plants in Europe, it mainly produces fish for human consumption. The company and its partners operate in five locations in Iceland and in the USA and Greenland. The company along with partners employ about 220 workers, and the 2010 revenue was USD 128 million.
Туризм
Қаланың орталығында (Эгилсбраут 2) орналасқан Музей үйі бір шатыр астында өнер галереясын, табиғи тарих мұражайын және теңіз мұражайын біріктіреді. Өнер галереясында Исландияның ең танымал заманауи суретшілерінің бірі Триггви Олафссонның көптеген картиналары қойылған. Табиғи тарих мұражайында Исландия сүтқоректілерінің, моллюскалардың, құстардың, жәндіктердің және тастардың қызықты коллекциясы бар. Теңіз мұражайында Йосафат Хинриксон отбасынан қалған балық аулау және қайықтарға қатысты ескі құрал-жабдықтар сақталған. Мұражайда Йосафаттың шеберханасының кішігірім көшірмесі де қызығушылық тудырады. Музей үйі маусымның 1-і мен тамыздың 31-і аралығында, сағат 13:00-ден 17:00-ге дейін ашық. 1972 жылы Нордфьярдарнипаис және оның төңірегіндегі аймақ Исландияның алғашқы ресми ұлттық паркі болып жарияланды. Нордфьярдарнипаис Солтүстік фьордты Мьойфьордтан бөліп тұрады. Қалада шілде айында үш күндік металл, хардкор, панк, рок және инди музыка фестивалі – Eistnaflug өтеді. Фестиваль 2005 жылы бір күндік металл фестивалі ретінде басталып, кейіннен үлкенге айналды. Жергілікті есептеулерге сәйкес, 2015 жылы шамамен 2000 адам фестивальге келді. Көптеген қатысушылар қаланың шетінде шатыр тікті. Ең жақын әуежай – Эгилсстадир, автомобильмен 74 шақырым қашықтықта. Басты авиакомпания – Air Iceland, Рейкьявикке рейстерді жүзеге асырады.
The Museum House (Safnahúsið) located in the center of the town (Egilsbraut 2) houses an art gallery, a natural history museum and a maritime museum under one roof. The art gallery displays a number of paintings by Tryggvi Ólafsson one of Iceland's most celebrated contemporary artists. The natural history museum hosts an interesting collection of Icelandic mammals, shellfish, birds, insect and stones. The maritime museum houses a number of fishing and boat related old equipment from Josafat Hinriksson family. A small replica of Josafat's workshop is also an interesting part of the museum. The Museum House is open between 1:00 pm and 5:00 pm during June 1 and August 31. Nordfjardarnipais and the surrounding area became Iceland's first official national park in 1972. Nordfjardarnipais separates Nordfjordur from Mjoifjordur. The town hosts a three day metal, hardcore, punk, rock and indie music festival, Eistnaflug, in July. The festival started as a small one day metal festival in 2005 but has since grown significantly. According to a local estimate, approximately 2,000 people attended the festival in 2015. Most of the attendees put up tents at the end of the town. Nearest airport is Egilsstaðir, about 74 km by road. The main carrier is Air Iceland with flights to Reykjavík.
Белгілі жергілікті тұрғындар
1940 жылы Исландияның ең белгілі қазіргі заманғы суретшілерінің бірі – Триггви Олафссон осы жерде дүниеге келді. Ол Рейкьявик қаласындағы Ұлттық өнер және қолөнер колледжінде сурет өнерін оқығаннан кейін Копенгагендегі Ұлттық Көркем академияға барып оқыды.
Tryggvi Ólafsson one of Iceland's best known contemporary artists was born here in 1940. He studied art at the National College of Arts and Crafts in Reykjavik before going to the National Academy Art Academy in Copenhagen.
Танымал мәдениетте
2002 жылы түсірілген исланд фильмi Hafið (Теңіз) дерлiк толығымен Нескаупстадүр қаласы мен оның төңiрегiнде түсiрiлген.
The 2002 Icelandic movie Hafið (The Sea) was filmed almost entirely in and around Neskaupstaður.