Тарих

18 ғасырда бұл аймақ жақын орналасқан Варшава қаласындағы монастырьдың пиар орденіне тиесілі болды. Монахтар жерді бөліп, бірнеше ауылға бөлінген егістіктерінде түрлі елді мекендер құруға рұқсат берді. Солардың бірі Жоли Борд (француз тілінде «Сұлу жағалау», кейіннен польша тілінде «Жолиборз» деп транскрипцияланды) деп аталды. 1831 жылдан кейін бұл аймақты Ресей билігі тәркілеп алып, онда Варшава цитаделін салды. Аймақ көбінесе сиреп қоныстанған және кірпіштен үй салуға тыйым салынғаннан кейін де ауылдық сипатын сақтап келді. Польша 1918 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Варшава қаласы қарқынды өсе бастады және жаңа аумақтар қажет болды. 1920 жылдары Жолиборз аймағы Варшаваның бір бөлігіне айналдырылып, жаңа үйлер салына бастады. 1930 жылдардың соңына дейін қазіргі Жолиборздың бір бөлігі модернистік архитектурасымен ерекшеленетін үйлермен құрылыс жасайтын. Ашық кеңістіктер, саябақтар мен алаңдар жақсы қала құрылысының үлгілері ретінде қарастырылады. Сондай-ақ, Польша армиясының офицерлері мен сол дәуірдің басқа да көрнекті тұлғалары үшін виллалар салынған «Жолиборз офицерлік» (Żoliborz Oficerski) құрылыс жасалды. Ауданның басты осі бойында бірнеше жұлдыз тәрізді алаңдар салынды, ал Плац Вильсона (Plac Wilsona) ауданның орталығы және негізгі көлік торабы болды. Варшава көтерілісі кезінде Жолиборзда бірінші күрестердің бірі өтті. Польша қарсыластары нацистік Германия күштерінен жеңілгеннен кейін, Жолиборз Варшаваның қалған бөлігінің тағдырынан құтылып, көптеген басқа аймақтарға қарағанда соғыстан аз зақым көрді. Бұл аудан дәстүрлі түрде интеллигенцияның мекені болып келген. «Жолиборз журналистік» (Żoliborz Dziennikarski), «Жолиборз офицерлік» (Żoliborz Oficerski), «Жолиборз кеңселік» (Żoliborz Urzędniczy) сияқты атаулары бұрынғы тұрғындарының кәсіптерінен шыққан. Жолиборзда әдемі архитектура көп: 1930 жылдары социалистік Варшава тұрғын үй кооперативі (WSM) салған сүйкімді ескі виллалар мен колониялар, онда ортақ кір жуу орындары, балабақшалар мен асханалар болды. Жолиборздағы ең қызықты орын – Қасиетті Станислав Костка шіркеуі, соңғы 30 жылда шамамен 20 миллион адам (олардың ішінде Иоанн Павел II) барды.