Кіріспе

Федералды округтің басшылары Мексика қаласында атқарушы билікті Үкімет басшысы (lang es) жүзеге асырады. Үкімет басшысы алты жылдық мерзімге сайланады, бұл мерзім Республика Президентінің мерзімімен бірдей кезеңде өтеді. Мексика қаласы, немесе CDMX, ұлттық атқарушы, заң шығару және сот билігінің орталығы болып табылады және кең жайылған Мексика қаласы агломерациясының негізгі бөлігімен үлкен жақындыққа ие.

Өмірбаян

Конституцияның 122-бабына сәйкес, "Федералды округтің үкімет басшысы округтегі атқару билігі мен мемлекеттік басқаруға жауапты болады және оны жалпыға бірдей, еркін, тікелей және құпия дауыс беру арқылы сайланған бір адам білдіреді". Бұл лауазым ағылшын тілінде "Мексико қаласының мэрі" деп аударылғанмен, шындығында ол муниципалитет мэрінің лауазымымен толық сәйкес келмейді. Лауазым "Үкімет басшысы" деп аталғанымен, ол штат губернаторының мәртебесіне ие және Ұлттық губернаторлар кеңесінде өкілдік құқығы бар. ХХ ғасырдың көп бөлігінде Д.Ф.-ны тікелей Республика Президенті басқарды, ол өкілеттіктерін Федералды округ департаментінің тағайындалған басшысына, көбінесе "Регент" (ағылшын тілінде "Regent") деп аталатын тұлғаға жүктеді. Бұл демократиялық емес тәртіп Мексико қаласының тұрғындары арасында үнемі және көбінесе ашулы наразылық тудырды. Президенттер Карлос Салинас және Эрнесто Седильо жүргізген мемлекеттік реформалар нәтижесінде 1997 жылы Регенттің орнына алғашқы тікелей сайланған Үкімет басшысы келді. 1997 жылдың 6 шілдесінде сегіз кандидат арасында 47,7% дауыс жинаған Куаутемок Карденас алғашқы тікелей Үкімет басшысы сайлауында жеңіске жетті (бұл алғашқы мерзім үш жылға ғана белгіленді, президенттік сайлау кезеңімен үйлестіру мақсатында). Кейін Карденас 2000 жылғы президенттік науқанға қатысу үшін отставкаға кетті, ал оның орнына Росарио Роблес келді, ол Мексико қаласын басқарған бірінші адам ретінде қызмет мерзімін аяқтады. 2000–2006 жылдарға сайланған Үкімет басшысы Андрес Мануэль Лопес Обрадор болды, ол сол сайлауда ПАН-нан Висенте Фокс президенттікке сайланғанда халықтың 39% дауысын алды. 2005 жылдың 7 сәуірінде Федералдық Конгресс Лопес Обрадорды қызметінен уақытша шеттетуге шешім қабылдады, ал оның орнына екі аптадан сәл астам мерзімге үкімет хатшысы Алехандро Энсинас тағайындалды. АМЛО-ның "desafuero"-сы туралы мәліметтерді қараңыз. Федералды округ департаментінің барлық басшылары Институционалдық-революциялық партияның (ПРИ) мүшелері болды, ал Федералды округтің барлық Үкімет басшылары орталық-солшыл партиялардан немесе партиялық коалициялардан шықты.

Мексика аңғарының губернаторы (1857 ж., конституциялық үкімет)

Генерал Сесар Лопес де Лара: 3 тамыз 1915 жыл (Гвадалупа жоспары негізінде 1914 жылғы 3 желтоқсандағы жарлықтармен, федералды астана Веракруз қаласы және 1917 жылғы 5 қаңтардағы жарлықпен астананы Керетаро қаласында белгілеу. Тұрғын орынның ауысуы Конгресс тарапынан ешқашан бекітілмеген)

Федералды округтің губернаторлары (1917 жылғы Конституция)

Полковник Гонсало Г. де ла Мата: 1917 жылдың 3 сәуірі (уақытша)
Генерал Сесар Лопез де Лара: 1917 жылдың 3 маусымы (2-рет)

Федералды округтің/Мексико қаласының үкімет басшылары

Жоқ. (No) ПортретАтыҚызмет мерзіміСаяси партия 1 Cuauhtémoc Cárdenas 5 желтоқсан 1997 28 қыркүйек 1999 Демократиялық революция партиясы 2 Rosario Robles 29 қыркүйек 1999 4 желтоқсан 2000 Демократиялық революция партиясы 3 Andrés Manuel López Obrador 5 желтоқсан 2000 29 шілде 2005 Демократиялық революция партиясы 4 Alejandro Encinas Rodríguez 2 тамыз 2005 4 желтоқсан 2006 Демократиялық революция партиясы 5 Marcelo Ebrard 5 желтоқсан 2006 4 желтоқсан 2012 Демократиялық революция партиясы 6 Miguel Ángel Mancera 5 желтоқсан 2012 29 наурыз 2018 Демократиялық революция партиясы 7 José Ramón Amieva 29 наурыз 2018 4 желтоқсан 2018 Демократиялық революция партиясы 8 Claudia Sheinbaum 5 желтоқсан 2018 16 маусым 2023 Ұлттық қайта жаңғыру қозғалысы 9 Martí Batres 16 маусым 2023 Ұлттық қайта жаңғыру қозғалысы