Теңіз жумыры (Beta vulgaris subsp. maritima) сипаттамасы
Sea beet
Теңіз жумыры (Beta vulgaris subsp. maritima) – Еуропа, Африка, Азия жағалауларында өсетін, қызылша, қант жумыры, швейцар жумырының тегі. Жабайы шпинат ретінде де қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қызылшаның (жер бетінде өсетін) түршесі
Subspecies of beet (terrestrial)
Теңіз қызылшасы, Beta vulgaris subsp. maritima ((L.) Arcangeli.), Амарант тұқымдасына жататын, Еуропа, Солтүстік Африка және Оңтүстік Азия жағалауларына тән өсімдік. Теңіз қызылшасы – қызылша, қант қызылшасы және швейцарлық шатырша сияқты кең таралған көкөністердің жабайы түбірі. Оның жапырақтары жағымды текстураға және дәмге ие, шикі немесе пісірілген күйінде жақсы жетіледі, сондықтан оны жабайы шпинат деп те атайды. Бұл 1 метрге дейін өсетін көп жылдық өсімдік, жазда гүлдейді. Оның гүлдері екі жынысты және желмен тозаңданады. Оған ылғалды, жақсы дренаждалған топырақ қажет, көлеңкеге төзбейді. Дегенмен, ол өрткестік ортада натрийдің салыстырмалы түрде жоғары деңгейін қабылдай алады.
The sea beet, Beta vulgaris subsp. maritima ((L.) Arcangeli. ), is a member of the family Amaranthaceae native to the coasts of Europe, northern Africa, and southern Asia. The sea beet is the wild ancestor of common vegetables such as beetroot, sugar beet, and Swiss chard. Its leaves have a pleasant texture and taste, being good served raw or cooked, and because of this, it is also known as wild spinach. It is a large perennial plant which grows up to 2 feet (1 m), and flowers in the summer. Its flowers are hermaphroditic, and wind pollinated. It requires moist, well drained soils, and does not tolerate shade. However, it is able to tolerate relatively high levels of sodium in its environment.
Таксономиялық тарихы
Бұрын бұл түр Chenopodiaceae тұқымдасына жататын. Карл Линней алғаш рет 1753 жылы Beta vulgaris-ты сипаттады; 1762 жылы Species Plantarum екінші басылымында ол түрді жабайы және егістікке арналған сорттарға бөлді, жабайы таксономға Beta maritima деген ат берді.
The species was previously of the Chenopodiaceae. Carl Linnaeus first described Beta vulgaris in 1753; in the second edition of Species Plantarum in 1762, he divided the species into wild and cultivated varieties, giving the name Beta maritima to the wild taxon.
Сипаттама
Теңіз қызылшасы - биіктігі 2 футқа (1 метрге) дейін жететін тік және жайыла өсетін көпжылдық өсімдік. Жапырақтары қою жасыл, былғары, тілімделмеген, жылтыр. Төменгі жапырақтары толқынды және жуаздай үшбұрышты, ал жоғарғы жапырақтары тар және сопақша. Гүлшоғыры қалың, ет тәрізді, жоғарыдан тілімделген сабақта орналасқан. Жеке гүлдері жасыл және өте ұсақ, ал тостағаншалары жемістердің айналасында қалыңдап, қатты болады.
Sea beet is an erect and sprawling perennial plant up to 2 feet (1 m) high with dark green, leathery, untoothed, shiny leaves. The lower leaves are wavy and roughly triangular while the upper leaves are narrow and oval. The inflorescence is borne on a thick, fleshy grooved stem in a leafy spike. The individual flowers are green and tiny with the sepals thickening and hardening around the fruits.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Теңіз қызылшасы Еуропа, Солтүстік Африка және Оңтүстік Азияның теңіз жағалауларында таралған. Ол құмды және қиыршықты жағажайлардың жоғарғы бөлігінде, тұзды батпақтардың су ағыны жиналатын жерінде, теңіз қорғау қабырғаларында, жағалаудағы таулы жартастар мен тік беткейлерде өседі. Сондай-ақ, теңізге жақын далаларда, сирек жағдайларда қоқыс жиналатын орындарда және ішкі аймақтардағы жол жиектерінде де кездеседі.
Sea beet is found in maritime locations in Europe, northern Africa, and southern Asia. It grows at the top of sand and pebble beaches, at the drift line on saltmarshes, on sea walls, coastal rocks and cliffs. It also occurs on wasteland near the sea, and occasionally on rubbish tips and roadsides inland.