Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейінгі Колдингэм әйелі Эббе, сондай-ақ Таббс деп те аталады (шамамен 615 – 683 жылдары) – аңглосаксондық әйел-абысы және ақсүйек әйел. Ол шамамен 593-тен 616 жылдарға дейін Берникия патшасы болған Этельфриттің қызы болды. Ол Шотландиядағы Колдингэмге жақын Эбчестер және Сент-Аббс-Хед монастырларын құрды.
the later Abbess of Coldingham
Æbbe, also called Tabbs, (c. 615 – 683) was an Anglian abbess and noblewoman. She was the daughter of Æthelfrith, king of Bernicia from c. 593 to 616. She founded monasteries at Ebchester and St Abb's Head near Coldingham in Scotland.
Ерте өмір
Эббе Берникия патшасы Этельфрит пен Дейраның Ахасының қызы болды. Оның ағалары Нортумбрияның Освальд және Освиу еді. 604 жылы Этельфрит көршілес Дейра патшалығына шапқындап, Аханың ағасы, мұрагер Эдвинді тақтан қуды, ол елден қашып кетті. Этельфрит Деираны билеген алғашқы Берникия патшасы болды, бұл оған кейінгі Нортумбрия Корольдігі тарихында маңызды орын берді. Эдвин Шығыс Англия королі Редвальдтың сарайына паналап, 616 жылы оның көмегімен Этельфритке қарсы әскер жинады. Эдвиннің әскері Этельфритті жеңіп, өлтірді, содан кейін Эдвин Берникия мен Дейраның тағына отырды. Этельфриттің балалары Эдвиннің билігіне үміткер болуы мүмкін болғандықтан, патшалық олар үшін енді қауіпсіз емес еді. Эббе анасы мен ағаларымен бірге солтүстікке қарай, Даль-Риатаның Эохайд Буид сарайына қашып кетті. Батыс Шотландиядағы осы сүргін уақытында ол және оның ағалары христиан дінін қабылдады.
Æbbe was the daughter of King Æthelfrith of Bernicia and Acha of Deira. Her brothers were Oswald of Northumbria and Oswiu. Æthelfrith invaded the neighbouring kingdom of Deira in 604, and deposed the heir, Acha's brother Edwin, who fled into exile. Æthelfrith was the first Bernician king to also rule Deira, giving him an important place in the history of the later Kingdom of Northumbria. Edwin took refuge in the court of King Rædwald of East Anglia, and with his support in 616, raised an army against Æthelfrith. Edwin's forces defeated and killed Æthelfrith, and Edwin gained the throne of Bernicia and Deira. The kingdom was no longer safe for Æthelfrith's children, as they presented potential rival claims to Edwin's rule. Æbbe fled north with her mother and brothers to exile in the court of Eochaid Buide of Dál Riata. It was during this time of exile in western Scotland that she and her brothers were converted to Christianity.
Әбуәзілдік өмір
Этельфриттің ұлдары Эдвинге әрдайым қауіп төндіріп келгенмен, оны Мерция патшасы Пенда мен Уэльс патшасы Кадуэллонның одағы ақыры құлатты. Олар Эдвинге қарсы әскер жинап, 633 жылы шайқаста өлтірді. Этельфриттің үлкен ұлы Ээнфрит, Эббедің жартылай бауыры, Берникия патшасы болып қайта келді, бірақ одақ ұзаққа соқпады және кейіннен оны Кадуэллон өлтірді. Келесі жылы Этельфриттің ұлы Освальд оралып, басқыншыларды Берникия мен Дейрадан ығыстырып, өзін Нортумбрия тағына орналастырды. Дегенмен, 642 жылы Пенда оны жеңіп, шайқаста қаза тапты, ал оның орнын ағасы Освиу басты. Ағалары Нортумбрия тағында отырғанда, Эббе жер аударылудан оралып, олардың қолдауымен Эбчестерде монастырь құрды, кейіннен 6 ғасырлық бекіністің қираған жерінде, Колуди қалашығында, қазір Кирк Хилл деп аталатын Сент-Эббс Хедіндегі Колдингэм аббаттығына айналдырды. Бұл діни орын шамамен 40 жыл бойы сақталды және Эббе басқарған монахтар мен қарындастардың екі бөлек монастырынан тұрды. Аңыз бойынша, ол белгілі Айдан ханзадасының ықыласынан қашу үшін қарындас болды. Бірақ ол махаббатынан бас тартпады, және оның дұғаларының арқасында үш күн бойы Кирк Хилл төңірегінде су деңгейі көтеріліп, оны қорғады деседі. Эббе Нортумбрия жағалауындағы әлі де көптеген жағдайда бұтқа табынушы англдарға христиан дінін таратуда маңызды рөл атқарды.
While the sons of Æthelfrith always represented a threat to Edwin, he was finally deposed by an alliance of the Mercian King Penda and the Welsh king Cadwallon. They raised an army against Edwin and killed him in battle in 633. Eanfrith, eldest son of Æthelfrith, and Æbbe's half brother, returned as King of Bernicia, however the alliance proved short lived and he was later killed by Cadwallon. The year following, Æthelfrith's son Oswald returned and drove the invaders from both Bernicia and Deira, thus establishing himself on the throne of Northumbria. He was however defeated and killed in battle in 642 by Penda, and was succeeded as king by his brother Oswiu. With her brothers on the throne of Northumbria, Æbbe could return from exile and with their support established a monastery at Ebchester and later within the remains of a 6th century fort at urbs Coludi, now known as Kirk Hill at St Abb's Head, latterly evolving into Coldingham Priory. This religious house lasted for about 40 years and was a double separate monastery of both monks and nuns governed by Æbbe. Legend says she became a nun to avoid the attentions of a certain Prince Aidan. However, he refused to give up his suit and it is said that due to her prayers the tide stayed high around Kirk Hill for three days and protected her. Æbbe was instrumental in the spread of Christianity to the still largely pagan Angles on the Northumbrian coast.