Кіріспе
Американдық ақын және суретші (1894–1957)
Дональд Бенсон Блэндинг (7 қараша 1894 – 9 маусым 1957) – американдық ақын, кейде "Гавайинің ақыны-лауреаты" деп аталады. Ол сонымен қатар журналист, карикатурист, жазушы және лектор болған.
Ерте өмір
Блэндинг Оклахома штатының Кингфишер қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Хью Росс Блэндинг судья болған және ол Энид қалалық кітапханасын құруға көмектескен. Чероки жолақтарындағы жер бөлгісіне қатысқан Блэндинг кейіннен осы оқиғаны, екі жылдан соң кездескенде жазған өлеңінің негізгі тақырыбына айналдырды. 1912 жылы Лоутон орта мектебін бітірген. Одан кейін 1916 жылы сегіз ай бойы окоп соғысына дайындықтан өтті, бірақ бөлім Еуропаға аттанғанға бірнеше күн бұрын себебі белгісіз жағдайда келіп кетті. Блэндинг бір жылдан соң АҚШ әскеріне қабылдағанда бұл қызметі мен дайындығы туралы айтпады. Блэндинг Гавайиге қызығып, 1915 жылы сонда көшіп барды және 1917 жылдың желтоқсанында АҚШ армиясына қабылдағанға дейін онда тұрды. Жаяу әскер қатарына қарапайым сарбаз ретінде қабылданып, офицерлік дайындықтан өтті және 1918 жылдың желтоқсанында, соғыс аяқталғаннан кейін босатылды, 2-ші лейтенант шені алды. Блэндингке АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы қатты әсер етті, соның ішінде оның аралдық жұмағының әскери нысана ретінде қарастырылуы, лекциялық сапарларында кездескен адамдардың реакциясы және Батанның құлауы. Батан 1942 жылдың 9 сәуірінде, ол сапарда болғанда капитуляциялады, содан кейін ол 16 эмоционалды жолдан тұратын "Батан құлдырады" атты өлеңін жазды. 25 сәуірде ол 47 жасында АҚШ армиясына қарапайым сарбаз ретінде қайта қабылданып, 1208-ші қызметтік корпус бөлімінде, жаяу әскерде он бір ай қызмет етті және капрал шенімен босатылды. Ол әскердегі тәжірибесі туралы "Пилот құтқарылды" атты туындысын жазды.
Өлең шығармашылығы
Жарнама агенттігінде суретші болып жұмыс істеп, ол 1921-1923 жылдар аралығында жарнама беруші үшін «Honolulu Star Bulletin» газетінде күнделікті өлеңдер жариялады. Онда жергілікті адамдар мен оқиғалар суреттелді, және «Aji No Moto» MSG брелін әрдайым атауға қарамастан немесе соның арқасында танымал болды. Ол сол жылы коммерциялық басылыммен және қосымша өлеңдер мен проза кітаптарымен жалғастырды. 1928 жылы жарық көрген бесінші кітабы үшін ол енді жергілікті немесе Батыс жағалау баспагерін пайдаланбады, оның орнына Нью-Йорктік «Dodd, Mead & Company» баспасын таңдады. «Вандроушінің үйі» атты кітабы «The New York Times» газетінде дереу мақала жарияланып, үлкен коммерциялық сәттілікке жетті. 1948 жылға қарай ол бірнеше басылымда елуге жуық рет басылып, барлығы 150 000-нан астам дана сатылды. Блэндинг баспасөзде «Вандроуші ақын» және «Aji No Moto ақыны» деп аталды. 1929 жылы Гавайи штатының өкілі Джон С. Андерсон Гавайи штатының құрметті ақыны лауазымын ұсынды, бірақ ұсыныс талқыланғаннан кейін тоқтатылды. 1937 жылы «Enid Morning News» газетінде ол Оклахома штатының Энид қаласының ақыны лауреаты деп аталды. Блэндингке Гавайи аралдарының ақыны лауреаты атағын кім бергені белгісіз. 1932 жылы «Honolulu Star Bulletin» газеті оны «Гавайидің ақыны лауреаты» деп атады. 1937 жылы «Honolulu Star Bulletin» газетіне жіберілген хатта Блэндингті Гавайидің ақыны лауреаты деп ресми түрде тағайындау ұсынылды. Дегенмен, 1939 жылы «Hawaii Tribune Herald» газетінде ол «ресми емес ақын лауреаты» деп аталды, ал «Honolulu Advertiser» газетіндегі мақалаларда оның замандасы Чарльз Юджин Бэнкс та Гавайидің ресми емес ақыны лауреаты деп аталды. «Los Angeles Times» газетіндегі некрологта ол «Хоналулудың ақыны лауреаты» деп көрсетілген. 1957 жылдың 11 маусымында, сейсенбі күні, Гавайи конгрессмені Джон А. Бернс конгресс отырысы барысында Блэндингті еске алып, оны Гавайидің ақыны лауреаты деп атады.
Суретші ретінде араласу
Блэндингтің суреттерінде көбінесе теңіз асты көріністері, гүлдер мен бұтақтар бейнеленген. Шамамен 1927–30 жылдарға арналған «Су асты көрінісі» оның өткір сызықтарын және көлеңкелердің болмауын көрсетеді. Оның түсті қаламмен салған суреттері көптеген әдеби жарияланымдарының маңызды бөлігін құрайды. 1938 жылдан 1942 жылға дейін Дон Блэндинг Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласының жанындағы Вернон Килнс компаниясы үшін Гавайи тақырыбындағы үстел жиыстарын (ыдыстарды) жасады. Оның жасаған үлгілері: «Аквариум», «Коралл рифі», «Делайт», «Экстази», «Гламур», «Гавай», «Гавай гүлдері», «Хило», «Гонолулу» және «Лей Лани».
Жеке өмір
1940 жылы 13 маусымда Блэндинг әлеуметтік өмірге белсенді қатысушы Дороти Бинни Путнамға үйленді және Флорида штатының Форт-Пирс қаласында бірге өмір сүрді. Олар 1947 жылдың маусымында ажырасып, бала-шағалары болмады. Блэндинг 1957 жылы 9 маусымда Лос-Анджелестегі үйінде 62 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.
Мұра
Жыл сайын 1 мамырда гавайиліктер 1927 жылы Блэндинг бастамасымен пайда болған "Лей күнін" тойлайды. Ол кезде Блэндинг "Honolulu Star Bulletin" газетінде жұмыс істеді және өз идеясын Грейс Тауэр Уоррен бағана авторымен бөлісті, ол "Мамыр - Лей күні" деген фразаны ойлап тапты. "Гавайидағы мамыр - Лей күні" деген гавайилік ән 1927 жылы Рут және Леонард "Кызыл" Хоктар жазған. Оклахома штатының Энид қаласындағы Дон Блэндинг ақындар қоғамы оның құрметіне аталған. Блэндинг бала кезінде 3 жастан 7 жасқа дейін Энидте тұрған. Оклахома штатының Кингфишер қаласындағы Дон Блэндинг көшесі ақынның есімімен аталады. 1957 жылы Кингфишер Блэндингтің туған күніне орай Евклид көшесін оның есімімен қайта атады, өйткені ол Евклид және Сегізінші көшелердің қиылысындағы үйde дүниеге келген.