Ибраһим Бубакар Кейта: Мали президенті (2013-2020)
Ibrahim Boubacar Keïta
Ибрагим Бубакар Кейта (IBK) – Мали президенті (2013-2020). Саясаткер, премьер-министр болған, төңкеріс салдарынан отставкаға кетті. RPM партиясын құрған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2013 жылдан 2020 жылға дейін Мали президенті
President of Mali from 2013 to 2020
Ибрагим Бубакар Кейта (ibʁa. im bubakaʁ ke. ita; 29 қаңтар 1945 – 16 қаңтар 2022), көбінесе IBK деп танылатын, 2013 жылдың қыркүйегінен 2020 жылдың тамызына дейін Мали президенті қызметін атқарған, 2020 жылғы Мали төңкерісі кезінде отставкаға кетуге мәжбүр болды. Ол 1994 жылдың ақпанынан 2000 жылдың ақпанына дейін Малидің премьер-министрі, ал 2002 жылдың қыркүйегінен 2007 жылдың қыркүйегіне дейін Малидің Ұлттық Ассамблеясының төрағасы болды. Кейта 2001 жылы Мали үшін біріккен (РПМ) саяси партиясын құрды. Бірнеше сәтсіз сайлау кампаниясынан кейін, ол 2013 жылғы президенттік сайлауда президент болып сайланды және 2018 жылы қайта сайланды. 2020 жылдың 18 тамызында Мали қарулы күштерінің бүлікшілері оны қызметтен шеттетуге ұшыратты және келесі күні ресми түрде отставкаға кетті.
Ibrahim Boubacar Keïta (ibʁa. im bubakaʁ ke. ita; 29 January 1945 – 16 January 2022), often known by his initials IBK, was a Malian politician who served as the president of Mali from September 2013 to August 2020, when he was forced to resign in the 2020 Malian coup d'état. He served as Mali's prime minister from February 1994 to February 2000 and as president of the National Assembly of Mali from September 2002 to September 2007. Keïta founded the centre left political party Rally for Mali (RPM) in 2001. After a number of unsuccessful campaigns, he was elected president in the 2013 presidential election and reelected in 2018. He was deposed by mutinous elements of the Malian Armed Forces on 18 August 2020 and officially resigned the following day.
Ерте өмір және білім
Кейта сол кездегі Француз Суданында, Кутиалада дүниеге келген. Кейта Париждегі Жансон де Сайли және Бамакодағы Аския Мохамед лицейлерінде оқыды. Ол тарих мамандығы бойынша магистратураны және саясаттану және халықаралық қатынастар мамандығы бойынша аспирантураны бітірген. Оқудан кейін ол CNRS-те ғылыми қызметкер болды және Париж I университетінде Үшінші әлем саясатын оқытты. 1986 жылы Малиге оралғаннан кейін ол Еуропалық даму қорының техникалық кеңесшісі болды, ол Малидегі Еуропалық Одақтың көмек қызметі үшін алғашқы шағын ауқымды даму бағдарламасын жасады. 1992 жылы АДЕМА кандидаты Альфа Умар Конаредің сәтті президент сайлау науқанының директорының орынбасары болды. Жаңа президент 1992 жылдың маусым айында Кейтаны өзінің жоғары дипломатиялық кеңесшісі және бас өкілі етіп тағайындады, содан кейін 1992 жылдың қарашасында Конаре Кейтаны Кот-д'Ивуар, Габон, Буркина-Фасо және Нигер елшісіне тағайындады. 1997 жылы өткен президенттік және парламенттік сайлаудан кейін ол 1997 жылдың 13 қыркүйегінде премьер-министр лауазымынан кетті және 16 қыркүйекте жаңа үкімет тағайындалғанда, Конраре оны қайта тағайындады. Кейта 1999 жылдың қазанында АДЕМА президенті болып қайта сайланды, ал 1999 жылдың қарашасында Социалистік Интернационалдың вице-президенті болып тағайындалды. 2002 жылғы президенттік сайлауда көптеген мұсылман көшбасшылары мен қауымдастықтарының қолдауымен үміткер болды. Осы қолдауға қарамастан, кейбіреулер Кейтаның саясаты исламмен үйлесімсіз екеніне күмән келтірді, ол премьер-министр болған кезде казинолар мен лотереялар құруға назар аударды. 28 сәуірде өткен сайлаудың бірінші турында ол 21% дауыс жинап, Амаду Тумани Туре мен Сумайла Сиссенің артында үшінші орын алды. Ол сайлауды алаяқтық деп айыптады, оны екінші турдан қасақана және жалған түрде алып тастады деп айыптап, басқа кандидаттармен бірге нәтижелерді жарамсыз деп тануға тырысты. 9 мамырда Конституциялық сот екінші турда Турэ мен Сиссе ең үздік екі кандидат ретінде сайлауға қатысуға шешім шығарды, алайда олар елеулі заң бұзушылықтарды мойындады және заң бұзушылықтар салдарынан дауыс берудің төрттен бір бөлігін алып тастады. Конституциялық соттың мәліметінше, Кейта 21,03% дауыс жинады, бұл Сисседен шамамен 4000 дауыс кем. 2002 жылғы шілдедегі парламент сайлауында Кейта бірінші турда Бамако округінің IV коммунасынан Ұлттық Ассамблеяға сайланды, ADEMA-ның қолдауымен кеңінен қолдау тапты. Тур сайлауда басымдықпен жеңіске жетті, ал Кейта екінші орынға ие болды және 19,15% дауыс алды. Демократия және республика үшін майданның (ФДР) мүшесі ретінде, оның құрамында Кейта және тағы үш президенттік кандидат бар, Кейта сайлау нәтижелерін даулап, сайлаудың бұзылуын талап етті. 19 мамырда ол ФРД Конституциялық соттың Турдің жеңісін растау туралы шешімін сақтайтынын айтты. 2007 жылғы шілдедегі парламент сайлауында Кейта Бамакодағы IV Коммунадан Ұлттық Ассамблеяға қайта сайлану үшін үміткер болды, онда 17 тізім екі қол жетімді орын үшін бәсекелесті, Абдраман Силламен бірге RPM тізімінде. Кейтаның тізімі 1 шілдеде өткен бірінші турда 31,52% дауыс жинады. Ол 3 қыркүйекте жаңа Ұлттық Ассамблеяның ашылуы кезінде Ұлттық Ассамблеяның президенті болып қайта сайлануға үміткер болған жоқ, бұл лауазымға ADEMA президенті Дионкунда Траоре ие болды. Кейта Малиден Панафрикалық парламенттің мүшесі болды. 2007-2008 жылдар аралығында ол Ұлттық Ассамблеядағы Сыртқы істер, шетелде тұратын малиліктер және африкалық интеграция комиссиясының мүшесі болды. Ұлттық Ассамблеяда қызмет етумен қатар, Кейта Батыс Африка мемлекеттерінің экономикалық қоғамдастығының парламенті мүшесі болды.
Keïta was born in Koutiala, in what was then French Sudan. Keïta studied at the Lycée Janson de Sailly in Paris and Lycée Askia Mohamed in Bamako, continuing his education at the University of Dakar, the University of Paris I and the Institut d'Histoire des Relations Internationales Contemporaines (IHRIC; Institute of the Modern History of International Relations). He graduated with a master's degree in history and postgraduate degrees in political science and international relations. After his studies, he was a researcher at the CNRS and taught Third World politics at the University of Paris I. Returning to Mali in 1986, he became a technical consultant for the European Development Fund, putting together the first small scale development program for the European Union's aid activities in Mali. He was the deputy director of ADEMA candidate Alpha Oumar Konaré's successful presidential campaign in 1992. The new president named Keïta as his senior diplomatic adviser and spokesman in June 1992, and then in November 1992 Konaré appointed Keïta as Ambassador to Côte d'Ivoire, Gabon, Burkina Faso and Niger. Following presidential and parliamentary elections held in 1997, he resigned from his post as prime minister on 13 September 1997 and was promptly reappointed by Konaré, with a new government appointed on 16 September. Keïta was re elected as ADEMA president in October 1999, and in November 1999, he was named vice president of the Socialist International. He stood as a candidate in the 2002 presidential election, receiving the strong backing of many Muslim leaders and associations. Despite this support, some people doubted that Keïta's policies were particularly compatible with Islam, pointing to the creation of casinos and lotteries while he was Prime Minister. In the first round of the election, held on 28 April, he received about 21% of the vote and took third place, behind Amadou Toumani Touré and Soumaïla Cissé. He denounced the election as fraudulent, alleging that he was deliberately and falsely excluded from the second round, and along with other candidates sought the invalidation of results. On 9 May the Constitutional Court ruled that the second round should proceed with Touré and Cissé as the top two candidates, despite acknowledging significant irregularities and disqualifying a quarter of the votes because of the irregularities. According to the Constitutional Court, Keïta won 21.03% of the vote, only about 4,000 votes less than Cissé. In the July 2002 parliamentary election, Keïta was elected to a seat in the National Assembly from Commune IV in Bamako District in the first round. receiving broad support, including the backing of ADEMA. Touré won the election by a landslide, while Keita took second place and 19.15% of the vote. As part of the Front for Democracy and the Republic (FDR), a coalition that included Keita as well as three other presidential candidates, Keita disputed the results and sought the annulment of the election, alleging fraud. On 19 May, he said that the FDR would abide by the decision of the Constitutional Court to confirm Touré's victory. In the July 2007 parliamentary election, Keïta ran for re election to the National Assembly from Commune IV in Bamako, where 17 lists competed for the two available seats, on an RPM list together with Abdramane Sylla. Keïta's list received 31.52% of the vote in the first round, held on 1 July, He was not a candidate for re election as President of the National Assembly at the opening of the new National Assembly on 3 September; the position was won by ADEMA President Dioncounda Traoré. Keïta was a member of the Pan African Parliament from Mali. As of 2007–2008, he was a member of the Commission of Foreign Affairs, Malians Living Abroad, and African Integration in the National Assembly. In addition to serving in the National Assembly, Keïta was a member of the Parliament of the Economic Community of West African States.
Мали президенті
Кейта 2013 жылдың шілде-тамыз айларында өткен президент сайлауында тағы да қатысып, жеңіске үміткер саналды. Ол сайлауда екінші турда жеңіске жетіп, 2013 жылдың 4 қыркүйегінде Малидің Жоғарғы сотында президенттік ант берді. Кейта министрлерді тағайындағанда қабілеттілікті саяси қарастырмалардан жоғары қоюға уәде берді және 2013 жылдың 5 қыркүйегінде банк саласының маманы, технократ Омар Татам Лыны премьер-министр етіп тағайындады. Омар Татам Лы отставкаға кеткеннен кейін Кейта Мусса Мараны (2014 жылдың 5 сәуірінен 2015 жылдың 9 қаңтарына дейін) және Модибо Кейтаны (2015 жылдың 9 қаңтарынан 2017 жылдың 7 сәуіріне дейін) тағайындады. Кейта отставкаға кеткеннен кейін Сомейлу Бубей Майга премьер-министр болып тағайындалды (2017 жылдың 31 желтоқсаны – 2019 жылдың 18 сәуірі), бірақ Огоссагу трагедиясынан кейін туған халық наразылығы салдарынан 2019 жылдың 18 сәуірінде отставкаға кетті. 2019 жылдың 22 сәуірінде Кейта Майганың орнына Бубу Сиссені тағайындады. Президенттік кезеңінде Кейта демократияны нығайтуға, көтерілісшілермен бейбіт келісімге келуге және Малидегі соғыс жалғасып жатқанда елде тұрақтылықты орнатуға талмай еңбек етті. Ол елдің барлық аймақтарындағы саяси күштермен ұлттық диалог пен келісімге жетуге бейілді болды, сонымен қатар президенттік кезеңінде бүлікшілер мен террористерге қарсы күресті жетекшілік етті. Оның биліктегі кезеңіндегі тағы бір қиындық – инфрақұрылым мәселесі, себебі елдің табысы төмен, әртараптандырылмаған және тауар бағаларының өзгеруіне осал. Кейта президент болған кезде кедейлік деңгейі 94%-дан 80,5%-ға дейін төмендеді, бірақ оның президенттік мерзімі 2020 жылғы Малидегі мемлекеттік төңкеріспен аяқталды. Бұған себеп – кедей малийліктерді қорғау және елдегі дағдарыстан оңалту мақсатында Дүниежүзілік банкпен жасалған 50 миллион долларлық келісім болды. Дүниежүзілік банкпен жасалған келісім елдегі тұрақты даму жоспары аясында төтенше жағдайларды жою бағдарламаларын қолдауға, кедей және әлсіз отбасыларға әлеуметтік қорғауды күшейтуге, бюджеттік бақылау мен ашықтықты арттыруға, сондай-ақ энергетика және су шаруашылығы салаларында қаржылық тұрақтылықты және инвестициялық мүмкіндіктерді қалпына келтіруге бағытталған. Бұл шаралар Мали үкіметі жүзеге асырып жатқан кең ауқымды саяси реформалардың бір бөлігі болып табылады. 2013 жылы билікке келген кезде, үкіметтік күштер қарусыз наразылық білдірушілерге оқ атып, атысты тоқтатуға мәжбүр болды. Осы шабуылдан кейін MLNA Мали үкіметіне шабуыл жасады. 2015 жылдың 20 ақпанында Мали үкіметі мен солтүстік көтерілісшілер арасында тағы бір атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылды. 2020 жылдың наурыз айында Мали билігі Франциядан келген екі азамат арасында елдегі алғашқы коронавирустық инфекция жағдайларын тіркеді. Сарапшылар елдің 2012 жылы солтүстікте басталып, кейіннен орталық аймақтарға тараған джихадистік қақтығысының салдарынан індеттің таралуына әсіресе осал екенін қорқынышты түрде айтты. Малидегі соғыста мыңдаған сарбаз бен азамат қаза тапты. 2020 жылдың 18 наурызында президент Кейта зардап шеккен елдерден рейстерді тоқтатты, мектептерді жапты және көпшілік жиналыстарға тыйым салды. Алайда, елдегі нашар қауіпсіздік жағдайына байланысты бірнеше рет кейінге шегерілген наурыз-сәуір айларында жоспарланған сайлау жоспарланғандай өтті.
Keïta again ran for president in the July–August 2013 presidential election and was considered a front runner. He won the election in a second round of voting, defeating Soumaïla Cissé, and was sworn in by the Supreme Court of Mali as president on 4 September 2013. Keïta had vowed to prioritize ability rather than political considerations when appointing ministers, and on 5 September 2013 he appointed a technocrat, banking official Oumar Tatam Ly, as prime minister. After Oumar Tatam Ly's resignation, Keïta appointed Moussa Mara (5 April 2014 to 9 January 2015) and Modibo Keita (9 January 2015 to 7 April 2017). Upon Keita's resignation, Soumeylou Boubéye Maïga was appointed prime minister (31 December 2017 – 18 April 2019) but resigned on 18 April 2019 amid public protests following the Ogossagou massacre. Keita named Boubou Cissé as Maïga's replacement on 22 April. Throughout his presidency, Keïta worked tirelessly to strengthen democracy and seek peace with the rebels and bring stability in Mali as the Mali War continued onward. He was unwavering in his determination for national dialogue and reconciliation with parties across the country whilst leading efforts against insurgents and terrorists during his presidency. Another challenge during his tenure in office was the infrastructure since income was low is undiversified and vulnerable to commodity fluctuations. As the president of Mali poverty would decrease from 94% to 80.50% when his presidency ended in the 2020 Malian coup d'état. The cause for this was a 50 million dollar agreement with the World Bank to protect poor Malians and to boost the Country’s recovery from crisis. The agreement with the world bank will support emergency recovery programs in the country’s Sustainable Recovery Plan, including strengthening social safety net protection for poor and vulnerable families, deepening controls on budget and transparency, and restoring financial sustainability and investment capacity in the power and water irrigation sectors. These activities are part of a broader policy reform agenda being carried out by the Mali Government. When taking office in 2013 the MLNA had ended ceasefire after government forces opened fire on unarmed protesters. Following the attack the MLNA launched an attack on the Malian government. Another ceasefire was agreed upon on 20 February 2015 between the Malian government and the northern rebels. In March 2020, Malian authorities recorded the country's first coronavirus infections, in two nationals who had recently arrived from France. Experts fear the country is particularly exposed to an outbreak because of its jihadist conflict, which first broke out in the north in 2012 and has since engulfed the centre. Thousands of soldiers and civilians have died in the Mali war. On 18 March, President Keita suspended flights from affected countries, closed schools and banned large public gatherings. However planned elections in March–April, which had already been postponed several times for the poor security situation in the country, went ahead as planned.
2020 жылғы төңкеріс
Кейтаның президенттігіне және елдегі француз әскерлерінің болуына келісімін бергеніне қарсы оппозициялық қозғалыс бірікті. Бұл қозғалыс 5 маусым қозғалысы – Отандық күштер жиыны (M5 RFP) ұйымдастырған жаппай демонстрациялар арқылы халықаралық деңгейде танымал болды, және коронавирус пандемиясы мен полицияның репрессиясына қарамастан 2020 жыл бойына жалғасты. 2020 жылдың 18 тамызында Кейта мен Сиссе көтеріліс жасаған сарбаздармен тұтқындалды. Ертесі күні Кейта парламентті таратып, билікте қалу үшін "қан төгілмеуін" қалап, отставкаға кеткенін жариялады. Әскери кеңестің өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, ол 27 тамызда бостандыққа шығарылды.
An opposition movement coalesced against Keïta's presidency and its acquiescence to the presence of French troops in the country. This movement gained international visibility through mass demonstrations organized by the June 5 Movement – Rally of Patriotic Forces (M5 RFP), continuing throughout 2020 despite the coronavirus pandemic and police repression. On 18 August 2020, Keïta and Cissé were arrested by mutinying soldiers in a coup d'état. The next day, Keïta dissolved parliament and announced his resignation, saying he wanted "no blood to be spilled" to keep him in power. He was released from custody on 27 August according to a junta spokesman.
Жеке өмір және өлім
Кейта Кейта Амината Майгаға үйленген, ол Кейта президенттік лауазымда болған кезде Малидің бірінші ханымы болды және төрт балалары болды. Оның ұлы Кәрім Ұлттық Ассамблеяның депутаты және Ұлттық Ассамблея төрағасы Исака Сидибенің қызына үйленген. Ол 2022 жылдың 16 қаңтарында Бамакодағы үйінде 77 жасқа толуына он үш күн бұрын қайтыс болды.
Keïta was married to Keïta Aminata Maiga, who was the First Lady of Mali while Keïta was in office as President, and had four children. His son Karim is a member of the National Assembly and married to a daughter of Issaka Sidibé, President of the National Assembly. He died in his home in Bamako on 16 January 2022, thirteen days before his 77th birthday.