Чако пекарисі: Қайта ашылған түр және таксономиялық өзгерістер
Chacoan peccary
Чако пекарисі – Парагвай, Боливия, Аргентинадағы сирек кездесетін шошқалар тұқымдасы. 3000-ға жуық хайуан қорғауға алынған. Табиғатта тірі табылған ежелгі түр!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жұп тұяқты сүтқоректілердің қаңқалылар тұқымдасына жататын түрлер.
Species of mammals belonging to the peccary family of even toed ungulates
Чако қаңқалысы немесе тагуа (Catagonus wagneri немесе Parachoerus wagneri) – Catagonus туысының қазіргі кезде сақталған жалғыз түрі; ол Парагвай, Боливия және Аргентинаның Гран-Чако аймағында кездесетін қаңқалы. Әлемде шамамен 3000-ға жуық дарабас қалды. Чако қаңқалысы алғаш рет 1930 жылы қазба жәндіктер негізінде сипатталған және бастапқыда жойылған түр деп есептелген. 1971 жылы Аргентинаның Салта провинциясындағы Чако аймағында осы жануардың әлі де тірі екені анықталды. Бұл түрді жергілікті халық жақсы білген, бірақ батыс ғалымдары оның бар екенін біраз уақыттан кейін ғана мойындады; ол жергілікті жерде тагуа деп белгілі. Алғашқыда "қайта табылғанға" дейін жойылған деп сипатталғандықтан, ол Лазар таксонының мысалы болып табылады.
The Chacoan peccary or tagua (Catagonus wagneri or Parachoerus wagneri) is the last extant species of the genus Catagonus; it is a peccary found in the Gran Chaco of Paraguay, Bolivia, and Argentina. Approximately 3,000 remain in the world. The Chacoan peccary was first described in 1930 based on fossils and was originally thought to be an extinct species. In 1971, the animal was discovered to still be alive in the Chaco region, in the Argentine province of Salta. The species was well known to the native people, but it took a while for Western scientists to acknowledge its existence; it is known locally as the tagua. Because it was originally described as extinct before its "rediscovery", it is an example of a Lazarus taxon.
Таксономия
Чако пекарисі ерекшелігі, ол Catagonus туысының типтік түрі болмаса да, жалғыз тірі өкілі болып табылады. Оның орнына, типтік түрі – жойылған Catagonus metropolitanus. Мұндай жағдай Лазар таксонының мысалы болып табылады және осы қасиетті Оңтүстік Американың тағы бір тумасы – бұта итімен бөліседі. Чако пекарисін ғалымдар алғаш рет 1972 жылы сипаттаған. 2017 жылғы Tayassuidae түрлерінің филогенетикалық систематикасы жөніндегі зерттеу Catagonus тек C. metropolitanus-ты қамтуы керек екенін көрсетеді. Жойылып кеткен тар басты пекари (C. stenocephalus) Brasiliochoerus туысына, ал Чако пекарисі, Catagonus bonaerensis және Catagonus carlesi Parachoerus туысына жатқызылуы керек. Егер бұл қабылданса, онда Catagonus тағы да жойылған туысқа айналады.
The Chacoan peccary is notable in that it is not the type species of its genus, Catagonus, despite being the only living representative. Instead, the type is the extinct Catagonus metropolitanus. Such a case is an example of a Lazarus taxon, and shares this trait with another South American native, the bush dog. The Chacoan peccary was first described by scientists in 1972. A 2017 study on the phylogenetic systematics of Tayassuidae species suggests that Catagonus should only contain C. metropolitanus. The extinct narrow headed peccary (C. stenocephalus) should be moved into Brasiliochoerus, while the Chacoan peccary, Catagonus bonaerensis and Catagonus carlesi should be placed in Parachoerus. If this is accepted, then Catagonus becomes an extinct genus once more.
Тіршілік ету ортасы
Шакоандық пекарийы тек ыстық, құрғақ аймақтармен шектелген. Төмен бойлы суккуленттер мен тікенді бұталар басымдылық танытатын, Гран-Чаконың ауданы шамамен 140 000 км² құрайды. Шашыраңқы ірі ағаштар да кездеседі, бірақ өсімдіктердің көп бөлігі тікенді бұталы өсімдіктерден тұрады. Шакоандық пекарийы құрғақ, шаңды жағдайлармен күресу үшін жақсы дамыған қуыстар сияқты бейімделулерге ие болған. Олардың аяқтары да кішкентай, бұл тікенді өсімдіктердің арасында еркін қимылдауға мүмкіндік береді.
The Chacoan peccary is confined to hot, dry areas. Dominated by low lying succulents and thorny bushes, the Gran Chaco is about 140,000 km2. A few scattered giant trees are found, but the majority of the vegetation is thorny scrub vegetation. The Chacoan peccary has developed adaptations such as well developed sinuses to combat dry, dusty conditions. Their feet are also small, which allows maneuverability among spiny plants.
Физикалық сипаттамалары
Жалпы қабылданған үш түрдің ішіндегі ең ірісі – шакоандық пекарийде шошқаға ұқсас көптеген белгілер бар. Бұл жақсы қалыптасқан тұмсықты және қатты былғары тұмсықты тұяқты жануар. Шаш тәрізді қылшықтар әдетте қоңырдан күлгінге дейін болады. Арқасы бойымен қара жолақ өтеді, ал иықтарында ақ түк болады. Шакоандық пекарийлердің құлақтары, тұмсықтары және құйрықтары басқа пекарий түрлерінен ұзын болып келеді. Оның аузының айналасында ақ түктер бар, бұл басқа пекарийлерде кездеспейді. Catagonus wagneri-де үшінші артқы саусақ бар, ал басқа пекарийлерде тек екеу ғана болады. Гипсодонт тістерінің формуласы: 2/3, 1/1, 3/3, 3/3. Жоғарғы күрек тістері пекарийлерге тән ерекшелік – шошқалардағыдай сыртқа және жоғары емес, төмен қарай бағытталған, бұл тығыз бұтада топты бірге ұстау үшін басқа пекарийлерге сигнал беруі мүмкін.
The largest of the three generally accepted species of peccaries, the Chacoan peccary has many pig like features. It is an ungulate with a well formed rostrum with a tough leathery snout. The bristle like hair is generally brown to almost gray. A dark stripe runs across the back, and white fur is on the shoulders. Chacoan peccaries differ from other peccary species by having longer ears, snouts, and tails. It has white hairs around the mouth, unlike other peccaries. Catagonus wagneri also has a third hind toe, but other peccaries only have two. The hypsodont teeth follow this dental formula: 2/3, 1/1, 3/3, 3/3. The upper canines display the distinguishing trait of peccaries, pointing downwards instead of out and up like pigs, which may be a signal for other peccaries to keep the group together through the dense bush.
Көбею
Жас мамықтар әдетте қыркүйек пен желтоқсан аралығында туады, бірақ төлдер жыл бойы кездеседі. Туу, мол азық және жаңбырлы кезеңдермен байланысты. Эмбриондардың орташа саны шамамен 2,72 деп тіркелген. Аналықтары төлдеу үшін үйірден шығып, кейін қайта оралуы мүмкін. Жаңа туған мамықтар ерте жетіледі, туғаннан кейін бірнеше сағаттан соң жүгіре алады. Жас мамықтардың түсі ересектердің түсіне ұқсас. Жыныстық ерекшелік байқалмайды.
Young are generally born between September and December, but litters have been found almost year round. Births have been linked to periods of food abundance and rainfall. The average number of embryos has been recorded as approximately 2.72. Females may leave the herd to give birth and then return afterwards. Newborns are precocial, able to run a few hours after birth. The pelage of the young resembles that of the adults. There is no sexual dimorphism.
Мінез-құлық
Шакоандық пекарилер көбінесе 20-ға дейін жекелеген малдардан тұратын топтарда жүреді. Олар күндіз белсенді болады, әсіресе таңертең саяхаттауға ең ыңғайлы уақыт. Топтар өздерінің 42 күндік үй аумағындағы жалпы саяхат циклын көрсетеді. Бұл жекелеген малдарға өз аумақтарын бақылауға және меншік құқығын көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл әлеуметтік сүтқоректілер түрлі дыбыстар арқылы қарым-қатынас жасайды, мыңғырлаудан бастап тістерін шырылдатуға дейін. Жеке малдар кейде шабуыл жасау және тістеу сияқты агрессивті мінез-құлық танытуы мүмкін болғанымен, бұл түр басқа түрлерге қарағанда осыншалықты агрессивті емес. Қорғану стратегиясы ретінде топ мүшелері қорғаныс қабырғасын құрып, қатар тұруы мүмкін, бұл топты аңшылар үшін аулауды қиындатады. Шакоандық пекари ағаштарды, бұталарды және осы сияқты нәрселерді белгілеу үшін сүтті және иісті зат шығарады. Бұл зат арқасында орналасқан бездерден бөлінеді және сүрту арқылы таратылады. Шакоандық пекарилер көбінесе лайға немесе шаңға шомылып, сондай-ақ белгілі бір "станцияларда" дәрет тастайды.
Chacoan peccaries often travel in herds of up to 20 individuals. They are active during the day, especially in the morning when they are most apt to travel. Herds display a general travel cycle within their home range of 42 days. This allows the individuals to monitor and show ownership over their areas. These social mammals communicate by various sounds, ranging from grunts to chatters of the teeth. Though individuals may occasionally exhibit aggressive behavior such as charging and biting, this species is not as aggressive as others. As a defensive strategy, members of a herd may line up in a defensive wall; this makes the herds harder targets for hunters. The Chacoan peccary produces a milky, odorous substance used for marking trees, shrubs, and similar. The substance is secreted from glands located on their backs, and is dispersed by rubbing. Frequently bathing in mud or dust, Chacoan peccaries also defecate at particular "stations".
Тамақ ішу әдеті
Гран-Чако аймағының шөлейтті мекені шакоандық пекари үшін өте қатал өсімдіктермен қамтамасыз етеді. Бұл пекарилер Cleistocactus baumannii және Opuntia discolor сияқты кактустардың түрлі түрімен қоректенеді. Ол қатайған тұмсығын қолданып, кактустарды жерге домалатып, тікендерін сүртіп тастайды. Сонымен қатар, тістерімен тікендерді жұлып алып, түкіріп шығаруы мүмкін. Бүйректер кактустардан алынған қышқылдарды таратуға бейімделген. Екі бөлімді асқазан да қатал тағамды қорытуға өте жақсы келеді. Кейде бромелия тамырларын шағып, акация бұршақтарымен және құлаған кактус гүлдерін жейді. Бұл пекарилер құмырсқалардың үйінділерінен және құрылыс жобаларынан (жол салу және жерді далаға айналдыру) пайда болған тұзды жерлерді іздейді. Шакоандық пекари тұзды жерлерден кальций, магний және хлор сияқты қажетті минералдарды алады.
The arid habitat of the Gran Chaco region provides very tough vegetation for the Chacoan peccary. These peccaries feed on various species of cacti, such as Cleistocactus baumannii and Opuntia discolor. It uses its tough snout to roll the cacti on the ground, rubbing the spines off. It may pull off the spines with its teeth and spit them out. The kidneys are specialized to break down acids from the cacti. The two chambered stomachs are also well suited to digest tough foods. Occasionally grazing on bromeliad roots, it also eats acacia pods and fallen cactus flowers. This species of peccary seeks out salt licks formed from ant mounds and construction projects (road building and land clearings). The Chacoan peccary gains essential minerals like calcium, magnesium, and chlorine from the salt licks.
Қорғау мәртебесі
Шакоандық пекари Оңтүстік Американың бұрын оқшауланған аймағына ендемик болғандықтан, адам қызметіне ең осал. Бұл түр бір аймақта табылар-табылмас, сол жерден де жоғалып кетеді. Мекендеу ортасының жойылуы мен фрагментациясы салдарынан топтарының саны азайып барады. Олардың ареалы Техас штатындағы сияқты ірі шаруашылықтарға айналып жатыр. Аң аулау да тоқтамайды, сондай-ақ соңғы жылдары осы түрге зиян келтірген, анықталмаған ауру да бар. Солтүстік Америка және Еуропа зообақтарында популяциясы құрылған. Парагвайда қорықтар да ұйымдастырылған, бірақ олардың сақталуы жеткілікті деңгейде емес.
Because the Chacoan peccary is endemic to a formerly isolated region of South America, it is most vulnerable to human activity. Just as quickly as this species is discovered in an area, it disappears. Herd numbers are decreasing as a result of habitat loss and fragmentation. Their range is being quickly transformed into large Texas style ranches. Hunting also continues, as well as an unidentified disease that has plagued the herds in recent years. A population has been established in North American and European zoos. Preserves have also been established in Paraguay, but are not highly enforced.