Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Базаруто архипелагы – Мозамбикте, Виланкуло қаласының жанында орналасқан алты аралдан тұратын топ. Оған Базаруто, Бенгерра, Магаруке, Банке, Санта-Каролина (сонымен қатар, Парадайз аралы деп те аталады) және Шелл аралдары кіреді. Ниати аралы оңтүстікке қарай жатыр.
The Bazaruto Archipelago is a group of six islands in Mozambique, near the mainland city of Vilankulo. It comprises the islands of Bazaruto, Benguerra, Magaruque, Banque, Santa Carolina (also known as Paradise Island) and Shell. Nyati Island is located further south.
География
Топ Ингамбане провинциясының Виланкулос және Инхассоро аудандарына жатады. Аралдар Саве өзені әкелген құмнан пайда болған, ал өзен содан бері өз арнасын өзгертіп алды. Санта-Каролина – терең каналдары бар, 3 км х 0,5 км көлеміндегі нағыз тасты арал. Оның жағасында коралл рифтері бар үш әдемі жағажай орналасқан. «Жаннат арал» деп те аталатын бұл арал, Базаруто архипелагын құрайтын аралдардың «ғажайыбы» саналады және ол теңіз ұлттық паркі деп жарияланған. Туристік тартымдарға құмды жағажайлар, коралл рифтері, сондай-ақ серфинг және балық аулау мүмкіндіктері кіреді.
The group belongs to the Vilanculos and Inhassoro districts of Inhambane Province. The islands were formed from sand deposited by the Save River, which has since shifted its course. Santa Carolina is a true rock island with deep channels and is just 3 km by 0.5 km in size. It has three beautiful beaches with coral reefs close to the shore. The island, also known as Paradise Island is regarded as the "gem" of the islands forming the Bazaruto Archipelago, which is a proclaimed marine national park. Tourist attractions include sandy beaches, coral reefs, and opportunities for surfing and fishing.
Экология
1971 жылы архипелаг Ұлттық саябақ деп жарияланды. Мұнда риф балықтарының көптеген түрлері кездеседі, олардың ішінде хирург балықтары, морейлер, тотықұстар, періште балықтары және бауырластар бар. Теңіз тасбақалары, аң балықтары және шайтан жұлдызшалары да жиі көрінеді. Сонымен қатар, кит акуласы, манта, былғары тасбақа, киттер (оның ішінде дөңгелек кит) және дугонг сияқты түрлі сиресіп бара жатқан теңіз мегафауналары да бар. Базаруто архипелагындағы дугонгтардың саны шамамен 120 жеке басты құрайды, бұл Мозамбиктегі қалған популяциялардың ең ірісі. 1960-1970 жылдар аралығында КСРО мен Жапонияның заңсыз жаппай кит аулауы сияқты адамның әрекеттерінен бұрын киттердің биологиялық әртүрлілігі бүгінгіге қарағанда әлдеқайда бай болды, нәтижесінде оңтүстік жұп киттер сияқты көптеген түрлер жойылып кетті немесе сирек кездеседі. Архипелагтың географиясы әртүрлі экожүйелерді қамтамасыз ететіндіктен, салыстырмалы түрде кішкентай аумақта ерекше түрлердің кең ассортименті кездеседі. Базаруто – ең үлкен екі аралдың бірі, екіншісі – Бенгерра. Скелотес дуттони, Скелотес инсуларис және Лайгосома ланцеолатум скинктері Базаруто архипелагына тән эндемиктер болып табылады.
The archipelago became a National Park in 1971. There is a wide abundance of reef fish, surgeon, Moorish idols, parrots, angel and butterfly fish to name but a few. Sea turtles, game fish and devil rays are regularly seen. Various endangered marine megafaunas, such as whale shark, manta, leatherback turtle, cetaceans including humpback whale, and the dugong. Bazaruto's dugong population counts about 120 individuals, making it the largest of remnant populations in Mozambique. Cetacean biodiversity had been much richer than today before being reduced by human activities including illegal mass hunts by the Soviet Union and Japan in 1960s to 1970s, resulting disappearances or rarities of many species such as the southern right whales. Since the archipelago's geography provides a number of different ecosystems, an unusual variety of species occur within a relatively small area. Bazaruto is one of two largest islands, the other being Benguerra. The skinks Scelotes duttoni, Scelotes insularis, and Lygosoma lanceolatum are endemic to the Bazaruto Archipelago.
Тарих
Базаруто архипелагы 11 ғасырдағы Мысырдың «Ғажайыптар мен көздің қуаншысы» («Китаб Гарабиб әл-Фунун ва Мулах әл-Уюн») кітабында есімдері аталған Крокодил (парсы тілінде Сусмар) аралы болуы мүмкін деген пікір бар. Бұл арал – Египет саудагерлеріне таныс Шығыс Африка жағалауындағы елдердің тізіміндегі соңғы нүкте және Килвадан кейінгі бесінші тоқталыс орны. Базарутода крокодилдердің көп саны қоныстанған.
It has been speculated that the Bazaruto Archipelago may be the island named Crocodile (Persian Sūsmār) mentioned in the 11th century Egyptian Kitāb Gharāʾib al funūn wa mulaḥ al ʿuyūn (‘The Book of Curiosities’). This island is the last place in a list of sites along the East African coast known to Egyptian merchants and is the fifth stop after Kilwa. Bazaruto supports a substantial population of crocodiles.