Кіріспе

Мәтіндегі таңбалардың физикалық арақашықтығы. Docent sights juggernautHeadline жиымы тығыз, теріс таңба аралығымен. Docent sights juggernautHeadline жиымы қосымша таңба аралығызсыз. Docent sights juggernautHeadline жиымы кеңейтілген таңба аралығымен. Docent sights juggernautHeadline жиымы металл типтеріне ұқсас ашық таңба аралығымен. Docent sights juggernautHeadline жиымы одан да кең таңба аралығымен. Docent sights juggernautHeadline жиымы кең таңба аралығымен. Docent sights juggernautHeadline жиымы одан да кең таңба аралығымен, кейде теледидарда қолданылады. Таңба аралығының мысалдары.

Таңба аралығы, таңба кеңістігі немесе трек – мәтін жолының немесе блогының көрінетін тығыздығын өзгерту үшін әріптер арасындағы кеңістікті оптикалық тұрғыдан дұрыс типографиялық реттеу. Таңба аралығы кернингтен ерекшеленеді, кернинг көршілес әріптердің нақты жұптарының аралығын реттейді, мысалы, "7", түзетілмесе, дұрыс орналаспағандай көрінеді, сондай-ақ жолдар арасындағы аралықты реттейтін интерлиниядан да ерекшеленеді.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, металл қаріптерде кернинг дегеніміз – әріптің металл қорытпасынан шығып тұруын немесе әріптердің бір-біріне жабысуы үшін қорытпаның денесінің бір бөлігін кесіп тастауды білдіретін. Сондықтан кернинг тек әріптерді жақындата алатын (теріс аралық). Цифрлық кернинг екі бағытта да жұмыс істей алады. Трекинг те осылайша екі бағытта да жұмыс істей алады, бірақ металл қаріптермен әріптер тобын тек бір-бірінен алыстатуға болады (оң аралық). Қорытпалы әріптерді жинауда, әріптердің арасын кем дегенде жарты пунктке дейін кеңейту үшін металл қаріптермен жиналған сөздердің әріптері арасына көлденең аралық қосу қажет болатын. Кейбір баспагерлер мен жариялаушылар әріптердің арасын кеңейтуден аулақ болды, себебі ол материал мен еңбекке қымбат түсетін. Әріптердің арасын кеңейту үшін қола (жарты пункт), мыс (бір пункт) және баспагерлік "қорытпа" (екі пункт) аралықтарын жеке-жеке әріптердің арасына немесе матрицалардың арасына қолмен орнату қажет болатын. Құны жоғары болғанына қарамастан, әріптердің арасын кеңейту баспа жарнамасында, кітап баспасында және жекелеген тапсырыстарда (мысалы, жоғары сапалы кеңсе қағазы, визиткалар, тойға шақырулар және т.б.) қолданылды. Сондай-ақ, әлгі сөз тіркестері қалған бетке қарағанда тым қараңғы көрінбеу үшін үлкен немесе кіші әріптермен жазылған қысқа сөз тіркестерінде де қолданылды. Баспагер және қаріп дизайнері Фредерик Гоуди: «Қара әріптерді кеңейтетін адам қой ұрлайды» деген есімді айтқан. Гоудидің бұл сөзі «Қой ұрлауды тоқтатыңыз» атты типографияға кіріспе кітабының атауына шабыттандырды.

Цифрлық жүйелер

Дербес компьютерлер үшін мәтін өңдеу және үстел басып шығару бағдарламалары, мысалы LibreOffice Writer, Microsoft Word, Microsoft Publisher, WordPerfect, QuarkXPress, Adobe InDesign, Adobe FrameMaker, Adobe Illustrator және Adobe Photoshop әртүрлі әріп аралығын реттеу әдістерін қолданады. Көптеген жүйелерде әдепкі әріп аралығы нөлге тең, ал оның орнына шрифттерге енгізілген әріп ені мен кернинг ақпараты пайдаланылады. Цифрлық жинақтар металл жинақтарға қарағанда орташа есеппен тығыз болғанымен, бұл негізінен кернинг мүмкіндігінің болуынан туындайды. Цифрлық жинақтарда теріс жақ тіреулерге рұқсат беріледі, ал металл жинақтарда «керн» жасау қиын болғандықтан мұндай мүмкіндік сирек кездесетін. Линотип машиналары және Монотип жүйесі сияқты машинамен жасалған қалыпты жинақтауда әріп аралығы біркелкі болуы керек еді. Қазіргі заманғы цифрлық беттік макеттеу бағдарламаларында жоғары деңгейдегі қолданбалардың барлығы тип өлшеміне пропорционалды салыстырмалы өлшемдерді қолданады. QuarkXPress em-нің 1/200 бөлігін, ал Adobe InDesign em-нің 1/1000 бөлігін пайдаланады. Сондықтан QuarkXPress-те 3-ке дейін аралықты азайту мәтіннің көрінетін тығыздығын айқын түрде төмендетсе, ал InDesign-те 3-ке дейін аралықты азайту шамалы ғана байқалады.

Белгілі бір орын

Хат аралығы сондай-ақ, әріп аралығын жасау үшін қолмен жиналған металл қаріптерде кең таралғандай, белгілі бір мөлшердегі бос орындарды қосуға да қатысты болуы мүмкін. Белгілі бос орындар мөлшеріне қарай өзгеше келеді және оларға шаштай бос орындар, жұқа бос орындар, сөздер аралықтары, ен бос орындар және ем бос орындар жатады. Ен бос орны қазіргі шрифттің өлшемінің жартысына тең, ал ем бос орны қазіргі шрифттің өлшемімен бірдей болады.

Кернингтің пікіріне өзгерістер енгізу

Кернингті басқару болмаса да, әріптер арасындағы кеңістікті дұрыс реттеу арқылы көз тартатын нәтижеге қол жеткізуге болады. 1996 жылғы CSS1 стандартында (суретте көрсетілген) қасиет "кернингті сезіну" үшін біршама бақылау мүмкіндігін ұсынады, себебі кернингті әріптер арасындағы біркелкі емес кеңістіктер арқылы имитациялауға болады. CSS3 стандартында қасиет қарастырылған. Осы аралықта веб-дизайнерлер, әсіресе тақырыптар мен баннерлердегі кеңістікті мәтіндерді жақсарту үшін қолданды.

Оқу қабілеті

Мәтіннің әріптері арасының қашықтығын реттеу оқу жылдамдығы мен дәлдігіне әсер ететіні дәлелденген. Зерттеулердің көп бөлігі кең әріп аралығы, сондай-ақ кең жол және сөз аралығы дислексиясы бар және дислексиясы жоқ балалардың мәтінді түсіну деңгейін арттыратынын көрсетеді. Ал, тығыз аралық мұндай топтардың түсіну қабілетін нашарлатады, сонымен қатар бұл қалыңдық және кішірек көріну сезімін тудырады.