Кіріспе

Картмель – Англияның Камбрия графтығындағы ауыл. Ауыл өзінің атын Картмель түбегінен алған және тарихи түрде Картмельдегі Киркби деп белгілі болған. Ауылда 12 ғасырда салынған Картмель монастыры орналасқан, оның төңірегінде ол бастапқыда дамыған. Ланкаширдің тарихи графтығында орналасқан Картмель 1974 жылдан бері Камбрияның рәсімдік графтығының құрамына кіреді. Оның тарихы діни және ауыл шаруашылығы қауымдастықтарымен байланысты болғанмен, 20 ғасырдың ортасынан бастап Картмель Көл ауданы ұлттық паркіне жақын орналасқан шағын туристік орынға айналды. Ауылдағы бірнеше көрікті жерлер, соның ішінде Картмель ат жарыс жолы және Мишлен жұлдызына ие мейрамхана осы туристік саудаға қызмет көрсетеді.

Тарих

Картмель атауы "тасты жердің құмды жағалауы" дегенді білдіреді, бұл көне норвег тіліндегі kartr (тасты жер) және melr сөздерінен туындаған. Бұл жер атауы алғаш рет 677 жылы тіркелген, қашан Картмель түбегі Сент-Кутбертке сыйға тартылды. Оның ықпалы, шамасы, Нормандтардың басып алу кезінде ауылдың Киркби деп аталуын түсіндіреді, бұл атау шіркеу орналасқан жерді көрсетеді. 1190 жылы Картмель монастыры ауылда Уильям Маршалл, Пемброктың 1-ші графы, құрды. Ол Августиндік канондар қауымы үшін арналған және Әзіре Мария және Киелі Михаилға бағышталған. Жаңа монастырьды қолдау үшін Уильям Картмель округінің барлық жерін оған берді. Монастырлар таратылғаннан кейін, жергілікті жердің көп бөлігі жақын орналасқан Холкер Холлдағы Престон отбасының меншігіне өтті. Неке арқылы Холкер Кавендиш отбасының иелігіне көшті және бүгінде Лорд Кавендиштің резиденциясы болып табылады. Холкер төңірегіндегі жерлермен қатар, Кавендиш отбасы түбектегі көптеген жерлерге әлі де иелік етеді. Ауыл шаруашылығы аймақтың басты саласы болды, ХХ ғасырдың ортасына дейін, қашан Фернес темір жолы түбек арқылы салынды. Картмель ауылына және қазірге дейін жақын маңдағы Карктегі станция қызмет көрсетеді, ол 1857 жылы ашылды және Карк пен Картмель деп аталды.

Қонақжайлылық және туризм

Ауылда туризм ХХ ғасырдың ортасынан бастап дамыды. 1923 жылы Картмель монастырының қақпа үйі монастырь мұражайына айналды және 1946 жылы Ұлттық треске тапсырылғанға дейін көрмелер мен жиналыстар үшін пайдаланылды. 2011 жылға қарай ол негізінен жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылды, бірақ Ұлы зал жылына бірнеше күн халыққа ашық болады. Монастырдың өзі әлі де жергілікті шіркеу болып табылады, бірақ қызмет уақытынан тыс келушілерге ашық. Картмель ат жарыс жолы кем дегенде XIX ғасырға дейін бар еді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ұлттық аң аулау жолы болғаннан кейін танымалдылығы артты. Ол 1960 жылдары ірі мамандарды тартуды бастады және қазір мамыр мен тамыз аралығында жылына 9 жарыс өткізеді, оның ең ірісі дәстүрлі түрде Уит аптасында өтеді. Картмельге туризмнің өсуіне ықпал еткен жазушылардың қатарында Ланкашир диалектісінде жазатын және BBC хабаршысы Томас Томпсон болды. Ол Ланкашир халқы мен олардың қауымдастықтары туралы он алты кітап жазды және Картмельді жақсы көретін. Оның 1937 жылғы «Ланкашир пісіруі» кітабының алқағында Манчестер суретшілер мектебінің негізін қалаушы Джозеф Найттың «Картмель» гравюрасы бейнеленген. Кейін Альфред Уэйнрайт 1974 жылғы «The Outlying Fells of Lakeland» кітабында Картмельден шамамен 11 шақырым (7 миль) солтүстікке орналасқан Картмель Феллге бір тарау арнады. Соңғы кезде Картмель гастрономиялық орталық ретінде танымал болды. Картмельдегі жабысқақ тоффи пудингі алғаш рет 1984 жылы ауылдық дүкенде сатылды және танымалдылығы артты: қазір ол бүкіл Ұлыбританиядағы супермаркеттерде сатылады. Оны өндіретін «Картмель жабысқақ тоффи компаниясы» 2000 жылдардың басында жақын жердегі Флокбургтағы үлкен зауытқа көшті, бірақ әлі де Картмельдегі ауылдық дүкенде сауда жасайды және сатады. 2002 жылы шеф-аспаз Саймон Роган ауылда L'Enclume мейрамханасын ашты. Мейрамхана тез арада Ұлыбританиядағы ең танымал мейрамханалардың біріне айналды және 2014 жылдан 2017 жылға дейін «The Good Food Guide» бойынша Ұлыбританияның ең жақсы мейрамханасы атанды, ал 2020 жылы қайтадан көшбасшылыққа ие болды. 2022 жылы ол Лондон мен Оңтүстік-Шығыстан тыс Ұлыбританияда 3 Мишлен жұлдызын алған алғашқы мейрамхана болды. Роган Картмельдің ауыл шаруашылығы жерлерін пайдаланады және мейрамханаға жеткізілетін өнімдердің көп бөлігі жарты аралда өсіріледі, соның ішінде Роганның жақын жердегі 5 гектар (12 акр) шаруашылығы да бар. Роганның Картмельдегі екінші мейрамханасы – Rogan & Co, сонымен қатар Мишлен жұлдызына ие, ал ауылда Unsworth's Yard орналасқан, ол жергілікті өнімдерді пайдаланатын қолөнершілердің дүкендерінен тұрады. Жергілікті басқару мақсатында ол Вестморланд және Фурнесс кеңесінің Грандж және Картмель округіне кіреді. Ауылдың өзінің жеке басқару кеңесі бар – Lower Allithwaite Parish Council.