Кіріспе
Габриэль Сенак де Мейльхан (7 мамыр 1736 - 16 тамыз 1803) – француз жазушысы. Ол Парижде француз революциясының басталғанына куә болды, бірақ көп ұзамай 1790 жылы Лондонға, содан кейін Ахенге эмиграцияға кетті. 1793 жылы "Эмигрант" романын жазды. 1792 жылы оны Ресей императрицасы Екатерина II императорлық тарихшы болып қызмет етуге шақырды, бірақ Екатерина оның әдеп-ғайыптарына наразы болып, оны қызметтен босатып жіберді.
Gabriel Sénac de Meilhan (May 7, 1736 – August 16, 1803) was a French writer. He witnessed the beginning of the French Revolution in Paris, but soon emigrated in 1790 to London and then to Aachen. He wrote a novel, L'Émigré, in 1793. In 1792 he was invited by Catherine II of Russia to become the imperial historiographer, but Catherine was displeased by his manners and dismissed him.
Өмірбаян
Жан Батист де Сенақтың ұлы, Людовик XV-нің дәрігері, ол Версальде дүниеге келді. 1762 жылы мемлекеттік қызметке кірді; екі жылдан кейін өтініштерді қабылдау шебері лауазымын сатып алды, ал 1766 жылы бай некеге тұйып, өзінің мәртебесін одан әрі арттырды. Ол Ла-Рошель, Экс-ан-Прованс және Валенсиен қалаларының интенданты қызметін бірінен соң бірі атқарды. 1776 жылы соғыс жөніндегі бас интендант болды, бірақ көп ұзамай отставкаға кетуге мәжбүр болды. Ол Қаржы министрі болуға үміттенген еді, бірақ Некердің тағайындалуына көңілі қалды және оның өткір қарсыласына айналды. Ол Шоизель герцогінің қарындасы, графенка де Тесспен жақын байланыста болды және 1781 жылы сол кезде алпыс жеті жастағы мадам де Крекимен танысып, онымен ұзаққа созылған достық қарым-қатынас орнатты. Оның алғашқы кітабы – «Палатин принцессасы Анна де Гонзагтың ойдан шығарылған естеліктері» (1786), сол кезде көптеген адамдар оны нағыз естелік деп есептеген. Келесі жылы Некердің пікірлеріне қарсы шығатын «Байлық және сән туралы ойлар», ал 1788 жылы «Рух және мінез туралы ойлар» жарық көрді, бұл кітапта көптеген, бірақ көбінесе өте ашық айтылған сөздер кездеседі. Сенак Париж қаласында француз төңкерісінің басталуын көрді, бірақ 1790 жылы эмиграцияға кетіп, алдымен Лондонға, содан кейін 1791 жылы Аахенге жол тартты, онда Пьер Александр де Тиллимен кездесті, ол өзінің естеліктерінде Сенактың Людовик XVI-ның бақытсыздықтарын өзінің қызметін ұсынбауына байланысты деп мәлімдеді. 1793 жылы, төңкеріс туралы естеліктері әлі жаңа болғанда, ол «Эмигрант» (Гамбург, 4 том, 1797) романын жазды, онда оқиғаларды талдауда көрегендік пен салмақтылық танытты. 1904 жылы Казимир Стриенский мен Франц Функ Брентано оны қысқартылған түрінде қайта басып шығарды. Екатерина II-нің шақыруымен 1792 жылы Сенак Ресейге барды, онда императорлық тарихшы болуға үміттенді, бірақ оның мінезі Екатеринаға ұнамады, ол оны зейнетақымен босатумен шешім қабылдады. Ресейден Гамбургке, содан кейін Венаға барып, онда де Линн князімен дос болады. 1803 жылы Венада қайтыс болды.
Шығармалары
Сенак сонымен қатар Революцияға соққан себептерді орташа түрде баяндайтын еңбек жазды, ол «Франциядағы үкімет, әдет-ғұрыптар және жағдайлар революция алдында, сондай-ақ Луи XVI патшалық кезеңіндегі негізгі тұлғалардың сипаттамалары» (“Du gouvernement, des mœurs et des conditions en France avant la Révolution, avec les caractères des principaux personnages du règne de Louis XVI”) деп аталды; осы еңбектің соңғы бөлігі 1813 жылы дук де Левис автор туралы хабарламасымен «Портреттер мен мінездемелер» (“Portraits & caractères”) деген атпен қайта басылды. Сенак өзінің «Философиялық және әдеби еңбектері» (2 томдық) жинағын 1795 жылы Гамбургте жариялады. Оның 1862 жылы М. де Лескур редакциялаған «Œuvres choisies» еңбегін, Эдуард Фурнье редакциялаған «Lettres inédites de Madame de Créquy a Sénac de Meilhan» (1856), Луи Легранның «Сенак де Мейлан және Эно мен Камбре» (1868) еңбегін, сондай-ақ Фернан Коусидің «Considérations sur l'esprit riles mœurs» (1905) басылымына қосымша жазған ескертуін қараңыз.