Кіріспе

МТ Андерсонның 2002 жылғы романы "Feed" (2002) – М.Т. Андерсонның киберпанк, сатирикалық, антиутопиялық, жасөсперімдер романы. Онда корпоративтік билік, тұтынушылық, ақпараттық технологиялар, деректерді жинау және қоршаған ортаның нашарлауы сияқты мәселелер көтеріледі, ал кітаптың стилі кейде саркастикалық, кейде мұңды. Роман жасөспірім ұлдың көзімен, бірінші тұлғада баяндалады. Оқиға жарнама мен корпоративтік қанаудың толық үстемдік құрған, болашаққа жақын Америка мәдениетінде өтеді, бұл "feed" деп аталатын миға енгізілетін желілік импланттардың ең жоғары танымалдылығымен байланысты.

Контекст

Роман жақын болашақтағы үлкен компьютерлік желі – feednet-ті, американдық азаматтардың шамамен 73% миына тікелей қосылған, feed деп аталатын имплантацияланған құрылғы арқылы суреттейді. Feed адамдарға: зор цифрлық деректер қорына (жеке-жеке "сайттар" деп аталады) ойша кіруге; бөлісілетін виртуалды шындық құбылыстарын (ойын-сауық бағдарламалары, музыка және тіпті басқалардың естеліктері сияқты); жеке талғамдарына сәйкес үнемі араласатын корпорациялармен өзара әрекеттесуге; және басқа feed иелерімен жабық каналдар арқылы телепатиялық байланысқа түсуге мүмкіндік береді (бұл мүмкіндік m chatting деп аталады). Роман әлемінде табиғи орта нашарлап, табиғи бұлттар Clouds™ таңбасымен алмастырылған, ал көптеген ата-аналар балаларын тапсырыс бойынша жасатады. Feed-тің иесі корпорациялар зор билікке ие және тіпті мектеп жүйесін басқарады, ол енді School™ деп аталады. Кітап бойында корпорациялар АҚШ-тағы нағыз билікті ұстап тұр, бұл қоршаған ортаның жойылуына әкеледі және басқа елдердің коалициясы – Глобалды Альянс АҚШ-пен соғыс бастауды ойластыра бастағанда президентті әлсіз қалдырады.

Қысқаша мазмұны

Титус және оның қызықты іздейтін жасөспірім достары жасөспірім қыз Вайолет Дурнмен танысады, оның сыншыл сұрақ қоюы басқаларға мүлдем жаңа. Бір клубта тамаққа қарсы ұйымнан бір адам олардың барлық тамағын бұзып алады. Олар ауруханада оянып, өмірінде бірінші рет, олардың қоректендіруі қол жетімді емес екенін біледі: жөндеу кезінде ішінара өшірілген. Аурудан айыққан кезде Вайолет пен Титус ғашық болады. Ақырында, олардың азығы Жерге қайта оралуға жеткілікті қалпына келтіріледі; алайда Вайолеттің азығы толығымен бекітілмеген. Бір күні Вайолет Титусқа тамаққа қарсы тұру туралы идеясын айтады. Ол азық-түлікті бақылайтын корпорациялардың өзінің сенімді тұтынушы профилін құруына жол бермеу үшін өнімдердің кең және кездейсоқ ассортиментіне қызығушылық танытуды жоспарлап отыр. Олар сауда орталығына барып, кейбір кездейсоқ заттар туралы ақпарат сұрап, оларды сатып алмау арқылы тұтынушылардың бейінін жасайды. Кейінірек Вайолет біреудің оның жеке ақпаратына арманымен қол жеткізгенін түсінеді; бұл көп ұзамай көптеген пайдаланушылар үшін қалыпты жағдайға айналады. Вайолет FeedTech клиенттерге қызмет көрсету бөліміне хабарласа да, көмекке келмейді. Кейінірек ол Титке өзінің тамағы қатты бұзылғанын және тіпті өлуі мүмкін екенін айтады, өйткені тамақ кейінірек өмірде орнатылған (осылайша үлкен қауіппен бірге). Оның бұзылған қоректенуіне байланысты Вайолеттің дене мүшелері істен шығып жатыр. Романның барлық кезеңінде кейіпкерлердің денелерінде пайда болатын зақымданулар да бар. Алғашында олар бұл жайтты жасырады, бірақ ақыр соңында зақымданулар трендке айналады. Вайолет соңғы модаға ренжіді, әркімнің жемге айналғандығын мәлімдейді. Осылай ашуланғаннан кейін ол құлап, ауруханаға жеткізіледі. Ақаулықтардың бір әсері ретінде Вайолет аспабы орнатылғанға дейінгі жыл туралы естелігін жоғалтады. Естеліктерін жоғалтпау үшін ол есте сақтаған нәрселерін үлкен виртуалды жазбалар жасайды. Ол оларды Титке сақтауға жібереді, бірақ Тит бұл жүкті эмоционалды түрде қалай жеңуге болатынын білмейтіндіктен, оларды өшіреді. Вайолеттің дене мүшелері істен шығып жатыр. Ол және оның әкесі жөндеуді қамтамасыз ете алмайды, сондықтан олар FeedTech-ке көмек сұрап өтініш жасайды. Осы арада Мексикаға әсер еткен экологиялық апат Глобалды Альянсты АҚШ-пен соғысуға дайындауға мәжбүр етеді. Титус Вайолеттің үйіне барады. Ол келгеннен кейін көп ұзамай ұйықтап кетеді, бірақ ол ұйықтап жатқанда Вайолет өзінің жағымсыз жаңалықтарын Титуспен естелік түрінде бөліседі: FeedTech Вайолетке оның таңқаларлық және сенімді емес клиенттерінің профиліне байланысты көмектеспеуді шешті. Сол жексенбіде Вайолет Титустың үйіне келіп, онымен бірге тауларға баруды сұрайды. Ол алдымен қарсылық білдіреді, бірақ ақырында келіседі. Тауларда Вайолет Титуспен жыныстық қатынасқа түсуді қалайтынын айтады, бірақ ол одан бас тартады, өйткені бұл зомбимен жыныстық қатынасқа түсуге ұқсайды. Олар айтысып, ақырында ажырасады. Үйге бара жатқанда Вайолеттің қолы жұмыс істемейтін болады, үйге келген соң аяғы да жұмыс істемейді. Титус қашады. Келесі күні Вайолет Титустан кешірім сұрайды, бірақ Титус жауап бермейді. Бірнеше айдан кейін Титус Вайолеттің әкесінен хат алады. Вайолет бұл оқиғаның "толық біткенін" Титусқа хабарласатынын айтады. Ол оған уақыт келгенін айтады. Титус Вайолеттің үйіне барады, ол жерде ол комада жатыр, әлі де тірі. Әкесі Титусты кінәлайды және оған оның денесі мен миы тоқтап қалған жерлер туралы және оның көрген ауырсыныстары туралы естеліктерін көрсетеді. Содан кейін ол Титке "Елои"мен бірге болуға саркастикалық түрде айтады. Титус бұл нені білдіретінін сұрайды, бірақ Вайолеттің әкесі жауап беруден бас тартып, оны іздеуді айтады. Олар ұрысып, Тит үйіне қайтты. Қайғылы күйінде ол еденде жалаңаш отырады және "кредит" мүлдем біткенше, яғни олардың ақшалай қаражаты біткенше, үнемі бір жұп джинстарды тапсырады. Екі күннен кейін Титус Вайолетке тағы да барады. Ол оған өзінің ақпаратынан тапқан барлық оқиғаларды айтады. Ақырында, ол оған өздерінің қарым-қатынасының тарихын кино трейлері түрінде айтады. Кітап Вайолеттің тіршілік ету жүйесі әлсіреп бара жатқанда аяқталады, ал астық үнемі жарнамалық ұраны "Барлығы кетуге тиіс" дегенді қайталайды.