Джон Майкл Латтиг: Американдық заңгер және судьяның өмірбаяны

Кіріспе

Американдық құқықтанушы (туған 1954)

Джон Майкл Луттиг (/'//l//uː//t//ɪ//g/ LOOtig; туылған 13 маусым 1954) – американдық заңгер және құқықтанушы, 1991 жылдан 2006 жылға дейін АҚШ Төртінші апелляциялық округінің судьясы қызметін атқарды. Луттиг 2006 жылы судьялық қызметінен кетіп, Boeing компаниясының бас кеңесшісі болды және 2019 жылға дейін осы лауазымда қалды. Әсерлі консервативті құқық қорғаушы, Луттиг Дональд Трамп президенттік қызметтен кейін кеңінен танымал болды, оны "Америка демократиясына нақты және жақын қауіп" деп сипаттап, Трампты президенттікке екінші мерзімге қайта сайлануға жарамсыз деп жариялау үшін Конституцияның он төртінші түзетуін қолдануды ұсынды.

Ерте өмір және білім

Латтиг 1954 жылы Техас штатының Тайлер қаласында дүниеге келген. 1976 жылы Вашингтон және Ли университетін Omicron Delta Kappa құрметімен бакалавр дәрежесін алып бітірді. 1976 жылдан 1978 жылға дейін Латтиг АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьяның әкімшілік көмекшісі кеңсесінде жұмыс істеді, онда Бас судья Уоррен Э. Бергермен жақын дос атанды. Кейін Латтиг Вирджиния университетінің құқық мектебіне түсіп, 1981 жылы заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды.

Мансап

Заң факультетін бітіргеннен кейін Луттиг Рейган әкімшілігінде бір жыл бойы Ақ үй кеңесшісі Фред Ф. Филдлингпен бірге жұмыс істеді, ол оны Бергердің ұсынысымен жұмысқа алды. Жоғарғы сотта стажерлікten кейін Луттиг 1985 жылға дейін Бас судья Бергердің арнайы көмекшісі болып жұмыс істеді. Кейіннен Луттиг Бергердің бір беттік өсиетнамасын орындаушысы болды, ол Бергердің мүліктік салықты қалай төлеу керектігін көрсетпегендігі үшін танымал болды. 1985 жылы Луттиг Davis Polk & Wardwell заң фирмасында жеке практикаға көшті. 1989 жылы ол мемлекеттік қызметке қайта оралды және 1991 жылға дейін президент Джордж Буш әкімшілігі кезінде АҚШ Әділет министрлігінде әртүрлі лауазымдарды атқарды, соның ішінде Заң кеңесшісінің кеңсесін басқарған көмекші бас прокурор болып қызмет етті. Әділет министрлігіндегі оның міндеттеріне Жоғарғы сотқа үміткерлер Дэвид Саутер мен Кларенс Томасқа тағайындау және бекіту процесінде, оның ішінде Сенаттағы бекіту тыңдауларында көмек көрсету кірді. Луттигтің Томасқа оның өте даулы бекіту тыңдауларында және одан кейін көмектесуі қаншалықты әділ екеніне қатысты пікірлер қалыптасты, себебі Луттигтің федералды судьялыққа тағайындалуы Сенаттың мақұлдауымен бекітілген болатын, бірақ ол судьялық ант беруді кейінге қалдырды, себебі ол бейтарап болуы тиіс федералды судья ретінде сенімді түрде қызмет ете алмайтынын түсінді, сонымен қатар Томасқа Жоғарғы сотта орын алуын қамтамасыз ету міндетін атқаруда.

Федералды сот қызметі

1991 жылғы 23 сәуірде президент Джордж Буш Латтигті АҚШ-тың төртінші округтік апелляциялық сотында жаңадан құрылған орынға ұсынды. Ол 1991 жылғы 26 шілдеде АҚШ Сенатымен бекітілді және 1991 жылғы 2 тамызда өкілеттілік куәлігін алды. Тағайындалған кезде ол федералдық апелляциялық соттың ең жас судьясы болды (37 жасында). Сотта Люттигті әділ Антонин Скалиямен оның талдау қатаңдығы және сот шешімдеріндегі үйлесімсіздіктер мен толықтырулар үшін әріптестерін сынауы бойынша салыстырды. Оның сот философиясы кейде консервативті құқықтық қағидаларға қайшы келетін шешімдерге әкелгендігі жағынан да Скалияға ұқсас болды. Буш Латтигпен әңгімелесті, бірақ 2005 жылы Жоғарғы Соттың екі бос орнын толтыру үшін оны таңдамады; бұл екі орынды Джон Робертс және Сэмюэл Алито иеленді. Латтиг АҚШ апелляциялық сотының ірі судьяларының бірі болды, оның 40-тан астам заң кеңесшілері Жоғарғы Сотта консервативті судьялармен жұмыс істеді. Олардың 33-і Томас немесе Скалия судьяларының кеңсесінде жұмыс істеді. Латтигтің кеңсе қызметкерлері өздерін «Луттигаторлар» деп атайды.

Әкесінің өлтірілуі

Латтигтің әкесі Джон Латтиг 1994 жылы көлік тонауы кезінде 17 жастағы кәмелетке толмаған Наполеон Бизли тарапынан қаза тапты. Латтиг сот отырысының үкім шығару кезеңінде өлім жазасын қолдау туралы куәлік берді. Төрешілер Антонин Скалия, Дэвид Саутер және Кларенс Томас Латтигпен бұрынғы байланыстары болғандықтан өзін-өзі шеттетуге мәжбүр болды. Скалия Латтиг оның кеңседе жұмыс істегендіктен өзін шеттеді; Саутер мен Томас Латтиг Джордж Буш әкімшілігінің Сенатта бекітілуіне қол жеткізу үшін жұмыс істегендіктен өзін шеттеді.

Падилья Ханфқа қарсы

2005 жылдың қыркүйегінде Луттиг төртінші округтің үш судьядан тұратын алқасы үшін үкіметтің Хосе Падилланы, Чикаго әуежайында ұсталған, "ластанған бомба жасаушы" деп айыпталған "душпан жауынгер" ретінде тану және оны қандай да бір айып танылмай әскери түрмеде ұстау құқығын бекіткен пікірін жазды. Желтоқсан айында Буш әкімшілігі Жоғарғы Соттағы шешімнің күшін жоятынын болжап, Падилланы қылмыстық сотқа беру үшін төртінші округке рұхсат сұрады. Бұл қадам Буш әкімшілігі мен Луттиг арасындағы жанжалға айналды. Луттигтің алқасы трансферге рұхсат бермей, үкіметтің "сот алдындағы беделін" зақымдауы мүмкін екені үшін сынады. Үкімет Жоғарғы Сотқа апелляциялық соттың бас тартуы Президенттің құзырына тікелей араласу екенін айтып, трансферге рұхсат беруді сұрады. Жоғарғы Сот үкіметтің өтінімін қабылдады.

Хамди Рэмсфелдке қарсы

Хамди Рэмсфелдке қарсы іс бойынша Латтиг өзінің әріптестерінің көпшілік пікірімен келіспей, Ауғанстанда тұтқындалған және жау жауынгері ретінде ұсталған америкалық азамат Ясер Эсам Хамди өзінің ісіне "мағыналы сот қарауына" лайық деп мәлімдеді. Ол Дуглас Бэйннің орнын басты. Өзінің отставкаға кетуі туралы хатында Латтиг: "Боинг Америкадағы жалғыз компания болуы мүмкін, одан кетуді мен қарастырған болар еді" деді. Ол сондай-ақ екі баласының алдағы жоғары білімі туралы айтты; Боингтегі лауазым федералды судьялықтан жоғары жалақы ұсынып отырды. Ол отставкаға кеткен кезде федералды апелляциялық судьяларға жылына 175 100 АҚШ доллары төленеді. 2008 жылғы "Боинг" компаниясының жылдық есебіне сәйкес, Латтигтің 2008 жылғы жалпы төлемі 2 798 962 долларды құрады. 2015 жылы Above the Law сайты Латтигті АҚШ-тағы ең жоғары жалақы алатын 7-ші бас кеңесші деп атады, оның жалақысы 4 236 580 долларға жетті. Латтиг 2019 жылдың мамырында Боингтің бас кеңесшісі лауазымынан кетті. Оның орнына Бретт Джерри тағайындалды. Латтигтің отставкасы Боинг 737 MAX ұшақтарының эксплуатациясы тоқтатылған кезде бұрынғы бас директор Деннис Мюленбург пен бұрынғы коммерциялық ұшақтар жөніндегі атқарушы директор Кевин Маккаллистердің жұмыстан босатылуымен бірге орын алды. 2021 жылдың қаңтар айында ол Coca-Cola компаниясына салық мәселелері жөніндегі кеңесші және аға кеңесші болып жұмысқа қабылданды.

2020 жылғы президенттік сайлаудан кейінгі рөлі

2021 жылдың 5 қаңтарында президент Дональд Трампты өкілдік ететін және Луттигтің кеңсесінде тағылымдамадан өткен Джон Истман вице-президент Майк Пенспен Овалдық кабинетте кездесіп, вице-президенттің келесі күні Конгресстегі президенттік сайлауды растау кезінде ресми тіркелген сайлау дауыстарын өзгерту немесе басқаша түзетуге конституциялық құқығы бар екенін дәлелдеді. Истманның сөзіне қарағанда, ол вице-президентке сайлау коллегиясының дауыстарын қабылдамауға құқығы болуы мүмкін екенін айтты және вице-президенттен растауды кейінге жылдыруды сұрады, бұл ұсыныс «Пенс картасы» деп аталды. Пенс Истманның пікірін қабылдамай, Луттиг пен тағы бір консервативті ғалым Джон Юмен келісіп, вице-президенттің мұндай конституциялық құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Пенс 6 қаңтарда жариялаған хатында растау процесіне араласуға тырыспайтынын, Луттигтің есімін атап, кейін ол Конституцияны сақтауға қатысқаны үшін «өмірімдегі ең үлкен құрмет» деп атады. 2022 жылдың 16 маусымында Луттиг 6 қаңтардағы шабуыл туралы АҚШ Өкілдер палатасының арнайы комитеті ұйымдастырған теледидардағы тыңдауда куәлік берді. Тыңдау алдында Луттиг Трамп пен оның одақтастарының «билікті ұстап тұру үшін» демократияға қарсы соғыс бастағанын мәлімдеді. Ол былай деді: «Осы аргументтердің тіпті ойластырылуы және тарихтағы осы қауіпті сәтте Америка Құрама Штаттарының Президенті тарапынан қарастырылуы таң қалдырады» және 6 қаңтар «бұрынғы президенттің 2020 жылғы президенттік сайлауды кез келген құнмен күшпен өзгерту жоспарын орындау үшін соңғы, шешуші күні болды». Тыңдаудың соңында Луттиг: «Дональд Трамп және оның одақтастары мен жақтастары американдық демократияға нақты және қазіргі қауіп төндіреді. Олар 2024 жылғы сайлауды 2020 жылғы сайлауды күшпен өзгертуге тырысқандай өзгертуге тырысады, бірақ 2024 жылы 2020 жылы сәтсіз аяқталғандай сәттілікке жетеді. Мен бұл сөздерді жеңіл оймен айтпаймын. Бұрынғы президент пен оның одақтастары бізге осыны айтпаса, мен өмірімде мұндай сөздерді ешқашан айтпаған болар едім». Луттиг 2022 жылдың шілдесінде жарияланған 69 беттік есептің авторы болды, онда 2020 жылғы сайлаудағы алаяқтық туралы мәлімдемелер жоққа шығарылды. 2023 жылдың 19 тамызында Луттиг пен либералды заңгер Лоренс Триб Трамптың 6 қаңтарда АҚШ Капитолиюна шабуылға қолдау көрсеткеніне байланысты президенттік лауазымнан шеттетілуіне қатысты мақала жариялады және наразылықтарға қарамастан, «біздің Конституцияны құлатуға тырысқан және одан кейін оны «жою керек» деп мәлімдеген және президенттік лауазымға дереу қайтаруды талап еткен ешбір адам Article II, Section 1 талап ететін президенттік салтанатқа адал түрде серт беруге лайық емес». Бұл пікірді басқа заңгерлер де қолдады. Луттиг мынаны айтты: «Трампты сайлауға қатысуға тыйым салу үшін сотқа жүгінген топтар бұрынғы президентті неліктен жарамсыз ететінін, атап айтқанда, Конституцияға қарсы көтеріліс немесе бүлік екенін әлі толық түсінбеді. Олар бұл істерді оның АҚШ-қа қарсы көтеріліске қатысқандығына байланысты қарастырды. Сондықтан олар, өкінішке орай, бұрынғы президенттің Капитолийдегі тәртіпсіздікке кінәлі екенін анықтауға күш салды. Капитолийдегі тәртіпсіздік оның Конституцияға қарсы көтеріліске қатысқандығы туралы сұраққа қосымша мәселе ғана». Луттиг «Нью-Йорк Таймс» газетінде заңгерлердің саяси ахуалды жақсартуға мүмкіндік беретін жолдарын сипаттайтын эссе жазды.

On January 5, 2021, John Eastman, an attorney representing president Donald Trump, and who had clerked for Luttig, met with vice president Mike Pence in the Oval Office to argue that the vice president had the constitutional authority to alter or otherwise change certified electoral votes for the presidential certification in Congress the next day. According to Eastman, he told the vice president that he might have the authority to reject electoral college votes, and he asked the vice president to delay the certification, a proposal which came to be known as the Pence Card. Pence rejected Eastman's argument and instead agreed with Luttig and another conservative scholar, John Yoo, that a vice president has no such constitutional authority. Pence released a letter on January 6 stating he would not attempt to intervene in the certification process, citing Luttig by name, who later said it was "the highest honor of my life" to be involved in preserving the Constitution. On June 16, 2022, Luttig testified during a televised hearing conducted by the United States House Select Committee on the January 6 Attack. Before the hearing, Luttig wrote a statement for the record, stating that Trump and his allies "instigated" a war on democracy "so that he could cling to power." He continued, "It is breathtaking that these arguments even were conceived, let alone entertained by the President of the United States at that perilous moment in history" and that January 6 "was the final fateful day for the execution of a well developed plan by the former president to overturn the 2020 presidential election at any cost." At the close of the hearing, Luttig said:

Donald Trump and his allies and supporters are a clear and present danger to American democracy. They would attempt to overturn that 2024 election in the same way that they attempted to overturn the 2020 election, but succeed in 2024 where they failed in 2020. I don't speak those words lightly. I would have never spoken those words ever in my life, except that that's what the former president and his allies are telling us. Luttig co authored a 69 page report refuting claims of fraud in the 2020 election, published in July 2022. On August 19, 2023, Luttig and liberal legal scholar Laurence Tribe, published an article that argued that Trump is barred from presidential office pursuant to the Insurrection Clause (section 3 of the 14th Amendment) because of his apparent support for the January 6 United States Capitol attack and, regardless of the riot, "no person who sought to overthrow our Constitution and thereafter declared that it should be 'terminated' and that he be immediately returned to the presidency can in good faith take the oath that Article II, Section 1 demands of any president elect." This view has been furthered by other legal scholars. Luttig makes the point that

Blockquote|text=[Groups that filed lawsuits to bar Trump from the ballot] do not yet understand what disqualifies the former president, namely an insurrection or rebellion against the constitution. They have argued the cases as if he is disqualified because he engaged in insurrection or rebellion against the United States. That's why they have, unfortunately, focused their efforts on establishing or not that the former president was responsible for the riot on the Capitol. The riot on the Capitol is incidental to the question of whether he engaged in a rebellion against the constitution." Luttig followed up with an essay in The New York Times describing a possible way that lawyers can improve the political landscape.