Кіріспе

Польша төмендігінің қойшы иті (Polski Owczarek Nizinny, сондай-ақ PON) – Польшаға тән, орташа мөлшерлі, ұзын жүнді қойшы ит тұқымы.

Сыртқы келбеті

ПОН – бұл мықты денелі, қалың жүнді ит. Екі қабатты жүні кез келген түс немесе өрнекте болуы мүмкін; ақ, сұр және қоңыр түстері ең көп кездеседі, сондай-ақ қара, сұр немесе қоңыр дақтар болуы мүмкін. Иттер ересекке жеткен кезде түстерінің солғындануы жиі кездеседі. Ішкі жүні жұмсақ және тығыз, ал сыртқы жүні дөрекі және түзу немесе толқынды, бірақ бұйра емес. Бастың айналасындағы жүн басты нақты көлемнен үлкендей көрсетеді және көбінесе көздерді жабады. Аталықтарының құрсау биіктігі 45–50 см (18–20 дюйм), ал аналықтарының құрсау биіктігі 42–47 см (17–19 дюйм) болады. Аталықтарының салмағы әдетте 40–50 фунт, ал аналықтарының салмағы 30–40 фунт аралығында болады. Денесі шаршыдан сәл ауытқулы, кеудесі мен артқы жағындағы көп жүнге байланысты тіктөртбұрышты көрінеді; биіктігінің дене ұзындығына қатынасы 9:10 болуы керек (45 см биіктігіндегі итте дененің ұзындығы 50 см болуы керек). Құйрығы өте қысқа немесе АҚШ-та қысқартылады. Еуропа елдері көбінесе құйрық қысқаруға тыйым салған, сондықтан көптеген ПОН-дарда қазір әртүрлі ұзындықтағы құйрықтар бар.

Тендерлік

Польшаның тау еменді қойшы итттері тұрақты және өзіне сенімді. Олардың есі жақсы, оңай оқытылады, бірақ әлсіз ниетті иесін басып тастауы мүмкін. ПОН-дар түрлі жағдайларға жақсы бейімделеді және туған Польшада пәтерде тұратындар үшін серік болып танымал. ПОН-дарға күн сайын орташа мөлшерде жүгіру қажет.

Іс-шаралар

Польшалық жазық қойшы иті шапшаңдық сынақтарында, бағыну жаттығуларында, ралли бағынуында, көрмелерде, флайболда, із кесу және мал бағу іс-шараларында қатыса алады. Мал бағуға деген инстинкті мен үйренуге қабілеті бәсекелестіксіз мал бағу сынақтары арқылы бағаланады. Мал бағу инстинктісі бар Польшалық жазық қойшы итін мал бағу сынақтарында қатысуға үйретуге болады.

Денсаулық

Жалпы, ПОН өте сау тұқым. Асылдандыруға қолдану алдында жамбас дисплазиясы және прогрессивті ретиналық атрофия (PRA) сияқты көз аномалиялары тексерілуі керек. ПОН-ға төмен протеинді диета қажет. ПОН-ның өмір сүру ұзақтығы шамамен 12 жылды құрайды.

Тарих

Польшада қазіргі түрінде кем дегенде XIII ғасырдан бері белгілі болған ПОН, ең болмаса, Пули, Тибет терьері және мал өріс иттерінен тараған. Аңыз бойынша, поляк жазық далалық қойшы иті сақалды коллидің бір атасы болған. Екінші дүниежүзілік соғыста жоғалуға шамалы қалған ПОН, негізінен доктор Данута Хриниевич пен оның иті, Дым ("Аждаһа") арқасында қайта жаңғыртылды. Дым – бүгінгі күнгі барлық ПОН-дардың атасы, ол 1950 жылдары ПОН-дардың алғашқы он туындысын өрбіткен. Шындығында, доктор Хриниевич Дымды тұқымның кемелді анатомиялық құрылымы мен тамаша мінезінің үлгісі деп санады. Дым стандартты және типті белгіледі, оны ПОН өсірушілер ұрпақтан ұрпаққа қайталап жасады, содан кейін ПОН-ның алғашқы ресми стандарты жазылып, 1959 жылы FCI, Fédération Cynologique Internationale ұйымы қабылдады. Ол қазіргі поляк жазық далалық қойшы итінің "әкесі" деп есептеледі. Оның орташа дене бітімі күні бойы шаршамай жұмыс істеуге және қойларды бағу үшін оңай жүгіруге мүмкіндік береді. Дымның суреттерін "Поляк жазық далалық қойшы итінің ресми кітабынан" табуға болады. 2001 жылы Американдық Кеннел Клубы поляк жазық далалық қойшы итін мал өріс тобына жатқызды.