Кіріспе

Шағын киелі орын, әдебиетте жылжымалы киелі орын, қалталық киелі орын немесе саяхат алтары деп те аталады, ол кішкентай, көбінесе жылжымалы киелі орын немесе алтар. Олардың мөлшері мен сәулеттік стилі, сондай-ақ оларды қай аймақ немесе мәдениет жасағаны бойынша үлкен айырмашылықтар бар.

Мысыр

Мысырдың Орта патшалығы кезеңіне жататын Ихернофрет стеласы – портативті ғибадатхана туралы ең ерте кездесетін әдеби сілтеме. Стеланың биіктігі 100 см және әк тастан жасалған. Озирис, Сенусорет III-ке қарап тұрған қанатты күн дискісінің астында бейнеленген. Мәтін Озиристің астында жиырма төрт көлденең қатармен жазылған. Мәтіннің астында, Перғауын Сенусорет III тұсында 12-ші династияның қазынашысы болған Икернофрет отбасымен бірге құрбандық дастарқанының алдында көрсетілген. Онда былай делінген:

Жаңа патшалық Гуроб ғибадатханасы папирусы – көшірілетін алтарьдың шебердің жобасының бір бөлігі. Ол, шамамен, 18-ші династияға жатады. Ежелгі Мысырдың ең белгілі артефактілерінің бірі – Анубис ғибадатханасы, ол көшірілетін түрде, паланкинге орналастырылған. Жатқан шакалдың мүсіні ғибадатхананың шатырына бекітілген. Мүсін ағаштан жасалған және қара бояумен жабылған. Құлақтың ішкі жағы, қас-қабақтары, көздің шекарасы, ал мойынға байланған жолақ пен сырғалар алтын жапырақпен әшекейленген.

Грекия

Грекияда жол жиегіндегі киіз үйлер, көбінесе "кандилакья" (Kαντηλάκια) немесе εικονοστάσιο στην άκρη του δρόμου (ikonostásio stin akri tu drómu, сөзбе-сөз "жол жиегіндегі киіз үй") деп аталады. Олар көбінесе қайғылы жол апаттарының құрметіне салынған және әдетте қаза тапқандардың суреті, олардың аты-жөні/қамқоршы қасиеттісі және кейде жеке заттары болады. Сонымен қатар, жол апатынан аман қалғандар өздерін сақтап қалған қасиеттіге ризашылық білдіру үшін де осындай киіз үйлер тұрғызуы мүмкін.

Рим

Императорлық дәуірдің басында үйдегі ғибадатханалар жалпы ларария (көпше түрі ларариум) деп аталды, себебі олар көбінесе ежелгі рим дініндегі қорғаушы құдайлар – Ларлардың мүсінін орналастыратын. Помпейдегі ларария суреттері екі Лардың дана немесе ата-баба бейнесін қанатында көрсеткенін көрсетеді, ол құрбандық шалу рәсіміне сәйкес тогасын киеді. Осы үштіктің астында егістіктердің құнарлылығын немесе жаратылыс күшін бейнелейтін жылан құрбандық тақтасына қарай иіліп келеді. Құрбандық шалудың қажетті құралдары – ыдыс және пышақ, құрбандыққа жағатын хош иіс салынған қорап, құю ыдыстары және құрбандыққа шалынған жануарлардың бөліктері бейнеленген. Шаруашылығы жақсы отбасыларда кішкентай Лар мүсіндері қабырғашаға орнатылған, кейде олар боялған фоннан біраз шығып тұрған плиткалық тірек ретінде болған. Ал бай үйлерде олар көбінесе қызметшілердің бөлмелерінде және жұмыс істейтін орындарда кездеседі. Ларларды үйдің ашық немесе жартылай ашық бөліктеріне, мысалы, атриумға орналастыру, оларды үйдегі діннің сыртқы, театрландырылған функцияларына қатыстырды.

Азия

Буддизмде ғибадат етуге арналған жері жоқ, шын ниетті саяхатшылар өздерімен бірге киелі орындарын алып жүру үшін тасымалданатын киелі орындар жасалған. Бұл киелі орындар екі бөліктен тұратын, және өнер туындыларын сақтау үшін жабылатын болған. Кішкентай Буддалар мен қасиетті әйелдер лактан жасалған кішкентай қобдыларда, білезіктерге ілініп алып жүрілген. Тибетте "гау" деп аталатын киелі орындар әшекей ретінде тағылады. "Микоши" – жапондық тасымалданатын киелі орын, көбінесе "мацури" деп аталатын синто діни мерекелерінде қолданылады.

Христиандық Еуропа

Монимуск реликвиясы – сегізінші ғасырға жататын шотланд реликвиясы. Ол ағаштан және металдан жасалған, және гаэль және пикттік дизайнның аралдық бірігуімен, сондай-ақ англосаксон металл өңдеуімен ерекшеленеді, бұл жұмыс, мүмкін, Иона абыздары жасаған. Қазір ол Эдинбургтегі Шотландия Ұлттық мұражайында сақталуда. Ол пикттік көркемдік дизайн мен ирланд көркемдік дәстүрлерінің (бәлкім, алтыншы ғасырда ирланд миссионерлері Шотландияға алғаш әкелген) қосылысымен сипатталады, бұл қазір Аралдық немесе Гиберно-саксон өнері деп аталатын көркемдік бағыт. Реликвиялық қобдығы ағаштан жасалған, бірақ күміс пен мыс қорытпасымен жабылған. Кельн соборындағы Үш патшаның киіздік реликвиясы – ең жақсы сақталған портативті киіздік және роман стиліндегі реликвиялардың үлгісі болып табылады. Оның ені 110 см, биіктігі 153 см, ұзындығы 220 см. Ол базилика үлгісінде жасалған. Екі саркофаг біріне-бірі жақын тұр, ал үшінші саркофаг олардың шатыр тіреулеріне қойылған. Турнай соборындағы (Бельгия) әулие Елеутерийдің зәулім алтын және эмальмен әшекейленген реликвиялық киіздігі – готикалық металл өнерінің шедеврлерінің бірі. Ол Турнай епископы Вальтер де Марвис тапсырысымен жасалып, 1247 жылы аяқталды, дәстүр бойынша қаланың алғашқы епискобы болған әулие Елеутерийдің реликвияларын қайта орналастыру кезінде. Киіздік архитектуралық тұрғыдан шасси немесе екі еңкейген қақпақтың түрін алады.

Колониялық кезең

Нихос – римдік католиктердің ретабло дәстүрінен туындаған, ағашқа немесе қалайыға қасиеттілердің суреттерін салудың кең таралған түрі. Ретаблоның үлкен, жалпақ панельдерінен өзгеше, нихостар кішкентай, көлеңкелі қораптар түрінде жасалады. Олардың құрылымында көбінесе шарнирлі есіктер, оюлы жиектер және бірнеше бөліктер кездеседі. Қораптың ішінде нихоның құрметке немесе естелікке арналып жасалған басты нысаны немесе орталық тұлғасы орналасқан. Нихостар әдетте көзге ұратын, көбінесе ашық және қараңғы түстердің қарама-қарсылығын қолданатын, тіпті көзге жалықтыратын түстермен боялады. Суреттермен қатар, нихостар діни және халық мәдениетінен алынған түрлі суреттер мен заттармен әсемделеді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әскерлер арасында, әсіресе Францияда, өте кішкентай киелі орындар (көбінесе қалталық киелі орындар деп аталады) қатты танымал болды.

Қазіргі заманғы даму

Қазіргі заманғы кейбір суретшілер, әсіресе Азияда, тұрмыстық құрбандық орындары мәдени және рухани дәстүр ретінде сақталған аймақтарда, көптеген туындыларға шабыт көзі болды.

Дизайн

Жапондық дизайн фирмасы moconoco заманауи ортаға [құдай сөресін] үйлесімді түрде енгізу мақсатымен iPhone үлгісінде kamidana (сөзбе-сөз "құдай сөресі") жасады. Алдыңғы жағында Исе ғибадатханасының бейнесі бейнеленген.

Көркем өнер

2007 жылы бірнеше қазіргі заманғы майя суретшілері бірлесіп, портативті майя ғибадатханасы түрінде суретшінің кітабын шығарды. Олардың ішінде 12 шам, жануарлардың шағын мүсіндері және "Адал емес ер адамды өлтіру үшін сиқыр", "Майялық махаббат сиқыры" және "Ұзақ өмірге арналған сиқыр" атты үш кітап бар. Кореялық суретші Йесукюн 2008 жылы Оңтүстік Кореяның Монгин өнер орталығында дәстүрлі Шығыс Азияның бүгілетін экрандары негізінде жасалған "Көшірме ғибадатхана" атты туындысын көрсетті.