1-ші танк әскері (Panzerarmee) – 2-дүниежүзілік соғыстағы неміс әскерінің ірі құрамы. 1940 ж. Франция шайқасы үшін құрылған, Эвальд фон Клейст басқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік Германияның әскери бөлімі
Military unit of Nazi Germany
1-ші танк армиясы (1. Panzerarmee) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вермахттың ірі броньдық құрамасы болған неміс танк әскері. 1940 жылдың 1 наурызында құрылғанда, 1-ші танк армиясының алдындағы құрамы Клейст танк тобы (Panzergruppe Kleist) деп аталды, оған генерал-полковник Эвальд фон Клейст басшылық етті.
The 1st Panzer Army (1. Panzerarmee) was a German tank army that was a large armoured formation of the Wehrmacht during World War II. When originally formed on 1 March 1940, the predecessor of the 1st Panzer Army was named Panzer Group Kleist (Panzergruppe Kleist) with Colonel General Ewald von Kleist in command.
Қызмет тарихы
Клейст танк тобы – Вермахттың бірнеше танк корпусының алғашқы операциялық құрамы. 1940 жылдың 1 наурызында Франция шайқасы үшін құрылған; оның командирі Эвальд фон Клейсттің атымен аталған. Клейст танк тобы Бельгия шайқасында маңызды рөл атқарды. Топтың танк корпустары Ардендерді бұзып өтіп, теңізге жетіп, бірнеше бельгиялық, британдық және француз армияларын қамтитын үлкен қап құрды. Келісімге қол қойылғаннан кейін топ оккупацияланған Францияға орналасты және қарашада 1-ші танк тобы (Panzergruppe 1) деп қайта аталды. 1941 жылдың сәуірінде 1-ші танк тобы фельдмаршал Максимилиан фон Вайхстің Екінші армиясының құрамында Югославияға басып кіруге қатысты.
Panzer Group Kleist was the first operational formation of several Panzer corps in the Wehrmacht. Created for the Battle of France on 1 March 1940; it was named after its commander Ewald von Kleist. Panzer Group Kleist played an important role in the Battle of Belgium. Panzer corps of the Group broke through the Ardennes and reached the sea, forming a huge pocket, containing several Belgian, British, and French armies. When the armistice was signed, the Group was deployed in occupied France, being renamed to Panzer Group 1 (Panzergruppe 1) in November. In April 1941, Panzer Group 1 took part in the invasion of Yugoslavia as part of Field Marshal Maximilian von Weichs's Second Army.
1941 жыл
1941 жылдың мамыр айында 1-панцерлік тобы фельдмаршал Герд фон Рундштедттың Оңтүстік армия тобына қосылды, бұл Барбаросса операциясының басында болды. 1941 жылдың маусым айында Барбаросса операциясы басталғанда 1-панцерлік топқа 799 танкпен жабдықталған бес танк дивизиясы және төрт мотодивизиясы (олардың екеуі SS құрамында) бар III, XIV және XLVIII армия корпустары (моторландырылған) кірді. 1-панцерлік тобы Шығыс майданының оңтүстік бөлігінде Қызыл Армияға қарсы күресті және 3000-ға жуық Қызыл Армия танктері қатысқан Броди шайқасына қатысты. Топтың бөлімшелері Уман және Киев маңындағы совет әскерлерін қоршауға алды. Киевтің түсуінен кейін 1-панцерлік тобы 1-панцерлік армияға (1941 жылдың 6 қазанында) кеңейтілді, ал Клейст бұрынғыдай қолбасшылықты сақтап қалды. Армия Ростовты басып алды, бірақ сегіз күннен кейін шегінуге мәжбүр болды.
In May 1941 Panzer Group 1 was attached to Field Marshal Gerd von Rundstedt's Army Group South at the beginning of Operation Barbarossa. At the start of Operation Barbarossa in June 1941, Panzer Group 1 included the III, XIV and XLVIII Army Corps (motorized) with five panzer divisions and four motorized divisions (two of them SS) equipped with 799 tanks. Panzer Group 1 served on the southern sector of the Eastern Front against the Red Army and was involved the Battle of Brody which involved as many as 3,000 Red Army tanks. The units of the Group closed the encirclement around the Soviet armies near Uman and near Kiev. After the fall of Kiev Panzer Group 1 was enlarged to become the 1st Panzer Army (on October 6, 1941) with Kleist still in command. The army captured Rostov, but was forced to retreat eight days later.
1942 жыл
1942 жылдың қаңтар айында Бірінші танк армиясы мен Он жетінші армиядан құралған Армия тобы Клейст құрылды, оған Клейст басшылық етті. Армия тобы Клейст 1942 жылдың мамыр айындағы Харьковтың екінші шайқасында Қызыл Армияның шабуылын тойтаруда маңызды рөл атқарды. Сол айда Армия тобы Клейст таратылды. Бұрын Оңтүстік армиялар тобына қосылған, әлі де Клейст басқаратын Бірінші танк армиясы, фельдмаршал Вильгельм Лист басқаратын А армиялар тобының құрамына кірді. А армиялар тобы «Көк операция» барысында Кавказға басып кіріп, Грозный мен Баку (қазіргі Әзірбайжан астанасы) мұнай өндіру аймақтарын жаулауға тиіс болды. Бірінші танк армиясы шабуылды бастауға міндеттелді. Ростов, Майкоп, Краснодар және Кубань аймағы басып алынды. 1942 жылдың қыркүйегінде А армиялар тобының Кавказдағы шабуылы тоқтап, Лист қызметтен алынды. Адольф Гитлер А армиялар тобын қысқа мерзімге жеке басқарып, 1942 жылдың 22 қарашасында Клейсті оған тағайындады. Клейст басшылыққа келген кезде генерал-полковник Эберхард фон Маккенсен Бірінші танк армиясының басшылығын өз қолына алды. 1942 жылдың желтоқсанында Сталинград шайқасында Германияның 6-армиясы талқандалып жатқанда, Қызыл Армия А армиялар тобына қарсы шабуылға көшті. Бірінші танк армиясына 1943 жылдың қаңтарында Кубаньда совет әскерлері кесіп тастамас бұрын Ростов арқылы шегінуге бұйрық берілді. 1943 жылдың ақпанына қарай армия Дон өзенінің батысына шығарылды, ал Клейст өзінің күштерінің қалдықтарын Кавказдан Керчь бұғазының шығысындағы Кубаньға көшірді.
In January 1942, Army Group Kleist, which consisted of the First Panzer Army along with the Seventeenth Army, was formed with its namesake, Kleist, in command. Army Group Kleist played a major role in repulsing the Red Army attack in the Second Battle of Kharkov in May 1942. Army Group Kleist was disbanded that month. The First Panzer Army, still under Kleist, which had been attached to Army Group South earlier, became part of Army Group A under Field Marshal Wilhelm List. Army Group A was to lead the thrust into the Caucasus during Operation Blue and capture Grozny and the Baku (current capital of Azerbaijan) oilfields. The First Panzer Army was to spearhead the attack. Rostov, Maykop, Krasnodar and the Kuban region were captured. In September 1942, the offensive by Army Group A stalled in the Caucasus and List was sacked. After Adolf Hitler briefly took personal control of Army Group A, he appointed Kleist to the command on 22 November 1942. As Kleist took over, Colonel General Eberhard von Mackensen took the reins of the First Panzer Army. In December 1942, as the German 6th Army was being crushed in the Battle of Stalingrad, the Red Army launched an offensive against Army Group A. The First Panzer Army was ordered to retreat through Rostov in January 1943, before the Soviet forces could cut it off in the Kuban. By February 1943, the army had been withdrawn west of the Don River and Kleist withdrew the remains of his forces from Caucasus into the Kuban, east of the Strait of Kerch.
1943 жыл
1943 жылдың қаңтарында фон Маккенсеннің бірінші танк армиясы фельдмаршал Эрих фон Манштейннің басқаруымен Дон армиялар тобына қосылды. Одан кейін бір ай өткен соң фон Манштейн Сталинград шайқасынан совет әскерлерінің шабуылын тоқтату үшін төртінші танк армиясымен бірге бірінші танк армиясын қайта дислокациялады. Бірінші танк армиясы 1943 жылдың наурыз айында Харьковтың үшінші шайқасының табысқа жетуіне үлес қосты. 1943 жылдың шілдесінде армия, XXIV танк корпусының көмегімен, советтердің Изиум-Барвенково шабуылын тойтарды. 1943 жылдың қазан айында совет әскерлері Днепр өзенін Днепропетровск пен Кременчуг аралығында форсиледі. Бірінші танк армиясы 8-ші армиямен бірге қарсы шабуыл жасады, бірақ совет күштерін ығыстыра алмады. Сол айдың соңында Қызыл Армия Киевке жақындағанда фон Маккенсен генерал-полковник Ханс Валентин Хубемен ауыстырылды.
In January 1943, von Mackensen's First Panzer Army became attached to Army Group Don under Field Marshal Erich von Manstein. The month after that, von Manstein redeployed the First Panzer Army together with the Fourth Panzer Army to counter attack the Soviet breakthrough from the Battle of Stalingrad. The First Panzer Army contributed to the success of the Third Battle of Kharkov in March 1943. In July 1943, the Army, with the help of the XXIV Panzer Corps, repelled the Soviet Izyum Barvenkovo Offensive. In October 1943 Soviet forces crossed the Dnieper River between Dnipropetrovsk and Kremenchug. The First Panzer Army counter attacked along with the 8th Army, but failed to dislodge the Soviet forces. At the end of that month, as the Red Army closed in on Kiev, von Mackensen was replaced by Colonel General Hans Valentin Hube.
1944 жыл
Бірінші танк армиясы 1943 жылдың наурызынан 1944 жылдың шілдесіне дейін Оңтүстік армиялар тобының құрамында болды. Ол кезде неміс әскерлері Украинадан шығарылған еді. 1944 жылдың наурыз айында Каменец-Подольск қапталындағы шайқаста Бірінші танк армиясы екі совет майданымен қоршалып, қиын жағдайға түсті. Сәтті бұзып өту арқасында көптеген әскер сақталды, бірақ ауыр техника жоғалтылды. Сол айда Гитлер, әскерлерін соңғы адамға дейін мойынсұнбай тұруға талап етіп, фон Манштейннен қызметін алды. Бірінші танк армиясы 1941 жылдың қазан айында құрылғанда, төрт корпус, бірнеше жаяу әскер, танк, мотоатқыштар, тау және СС дивизияларынан, сондай-ақ румын армиясы мен итальяндық, румындық, венгрлік және словак дивизияларынан тұратын ірі армия болды. 1944 жылдың көктеміне қарай Бірінші танк армиясы едәуір кішірейіп, үш корпус, екі жаяу әскер, төрт танк және бір СС дивизиясынан құралды. 1944 жылдың шілдесінен кейін Украина мен Польшадан шегініп, Словакияда А армиялар тобымен шайқасты (Дукла өткелінің шайқасы).
The First Panzer Army remained attached to Army Group South from March 1943 to July 1944. By that time German troops had been pulled out from Ukraine. In March 1944, crisis hit the First Panzer Army as it was encircled by two Soviet fronts in the Battle of Kamenets Podolsky pocket. A successful breakthrough was made, saving most of the manpower but losing the heavy equipment. That same month Hitler, who insisted his armies fight an inflexible defense to the last man, dismissed von Manstein. In October 1941, when the First Panzer Army had been formed, it was a large army consisting of four corps, several infantry, panzer, motorized, mountain, and SS divisions, along with a Romanian army and some Italian, Romanian, Hungarian, and Slovak divisions. By the spring of 1944, the First Panzer Army had shrunk considerably, consisting of only three corps, two infantry, four panzer, and one SS division. After July 1944 it retreated from Ukraine and Poland before fighting with Army Group A in Slovakia (Battle of the Dukla Pass).
1945 жыл
1941 жылдың қазанынан 1945 жылдың мамырына дейін бірінші танк армиясы барлық уақытын Шығыс майданда өткізді. 1945 жылдың көктемінде Бірінші танк армиясының басты міндеті сол кезде үшінші рейхтің қолында болған соңғы ірі өнеркәсіптік аймақ – Моравияның солтүстігіндегі Острава аймағын қорғау болды. Онда Бірінші танк армиясы солтүстік-шығыстан 4-ші украин майданының шабуылына (Острава-Опава операциясы, 10 наурыз – 5 мамыр 1945) тап болды және ауыр және орта танктерінің көп бөлігін жоғалтты. Сонымен қатар, танк армиясы оңтүстіктен 2-ші украин майданымен қамалға алынды (Братислава-Брно операциясы, 25 наурыз – 5 мамыр 1945). Неміс қорғаныс шебі Прага операциясының басында толықтай құлдырады. Бірінші танк армиясының штабы, Орталық армия тобына бағынған басқа да басшылықтармен бірге, 9 мамыр 1945 жылы Германиядағы Дойч-Брод аймағында кеңес әскерлеріне тізе бүкті, ал оның танк бөлімшелерінің қалдықтары Оломоуцтан Височина облысына дейін шашырап, тұтқындалды. Оның соңғы қолбасшысы генерал Уолтер Неринг болды, ол штабын тастап, оңтүстікке қашып, американдық күштерге берілді.
During its existence, from October 1941 to May 1945, the First Panzer Army spent its entire time on the Eastern Front. In the spring of 1945, the First Panzer Army's main task was to defend the Ostrava region in the north of Moravia, which was at the time the last large industrial area in the hands of Third Reich. There the First Panzer Army was facing the advance of 4th Ukrainian Front from the north east (Ostrava Opava Operation, 10 March – 5 May 1945) and had lost most of its heavy and medium tanks. At the same time however the Panzer Army was flanked by the 2nd Ukrainian Front from the south (Bratislava Brno Operation, 25 March – 5 May 1945). German defensive lines finally collapsed in the early hours of Prague Offensive. The staff of First Panzer Army, along with other commands subordinated to Army Group Center, surrendered to the Soviet forces on 9 May 1945 in the area of Deutsch Brod, while the remnants of its Panzer units were scattered and captured all the way from Olomouc to Vysočina Region. Its last commander was general Walter Nehring, who abandoned his staff and fled south to surrender to the American forces.