Кіріспе

Португалиялық жазушы (1909–1949)

Жоаким Соэйро Перейра Гомес (14 сәуір 1909 – 5 желтоқсан 1949) – реалистік бағытқа ерекше ықпал еткен португалиялық жазушы және 20 ғасырдағы португалия әдебиетінің көрнекті тұлғаларының бірі. Перейра Гомес Альвес Редольмен бірге португалиялық неореализм қозғалысының ең ірі өкілі саналады. Ол сонымен қатар коммунистік идеологияны жақтаған белсенді тұлға болды, және бұл оның туындыларында үнемі көрінетін. Лиссабондағы Португалия Коммунистік партиясының бас кеңсесі (Соэйро Перейра Гомес ғимараты) оның құрметіне аталған.

Өмір

Сойро Гестасода, Баяо округінде, Порту облысында екі шаруанның ұлы болып дүниеге келді. Ол Коимбрадағы Ауыл шаруашылығы мектебінде оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін Португалияға қайтып келгенге дейін бір жыл португалдық Анголада жұмыс істеді. Содан кейін ол Альхандраға қоныстанды, жергілікті цемент зауытында жұмыс істеді, онда жұмысшылар арасында мәдени жандандырудың қарқынды науқанын жүргізді. Бірақ оны ерекшелендіргені – жазушылық қызметі және португалдық қоғамға социалистік реализмнің ықпалы болды. 1939 жылы ол алғашқы мәтіндерін апталық «О Диабо» газетінде жариялай бастады. Оның маңызды туындыларының арасында терең әлеуметтік сынға толы екі роман – «Esteiros» және «Engrenagem», сондай-ақ коммунизм мен коммунистік күресті дәріптейтін бірнеше әңгімелер бар. Португалия Коммунистік партиясының мүшесі ретінде Сойро Орталық Комитетінің құрамында болды және Португалияның фашистік режимінің репрессияларына байланысты жасырын өмір сүруге мәжбүр болды. Осындай қауіпті және қиын жағдайда, көп темекі шегу салдарынан Сойро өкпе рагына шалдықты және қажетті медициналық көмек ала алмай қайтыс болды. Оның ең маңызды туындысы – 1941 жылы жарық көрген «Esteiros» романы, онда Альваро Кунал салған көптеген суреттер бар, ол «ешқашан бала болмаған адамдардың ұлдарына» арналған. Бұл – әлеуметтік жағдайына байланысты оқу орнына емес, кішкентай кірпіш зауытында жұмыс істеуге мәжбүр болған жағдайлы топтың балалары туралы әңгіме. Кітап үстем әлеуметтік жүйенің және оның көптеген теңсіздіктерін қатаң сынап көрсетеді. Ол сондай-ақ өлімінен кейін жарық көрген «Engrenagem» романын жазды. Онда ауыл шаруашылығының өнеркәсіптік ортаға айналуының салдары бейнеленген. «Esteiros» романынан айырмашылығы, «Engrenagem» романында күшті памфлеттік үн естіледі. Бұл романды Гомес пен Португалия Коммунистік партиясы арасындағы тығыз байланыстың нәтижесі деп санауға болады. Альвес Редол, Фернандо Намора және Мануэль да Фонсекамен бірге Гомес португалдық неореализм деп аталатын қозғалыстың негізін қалаушыларының бірі екенін айтуға болады.