Саудиялық қор биржасы және тарихы

Кіріспе

Сауд Арабиясы қор индексі (تداول السعودية) немесе Тадавул (تداول) – Сауд Арабиясындағы қор биржасы. Тадавул 2007 жылы акционерлік қоғам ретінде құрылды және Сауд Арабиясында бағалы қағаздар биржасы ретінде жұмыс істеуге уәкілетті жалғыз ұйым болды, бірақ сауда 1954 жылы бейресми қаржы нарығы ретінде басталған. 1970 жылдарға дейін ол тек 14 компаниямен жалғасты және 1980 жылы Сауд Арабиясы акцияларын тіркеу компаниясы ретінде кейбір ресми мәртебеге ие болды. Ол Капитал нарығын реттеу органының бақылауында, бірақ 2018 жылдан бастап өзін-өзі реттеуге көшті. 2020 жылдың 31 желтоқсанына қарай, онда 203 акциялары ашық саудада жүрген компания тіркелген. 2020 жылдың 31 желтоқсанынан бастап сауда уақыты жексенбіден бейсенбіге дейін сағат 10:00-ден 15:10-ға дейін. 2017 жылдың 26 ақпанында Сауд Арабиясының параллельдік нарығы (Nomu) компанияларға акцияларын ашық тіркеуге баламалы платформа ұсыну үшін, талаптары жеңілдетілген параллель акциялар нарығы ретінде іске қосылды. Тадавул толығымен Сауд Арабиясының мемлекеттік инвестициялық қорына тиесілі.

2006 жылғы қор нарығының құлдырауы

"Қара ақпан" деп те аталатын саудиялық қор нарығы 2006 жылы құлдырады, тізімделген компаниялардың саны 76 болды, бұл бір триллион саудиялық риалдың жоғалуына әкеліп соқты, нәтижесінде көптеген орта табысты саудагерлер банкротқа ұшырады. Олардың кейбіреулері көліктерін сатып, тіпті өмірлік жинақтарын нарыққа салған. 2006 жылғы 26 ақпандағы жексенбідегі құлдыраудың екінші күні сауда-саттықтың алғашқы минутындағы ұжымдық сату толқыны үрейді күшейтіп, ең төмен бағасы бар 60-тан астам компаниямен байланыс орнатуға және барлық нарықтық компаниялардың күрт құлдыраумен жабылуына әкелді. Сауда-саттықтың бірінші минутында 1,5 миллион акция сатылды, әсіресе Корольдіктің Капитал нарығы органы (CMA) 2006 жылғы 25 ақпан күні, сенбіде сауда-саттық басталғанда құнның ауытқуын 5%-ға дейін төмендету және оны қолдану туралы шешім қабылдағаннан кейін. Құлдыраудың екінші күні жалпы индекс шамамен 980 ұпайға төмендеді, бұл нарықтың жалпы көлемінің 4,75%-ына тең, ал акциялар нарықтық құнының 144,5 миллиард риалы жоғалды. Нарықтың қалпына келуіне немесе оңалтудың оңтайлы деңгейіне жетуге үміт болмады. Азаматтарға әсер еткен ұлттық экономикалық апат экономикалық басқарудың нашар деңгейін көрсетті, ол дағдарысты болжамаған және оған жеткілікті мән бермеген, содан кейін оны тиімді басқара алмады, бұл ел тарихындағы ең ірі экономикалық апатқа себеп болды. Кейбіреулер құлдыраудың себебін бірқатар спекулянттарды тоқтатуға, басқаларының ұқсас санкциялардан қорқуына, сондай-ақ құн ауытқуының пайызын белгілеуге, сынықтарды жоюға және спекулянттардың комиссиясын қайтаруға тыйым салуға байланыстырды. Бұл реттеуші органдардың баға инфляциясының негізгі құлдырауына қарағанда әлсіз көрінеді. Бұл дағдарысты шешу үшін король Абдулла жеке араласты, акцияларды бөлуге, саудиялық емес резиденттерге тікелей инвестиция жасауға және оны инвестициялық қорлармен шектемеуге, сондай-ақ акцияның номиналдық құнын төмендетуге бұйрық берді. Бұл шешімдер CMA-ның қаулыларымен қабылданды және қолданысқа енгізілді.

Also known as the "Black February", the Saudi stock market collapsed in 2006, and the number of listed companies was 76, causing a loss of one trillion Saudi riyals, which led to the bankruptcy of many middle income traders. Some of them sold their cars or invested their life savings on the market. The second day of the crash on Sunday 26 February 2006 witnessed a wave of collective selling in the first minute of trading, which caused an increase in panic and contact with more than 60 companies with the lowest rate, and the closure of all market companies on a sharp decline, as the sale of 1.5 million shares was executed in the first minute of trading, especially after the Kingdom's Capital Market Authority (CMA) decided to reduce the volatility to 5% and implement it with the start of trading on Saturday, 25 February of the year 2006. The general index lost on the second day of the collapse nearly 980 points, equivalent to 4.75% of the total market, and the shares lost approximately 144.5 billion riyals out of its market value, the doors of hope for the return or stability of the market at reasonable levels of correction are closed. National economic catastrophe that affected citizens, revealed the low level of economic management that did not succeed in reading the market crisis before it occurred, and was not given enough importance, then it was unable to manage and deal with it in an optimal manner, which helped in the occurrence of the major economic disaster in the country's history. Some attributed the cause of the collapse to many things, including stopping a number of speculators and the fear of others of similar sanctions, and to the decision to determine the percentage of fluctuation and the abolition of fractures, and prevent the return of speculators 'commissions, which seem weak compared to the main collapse of the price inflation that the regulatory authorities contributed to. This necessitated King Abdullah's personal intervention to resolve the crisis, where he ordered the division of shares and the permitting of non Saudi residents to invest directly in the stock market and not limiting it to investment funds and reducing the nominal value of the share, which were issued by decisions of the CMA and was applied.

2019 жылғы Сауд Арамоның сауда-саттығы

2019 жылдың 11 желтоқсанында Saudi Aramco акциялары Tadawul биржасында саудаға түсті. Акциялардың бағасы 35,2 саудиялық риалға жетіп, нарықтық капитализациясы шамамен 1,88 триллион АҚШ долларын құрады және сауда-саттықтың екінші күні 2 триллион АҚШ долларынан асты.

Жылдық есеп

Төмендегі кестеде 2001 жылдан бері Tadawul All Share Index-тің жылдық дамуы көрсетілген. ЖылЖабылу деңгейіИндекстегі өзгеріс (тармақ)Индекстегі өзгеріс (%)20012,430.1120022,518.0887.973.6220034,437.581,919.5076.2320048,206.233,768.6584.93200516,712.648,506.41103.6620067,933.29−8,779.35−52.53200711,175.963,242.6740.8720084,802.99−6,372.97−57.0220096,121.761,318.7727.4620106,620.75498.998.1520116,418.13−202.62−3.0620126,801.22383.095.9720138,536.601,734.3825.5020148,333.30−203.30−2.3720156,911.76−1,421.54−17.0620167,210.43298.674.3220177,226.3215.890.2220187,826.73600.418.3120198,389.23562.507.1920208,689.53300.303.58202111,281.712,592.1829.83202210,478.46−803.25−7.12202311,967.391,488.9314.21