Кіріспе

Ғалым және белсенді Стивен Томас Уиттл, (29 мамыр 1955 жылы туған) – британдық құқық ғалымы және «Press for Change» трансгендерлік белсенділер тобының мүшесі. 2007 жылдан бері Манчестер Метрополитен университетінің құқық мектебінде теңдік құқығы профессоры қызметін атқарады. 2007-2009 жылдар аралығында трансгендерлер денсаулығы жөніндегі Дүниежүзілік кәсіби қауымдастығының (WPATH) президенті болды. Туған кезде әйел деп тіркелген ол, жынысын өзгертуге дейін радикалды лесбиянка болған, ал қазір гендерлік мәселелер бойынша сарапшы ретінде танымал. 2004 жылғы Гендерлік тану туралы заң 2005 жылдың сәуірінде күшіне енгеннен кейін ол заңды түрде ер адам ретінде танылды және осылайша әйел серігіне үйленуге мүмкіндік алды.

Ерте өмір

Уиттл 1955 жылы 29 мамырда Чеширдегі Альтринчем коттедж ауруханасында дүниеге келді, онда оның әжесі аға медбике болды. Ол туылғаннан бастап әйел болып тағайындалған. Ол мектептегі басқа қыздарға романтикалық қызығушылық танытатынын білетін, бірақ оларға ешқашан айтпаған, сондықтан оның махаббаты қайталанбаған, бірақ ол жыныстық жағынан еркектерге қызығушылық танытатынын да білген. Оның үстіне еркек болу, сақал-мұрт өсіру, көкірек түкті болу деген қатты тілек бар еді. Ол Делла Александэр мен Эйприл Эшли сияқты жынысын өзгерткен адамдар туралы мақалалар оқыды. 17 жасында, дәрігерге барып, тамағы ауырып жатқанда транссексуал туралы оқыды.

Трансгендерлік құқықтарды қорғау

1974 жылы Уиттл Эдинбургте өткен әйелдер азаттығы конференциясынан оралғаннан кейін трансгендер ер адам екенін ашты, онда ол Манчестер лесбияндық ұжымының мүшесі ретінде қатысқан. 1975 жылы гормондық алмастыру терапиясын бастады. Ол Ұлыбританиядағы трансгендерлерге арналған алғашқы қолдау тобын құрды. 1979 жылы ол бұрынғы армия офицері, кейіннен патшалық мүсіншісі Джуди Кузинспен, трансгендер әйел екенін білдірді және Транссексуалдардың өзін-өзі қолдау қауымдастығына (SHAFT) қосылды. 1989 жылы ол Ұлыбританияның FTM желісін құрды және 2007 жылдың қарашасына дейін оны үйлестірді. 1992 жылы Марк Ристің, актриса Майка Скотттың және әуе компаниясы пилоты Кристина Шеффилдтің қатысуымен ол трансгендерлік және транссексуалдық өмірге қатысты заңдар мен қоғамдық көзқарастарды өзгертуге бағытталған Press for Change ұйымын құрды және вице-президенті болды. Уиттл вице-президенттердің бірі болып қала береді (президент жоқ, себебі бұл консенсус тобы), ал 1994 жылы Лорд Алекс Карлайл, Берриу бароны Карлайл өзінің гендерлік қайта тағайындау туралы заң жобасын оқығанда Press for Change-ті «соңғы 25 жылдағы ең табысты лоббилік топтардың бірі» деп атады. Заң жобасы қабылданбады, бірақ «парламент мүшелері 40 минут бойы трансгендер адамдарды талқылады, бұл болмағанда ешқашан болмас еді». 2001 жылдан 2003 жылға дейін Уиттл фаллопластика операциясын жасады. Channel 4 телеарнасының «Мені еркек ет» атты деректі фильмінде оның операция кезіндегі өмірі көрсетілді. 2004 жылы Гендерлік тану туралы заң қабылданғанға дейін Ұлыбританияда заңды түрде үйленуге мүмкіндігі болмаса да, ол және оның серіктесі (қазіргі әйелі) Сара Ратерфорд қолдан ұрықтандыру арқылы төрт баланың әкесі болды. Уиттл «Дискордияланған заң: трансгендер адамдардың құқықтық (сыртқы) кеңістігі» еңбегінде былай деп жазды: «Мен өмір сүру үшін жеткіліксіз құқықтық базаға тап болдым. Біз тек екі жынысты, екі гендерлік рөлді, гендерлік сәйкестікті немесе өзін-өзі білдіруді ғана қабылдайтын әлемде жай ғана ‘жоқ’пыз. Әрқашан ‘нормадан’ тыс қалып, өміріміз құнсызданады, адамгершілігіміз күмәнданады және біздің қысымға ұшырауымыз заңды болады». Уиттлдердің Стивенді балаларының заңды әкесі ретінде тануға жасаған тырысы 1996 жылы Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотта X, Y және Z v. United Kingdom ісіне әкеп соқты. Оның жазбаларында, басқалармен қатар, Еуропалық сотта қарастырылған трансгендерлерді жұмысқа алудағы кемсітушілікке қатысты мақаласы бар. 2005 жылы ол «Құрмет пен теңдік» монографиясы үшін Лесбияндық және гейлік зерттеулер орталығынан Сильвия Ривера сыйлығын алды. 2007 жылы ол өзінің редакторлық серігі Сьюзан Страйкермен бірге 50 маңызды тарихи және қазіргі трансгендерлік ғылым, саясат және теориялық мәтіндердің аннотацияланған жинағы үшін Ламбда әдеби сыйлығын алды; «Трансгендерлік зерттеулер оқырманы». 2002 жылы Уиттлге склероз диагнозы қойылды. 20 жасынан бері денсаулық мәселелерімен күресіп келе жатқан ол диагнозға таңқалмады және қорқып та қалмады. Оның көптеген склерозы 2005 жылдың соңынан бері күшейіп келе жатқан проблемаға айналды, бірақ ол университеттегі толық уақытты жұмысын жалғастырып, әлемдегі трансгендер адамдардың құқықтары үшін күресін жалғастыруда. Соңғы жылдары ол Пейсли Курра, Шеннон Минтер және Элисон Мейзелман сияқты басқа мүшелермен бірге көптеген юрисдикциялардағы соттарға арналған amicus briefs дайындауда Дүниежүзілік трансгендерлік денсаулықтың кәсіби қауымдастығымен (WPATH) ынтымақтастықта жұмыс істеді. 2007 жылы ол медициналық емес маман және WPATH президенті болған алғашқы трансгендер адам атанды. Уиттл трансгендерлер мен транссексуалдарды қоршаған заң мен саясат туралы жазуын жалғастыруда, сондай-ақ заң мен трансгендерлер мәселесіне оралатын бірнеше соңғы академиялық мақалалар жариялады. Ол сонымен қатар трансгендерлік тарихты анықтау және гендерлік вариацияны қоршаған көптеген теориялардың бастауларын зерттеуді жоспарлап отыр. Өмірі бойы ол өнердің авангардына қызығушылық танытты және Уимблдон өнер колледжінің суретшісі және көркемсурет оқытушысы Сара Дэвидманмен бірлесіп жұмыс істеуді бастады. 2007 жылдың басында «Транссексуалдар мен трансгендерлердің теңсіздік пен кемсітушілікке ұшырау тәжірибесі» атты зерттеу есебі жаңа Теңдік және адам құқықтары комиссиясының құзыретіне трансгендерлерді қосуға ықпал етті.

Құрметтер

2002 жылы Уиттлге «Либерти» азаматтық құқықтар қозғалысы адам құқықтары сыйлығын Ұлыбританияда, Еуропада және әлем бойынша сот арқылы транссексуалдардың құқықтарын қорғауға және жетілдіруге жасаған үлесі мен берілгендігі үшін табыс етті. 2005 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында ол «гендерлік мәселелерге қызметі үшін» Британ империясы орденінің офицері (OBE) дәрежесіне ие болды. 2006 жылы АҚШ-тың Халықаралық гендерлік білім беру федерациясы оған Вирджиния Принсінің өмірлік жетістіктері сыйлығын табыс етті. 2015 жылдың наурыз айында Уиттл Әлеуметтік ғылымдар академиясының мүшесі (FAcSS) болып сайланды.

Кітаптардағы тараулар

(2007) Әскери қызметтегі транссексуалдар, Дж. Барретт редакторында. Ересектердегі жыныстық сәйкестік бұзылыстарын практикалық басқару, Оксфорд: Radcliffe Publishing
(2007) 2004 жылғы Жыныстық тану туралы заң, Дж. Барретт редакторында. Ересектердегі жыныстық сәйкестік бұзылыстарын практикалық басқару, Оксфорд: Radcliffe Publishing
(2006) Мүмкін емес адамдар: Транссексуалдардың өзін-өзі бейнелеуі, А. Роджерс редакторында. Пародия, пастиш және өнер саясаты: Материалдық емес парадигмадағы материалдық мәселелер, Орталық Англия Университеті, Бирмингем, Ikon галереясымен бірлесіп
(Уотсон, К. еңбектерімен бірге) (2004) Сау денелерді кесу: Дене өзгертудің бұқаралық ақпарат құралдары, М. Кинг және К. Уотсон, Денсаулықты бейнелеу: БАҚ-тағы денсаулық және ауру туралы әңгімелер, Лондон: Palgrave, 104–136 беттер. 35 бет:
(2005) Құндылықтарды сақтау: Трансгендерлік денеге феминистік инвестициялар, Y. W. Хашеми және B. Микаэлис редакторларында. Quer durch die Geisteswissenschaften. Квир теориясының перспективалары, Берлин: Querverlag, 157–168 беттер, 10 бет.