Клемсон классы эсминец «Джон Д. Форд» тарихы

Кіріспе

Клемсон класының эсминшісі

USS John D. Ford (DD 228/AG 119) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен Клемсон класының эсминшісі. Ол контр-адмирал Джон Дональдсон Фордтың құрметіне аталған. John D. Ford 1919 жылдың 11 қарашасында салынды және 1920 жылдың 2 қыркүйегінде William Cramp & Sons компаниясында суға түсірілді; контр-адмирал Фордтың қызы, мисс F. Faith Ford қатысуымен қолдау көрсетілді және 1920 жылдың 30 желтоқсанында Ford болып қабылданып, қызметке кірісті.

Қызмет тарихы

Жаңа Англия жағалауларында қабылдау сынақтарынан өткен соң, Джон Д. Форд 1921 жылдың 16 шілдесінде командир-лейтенант К. А. Поунолды командирлік офицер ретінде қабылдады. 17 қарашада, шығыс жағалау бойындағы операциялар кезінде, оның аты Джон Д. Форд деп өзгертілді. Кариб теңізінде оқу-жаттығудан кейін, ол 1922 жылдың 20 маусымында Ньюпорттан (Род-Айленд штаты) Азия флотының тұрақты қызметіне аттанды. Жерорта теңізі, Суэц каналы және Үнді мұхиты арқылы өтіп, 21 тамызда Манила шығанағындағы Кавитеге келді, содан кейін Қиыр Шығыста екі он жылға жуық қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Форд Маниладан операциялар жүргізіп, Азия суларында Оңтүстік Қытайдан Солтүстік Жапонияға дейін теңіз сапарларын жасады. 1924 жылдың сәуір және мамыр айларында ол АҚШ Әскери Әуе күштерінің 9 сәуірден 28 қыркүйекке дейінгі жаһандық бірінші сапарында қолдау көрсету мақсатында Жапонияның Куриль және Хоккайдо аралдарында уақытша әуе базаларын құруға көмектесті.

Қытай Азамат соғысы

6 маусымда ол Қытайдың Шанхай қаласына американдықтардың өмірін және мүдделерін қорғау үшін жіберілді, олар Қытайдағы азаматтық дау-жанжалдардан қауіп көрді. 1926 жылдың мамырында Қытай азаматтық соғысы қайта басталғаннан кейін, ол Қытай жағалауында конвойлерді қарақшылардың шабуылынан қорғау үшін патрульдеді. 1927 жылдың 24 наурызында ол Нанкин қаласындағы көтеріліс кезінде қашып бара жатқан американдықтар мен шетелдік азаматтарды эвакуациялауға көмектесті. Бұл оқиғаға қалаға теңіз шабуылы да кірді. 1928 жылы Чианг Кай-Шек басшылығымен жаңадан құрылған ұлтшыл үкімет билікке келгеннен кейін азаматтық дау-жанжалдың қарқындылығы азайды. Дегенмен, Қытай-Жапон қарым-қатынастары нашарлап, Фордтың Қытайда қалуын қажет етті. 1937 жылдың шілдесінде Қытайдың солтүстігіне жапондықтардың шабуыл жасауынан кейін, ол Бейпингтен американдықтарды эвакуациялады, себебі жапондық кемелер Қытай жағалауын блокадалауға дайындалып жатты. 21 қарашада Манилаға жетіп, Филиппин мен Оңтүстік Қытай арасында флоттық маневрлер жасады. 1939 жылдың қыркүйегінде Еуропада соғыс басталғаннан кейін, ол Филиппин жағалауында жаттығуларын күшейтіп, Филиппин және Оңтүстік Қытай теңіздерінде бейтараптық патрульдерін бастады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылғы 7 желтоқсанда жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін Джон Д. Форд 59-шы эскадрильяның бір бөлігі ретінде Кавитедегі әрекетке дайындалды. 10 желтоқсанда Манила шығанағындағы жапондық әуе шабуылынан зақымданусыз, ол сол күні 6-шы жедел топпен Сулу теңізі мен Макассар бұғазында күзеттік қызметке оңтүстікке қарай бет бұрды. 23 желтоқсанға дейін Макассар бұғазында болды, содан кейін Баликпапаннан (Борнео) Сурабаяға (Ява) жүзіп, 24-і күні жетті. Жапония Филиппин арқылы Индонезияға қарай жылдамдағанда, одақтастар Шығыс Индиядағы жапондық шабуылды тоқтатуға үміттенбеді. Кемелердің жетіспеуі және дерлік ешқандай әуе қолдауы болмағандықтан, олар жапондық күштерді тоқтатуға және Австралияға басып кіруге жол бермеуге тырысты. Жапондықтарға қарсы соққы беруге құштар, Форд 1942 жылғы 11 қаңтарда Сурабаядан Купангқа (Тимор) аттанды. Екі күннен кейін олар жапондық кемелерге торпедалық шабуыл жасау үшін Баликпапанға қарай жүзіп кетті. 24 қаңтарда Баликпапанға ортаңғы сағатта келген төрт эсминец жапондық көліктерге шабуыл жасады, ал жапондық эсминецтер Макассар бұғазында американдық суасты қайықтарын іздеді. Бір сағаттан астам уақыт бойы эсминецтер торпеда мен снарядтарды таң қалған жауға атты. Тынық мұхитындағы алғашқы су бетіндегі шайқастан шыққанға дейін олар төрт жапондық кемені батырды; олардың бірі, IJA көлігі Куретакэ Мару Джон Д. Фордтың торпедаларының құрбаны болды және алты экипаж мүшесі мен 272 сарбазбен бірге суға батты. Қараңғыда Форд жапондық госпитальдық кеме Асахи Маруға да оқ атты, оған аз ғана зақым келтірді. Шабуыл жасаушы күш 25 қаңтарда Сурабаяға келді. Жапондықтар Голланд Шығыс Индиясы арқылы шабуылдауын жалғастырды. 3 ақпанда жапондықтар Сурабаяға әуе шабуылын бастады, ал Джон Д. Форд конвоймен Яваның оңтүстік жағалауындағы Джилатжапқа кетті. Ақпан айының ортасында жапондықтар Яваның шығыс және батыс жағалауларын бақылауын күшейтіп, 18 ақпанда Яваның шығыс жағындағы Балиге әскерлерді түсірді. Жауап ретінде Джон Д. Форд, Поуп және басқа да американдық және голландтық кемелер 19/20 ақпан түнінде Бадунг бұғазы шайқасы деп аталған жаудың эсминец-көлік күшіне шабуыл жасау үшін екі топқа бөлініп Бадунг бұғазына қарай жүзіп кетті. Бірінші топқа кірген Форд екі жапондық эсминецпен ұрыс жүргізді, бірақ нәтиже болмады. Шайқастың жалпы нәтижесі жапондықтардың жеңісі болды: Балидегі шабуыл сәтті аяқталды, голландтық HNLMS Piet Hein эсминеці батырылды, ал тек бір кемеге ғана айтарлықтай зақым келтірілді. 21 ақпанда Тжилатжапқа отын алу үшін қайтып келген Форд пен Поуп Black Hawk-тан 17-18 торпеданың соңғы резервін алу үшін Киритиматиге аттанды. Содан кейін олар Сурабаяға жүзіп барып, 24-і күні әлсіреген ABDA соққы күшіне қосылды. Отын, оқ-дәрі және торпеда жетіспеушілігіне тап болған, суға бату, шайқаста зақымдану және жөндеу қажеттілігінен күші әлсіреген одақтастар "қатерлі жағдайға" түсті. Соққы күшінде тек төрт американдық эсминец жұмыс істеді. 25-ші күні кешке Форд Сурабайдан соққы күшімен бірге Ява теңізіндегі үлкен жау десантын іздеуге шықты. Келесі күні портқа қайтып келгенде, күшке бес британдық кеме қосылды; тағы бір рет соққы күштері жауды тоқтату үшін жүзіп кетті. 27-ші күні таңертең жаудың ұшақтары сәтсіз шабуыл жасағаннан кейін одақтастар күштері Сурабаяға қарай жүзіп кетті. Кемелер миналық алаңнан өтіп бара жатқанда, бағытын өзгертіп, Яваның солтүстік жағалауында жаумен кездесуге дайындалды. Ява теңізі шайқасы 1616-да басталды және 7 сағаттан астам уақытқа созылды. 5 крейсер мен 9 эсминецтен тұратын одақтас кемелер 4 крейсер мен 13 эсминецтен тұратын жау күшімен қаһарлы ұрыс жүргізді, олардың арасында үзіліссіз атыс пен торпедалық шайқастар болды. Форд шайқастан зардап шекпеді, бірақ шайқас жалпы алғанда одақтастар үшін жеңіліс болды, өйткені Яваға басып кіруге тырысу кезінде бес одақтас кемесі батырылды. Сурабаяға қайтып келген Форд және DesDiv 58-дің басқа үш эсминеці 28 ақпанда қараңғыда Австралияға қарай жолға шықты. 1 наурызда түнгі сағаттарда Бали бұғазының тар жерінен байқаусыз өтіп бара жатқан эсминецтер бұғазының оңтүстік жағын күзетіп тұрған үш жапондық эсминецін кездестірді. Торпедалары таусылып, оқ-дәрілері де азайып қалғандықтан, эсминецтер жапондық патрульден кері шегініп, Фримантелге қарай жүзіп кетті. Фордты соғыстың басталуынан бұрын басқарған лейтенант-командир Дж. Е. Купер оны 4 наурызда Австралияға аман-есен жеткізді. Австралия жағалауында екі ай конвойды сүйемелдегеннен кейін, Форд 9 мамырда Перл-Харборға аттанды. 2 маусымда жеткен ол үш күннен кейін Сан-Францискоға конвоймен жүзіп, 12 маусымда келді. 23 маусымда Сан-Францискодан Перл-Харборға қайтып, келесі 11 айда Сан-Франциско мен Перл-Харбор арасындағы тоғыз конвойды сүйемелдеді. 20 мамыр 1943 жылы Батыс жағалауға оралған ол 24 мамырда Атлант мұхитында конвой және суасты қайықтарға қарсы күрес (ASW) патрульдеуі үшін Сан-Францискодан аттанды. 10-шы флотқа бекітілген Форд 4 маусымда Панама каналын өтіп, 6 маусымда Тринидадқа бағытталған конвойге қосылды. Келесі 6 ай бойы ол Нью-Йорк пен Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстоннан Касабланкаға (Француз Мароккосы) және Бразилиядағы Ресифиге дейін Солтүстік және Оңтүстік Атлант мұхитын шарлады, конвойлерді U қайықтарынан қорғады. Желтоқсан айының соңында ASW оқуынан өткеннен кейін ол 5 қаңтар 1944 жылы Вирджиния штатындағы Норфолктан Гуадалканалға шабуылдық ASW операциялары үшін шықты. Эсминец Гуадалканалдан келген ұшақтармен бірге Азор аралдарының батысында отын құю кезінде суасты қайықты таба алды, шашыратып, тереңдеуге мәжбүр етті. 16 ақпанда Шығыс жағалауға оралғаннан кейін Форд 14 наурызда Жерорта теңізіне конвоймен Норфолктан аттанды. 29 наурызда Гибралтарда болғанда, ол британдық танкермен соқтығысып зақымданды. Жөндеуден кейін ол Норфолкқа оралды, 1 мамырда жетті. 24 маусымда Норфолктан Канал аймағына конвоймен аттанған Форд шамамен бір жыл бойы шығыс жағалау порттарынан Ресифиге, Рейкьявикке және Касабланкаға конвойлік патрульдеуді жалғастырды. 1945 жылғы 24 мамырдан 27 маусымға дейін ол Боксердің Кариб теңізіндегі сынақтары кезінде эскорт және ұшақ күзетіш ретінде қызмет етті, содан кейін Норфолкқа оралды. 8 шілдеде Бостондық теңіз портына аттанды, 9 шілдеде 119 AG әскери-қосымша құрылымына айналдыру үшін келді. Айналысқаннан кейін ол 9 қыркүйекте Норфолкқа оралды және 2 қарашада 1945 жылы демобилизацияланды. Кейіннен ол 5 қазан 1947 жылы Филадельфиядағы Northern Metal Company компаниясына металл терісіне сатылды.

After the Japanese attack on Pearl Harbor 7 December 1941, John D. Ford readied for action at Cavite as a unit of DesDiv 59. Undamaged by the destructive Japanese air raid on Manila Bay 10 December, she sailed southward the same day to patrol the Sulu Sea and Makassar Strait with Task Force 6. She remained in Makassar Strait until 23 December, then she steamed from Balikpapan, Borneo, to Surabaya, Java, arriving the 24th. As the Japanese pressed southward through the Philippines and into Indonesia, the Allies could hardly hope to contain the Japanese offensive in the East Indies. With too few ships and practically no air support they strove to harass the Japanese forces in an attempt to delay their advance, and to prevent the invasion of Australia. Anxious to strike back at the Japanese, Ford departed Surabaya 11 January 1942 for Kupang, Timor, where she arrived on the 18th to join a destroyer striking force. Two days later the force sailed for Balikpapan to conduct a surprise torpedo attack on Japanese shipping. Arriving off Balikpapan during mid watch 24 January, the four destroyers launched a raid through the Japanese transports while Japanese destroyers steamed about Makassar Strait in search of reported American submarines. For over an hour the destroyers fired torpedoes and shells at the astonished enemy. Before retiring from the first surface action in the Pacific war, they sank four Japanese ships; one of them, the IJA transport Kuretake Maru, fell victim to John D. Ford's torpedoes and was lost along with six crewmen and 272 troops. In the darkness, Ford also fired on the Japanese hospital ship Asahi Maru, causing minor damage. The striking force arrived Surabaya 25 January. The Japanese pincer offensive through the Dutch East Indies continued despite Allied harassment. On 3 February the Japanese began air raids on Surabaya, and John D. Ford retired in convoy to Tjilatjap on the southern coast of Java. During mid February the Japanese tightened their control of islands east and west of Java, and on 18 February they landed troops on Bali, adjacent to the eastern end of the Java. In response John D. Ford, Pope, and other American and Dutch ships steamed to Badoeng Strait in two waves to engage an enemy destroyer transport force during the night of 19/20 February in what became known as the Battle of Badung Strait. A unit of the first wave, Ford conducted a running engagement with two Japanese destroyers without results. The outcome from the battle as a whole was a Japanese victory: the landings on Bali were successful and the Dutch destroyer HNLMS Piet Hein was sunk, while suffering substantial damage to only one ship. Returning to Tjilatjap 21 February for fuel, Ford and Pope immediately sailed to Kiritimati to pick up the last reserve of 17 to 18 torpedoes from Black Hawk. Then they steamed to Surabaya, arriving on the 24th to join the dwindling ABDA Striking Force. Hampered by shortages of fuel, ammunition, and torpedoes and reduced in strength by sinkings, battle damage, and repair needs, the Allies indeed faced a "critical situation." Only four U. S. destroyers remained operational in the Striking Force. Late on the 25th, Ford sortied with the Striking Force from Surabaya in search of a large enemy amphibious force in the Java Sea. Returning to port the following day, the force was joined by five British ships; once more the Striking Force steamed to intercept the enemy. Following an unsuccessful strike by enemy planes the morning of the 27th, the Allied force steamed for Surabaya. While steaming through the mine field, the ships reversed course and deployed to meet the enemy off the northern coast of Java. The Battle of Java Sea commenced at 1616 and continued for over 7 hours. The Allied ships, 5 cruisers and 9 destroyers, engaged the enemy force, four cruisers and 13 destroyers, in a furious running battle marked by intermittent gun and torpedo duels. Ford emerged from the battle undamaged, but once again the battle as whole was a defeat for the Allies, as in the unsuccessful attempt to prevent the invasion of Java five Allied ships were sunk. Retiring to Surabaya, Ford and three other destroyers of DesDiv 58 departed after dark 28 February for Australia. Steaming undetected through the narrows of Bali Strait during midwatch 1 March, the destroyers encountered three Japanese destroyers guarding the southern end of the strait. Out of torpedoes and low on ammunition, the destroyers retreated from the Japanese patrol and steamed for Fremantle. Lieutenant Commander J. E. Cooper, who had skippered Ford since before the outbreak of the war, brought her safely to Australia 4 March. After two months of convoy escort duty along the Australian coast, Ford departed Brisbane 9 May for Pearl Harbor. Arriving 2 June, she sailed in convoy three days later for San Francisco and arrived 12 June. She cleared San Francisco for Pearl Harbor 23 June, and during the next 11 months escorted nine convoys between San Francisco and Pearl. Returning to the West Coast 20 May 1943, she departed San Francisco 24 May for convoy and antisubmarine warfare (ASW) patrols in the Atlantic. Assigned to the 10th Fleet, Ford transited the Panama Canal 4 June and joined a Trinidad bound convoy the 6th. For the next 6 months she ranged the North and South Atlantic from New York and Charleston, South Carolina, to Casablanca, French Morocco, and Recife, Brazil, protecting supply convoys from U boats. After ASW training late in December, she joined Guadalcanal out of Norfolk, Virginia 5 January 1944 for offensive ASW operations in the Atlantic. The destroyer supported the destruction of by planes from Guadalcanal, who surprised and depth charged the submarine while refueling west of the Azores 16 January. After returning to the East Coast 16 February, Ford cleared Norfolk 14 March for a convoy run to the Mediterranean. While at Gibraltar 29 March, she was damaged in a collision with a British tanker. Following repairs, she returned to Norfolk, arriving 1 May. Departing Norfolk 24 May for convoy duty to the Canal Zone, Ford continued convoy patrols for almost a year from eastern seaboard ports to Recife, Reykjavík, and Casablanca. From 24 May 1945 to 27 June, she acted as escort and plane guard for Boxer during the carrier's shakedown in the Caribbean, then she returned to Norfolk. She sailed 8 July for Boston Navy Yard where she arrived 9 July for conversion to miscellaneous auxiliary AG 119. After conversion, she returned to Norfolk 9 September and decommissioned 2 November 1945. Subsequently, she was sold for scrap 5 October 1947 to Northern Metal Company, Philadelphia.

Президенттік бірлік

1942 жылдың 23 қаңтарынан 4 наурызына дейін Тынық мұхитының оңтүстік-батысындағы Жава кампаниясы кезінде жапондық жау әскерлеріне қарсы көрсеткен ерекше батырлығы үшін. Голландияның Шығыс Индиясын қорғауда, Біріккен АҚШ, Ұлыбритания және Голландия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің шектеулі беткі күштерімен бірге, «Джон Д. Форд» төрт эсминецтен тұратын колоннаны Баликпапанға қарсы қарсы шабуылға бастады, жауды шатастырып, дезориентацияға түсіріп, оның бірнеше кемелерін торпедалар мен артиллериялық атыспен батыруға немесе зақымдауға көмектесті. Бадонг бұғазындағы шайқаста, Біріккен АҚШ-Голландия соққы тобының бір бөлігі ретінде жау крейсерлері мен эсминецтерінің атысына осал нысана болған «Джон Д. Форд», өз офицерлері мен теңізшілерінің батыл әрекеттеріне лайықты жауап берді, бірнеше зиянды торпедалық және артиллериялық соққылар жасады, содан кейін майданнан шеберлікпен шықты. Жава теңізіндегі күндізгі шайқаста, сандық артықшылығы бар күшке батыл шабуыл жасаған «Джон Д. Форд», Біріккен АҚШ-Голландия-Ұлыбритания соққы тобындағы алты кемеден бірі болды, жапондық армаданың негізгі күштеріне қарсы керемет торпедалық шабуылға қатысты және өз артиллериясының толық күшін пайдаланып, жапондарға мүмкіндігінше зиян келтіруге және одақтас кемелеріне қарсыластың шайқастан бас тартуына көмектесуге тырысты. Крейсерлік ұшақтармен ұзақ уақыт бойы қуылған және жау авиациясының қайталап бомбалауына ұшыраған «Джон Д. Форд», соғыстың осы қиын кезеңінде сандық және қару-жарақ жағынан басым күштерге қарсы жеңілмейтін рухпен және азаймаған ашумен шайқасты. «Джон Д. Фордтың» көрнекті жетістіктері американдық теңіз соғысының тарихына жаңа жарқын беттер қосып, АҚШ Әскери-теңіз қызметінің жоғары дәстүрлерін сақтап қалды. 2010 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде басқа ешбір кеме «Джон Д. Форд» деп аталған жоқ.