Фовель романы: 14 ғасыр француз әлеуметтік сатирасы
Roman de Fauvel
«Fauvel романы» – 14 ғ. француздық әлеумелік поэмасы. Король сарайындағы жемқорлықты, әділетсіздікті сатиралайды. Фаувел атты жылқының өркендеуі арқылы сыналайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Роман де Фаувель – 14 ғасырдағы француздық аллегориялық өлеңдік роман, сатиралық сипатқа ие және көбінесе Франция корольдік канцеляриясының кеңсе қызметкеріне жатқызылады. 3280 октасиллабикалық түпнұсқа баяндама екі кітапқа бөлінген, олар Филип IV және Людовик X билік құрған кезде, тиісінше 1310 және 1314 жылдары жазылған. 1316–1317 жылдары Шаилу де Пестен оның кеңейтілген нұсқасын жасады. Роман Фаувельді – француз корольдік сарайында танымалдыққа ие болған, сары түсті биені бейнелейді. Ол арқылы адамдардың өзімшілдікке қызмет етудегі гедонизмі мен екіжүзділігі, сондай-ақ діни және светтік билік иелерінің шектен шығулары сатиралық тұрғыда көрсетіледі. Антигеройдың аты "жалған жамылғы" деген мағынаны білдіреді, сонымен қатар F A V V E L акростигін құрайды, мұндағы әріптер адамның жаман мінездерін көрсетеді: Мақтану, ашкөздік, жамандық, өзгергіштік (тез қайырымдылық), қызғаныш және салғырттық. Роман сонымен қатар ағылшын тіліндегі "curry fauvel" тіркесінің пайда болуына себеп болды, ол "curry favor" фразасының ескірген түрі. Бұл туынды 13 ғасырғы "Роман де ла Роза" романындағы ұқсас трактатты еске салады, бірақ Рейнард Түлкінің жануарлық фаблияларына көбірек қарызды. Шаилудың қолжазбасы (Париж, BN fr. 146) – белгілі суретшінің иллюстрацияларымен көркем өнердің керемет туындысы, сонымен қатар 13-шы және 14-шы ғасырдың басындағы жанрлар мен текстуралардың кең спектрін қамтитын 169 музыкалық үзінділердің болуына байланысты маңызды музыкалық қызығушылық тудырады. Бұл шығармалардың кейбіреулері Филипп де Витри және Ars Nova деп аталатын жаңа музыкалық стильмен байланысты.
The Roman de Fauvel is a 14th century French allegorical verse romance of satirical bent, generally attributed to , a clerk at the French royal chancery. The original narrative of 3,280 octosyllabics is divided into two books, dated to 1310 and 1314 respectively, during the reigns of Philip IV and Louis X. In 1316–7 Chaillou de Pesstain produced a greatly expanded version. The romance features Fauvel, a fallow colored horse who rises to prominence in the French royal court, and through him satirizes the self serving hedonism and hypocrisy of men, and the excesses of the ruling estates, both secular and ecclesiastical. The antihero's name can be broken down to mean "false veil", and also forms an acrostic F A V V E L with the letters standing for the human vices: Flattery, Avarice, Vileness, Variability (Fickleness), Envy, and Laxity. The romance also gave birth to the English expression "curry fauvel", the obsolete original form of "curry favor". The work is reminiscent of a similar tract in the 13th century Roman de la Rose, though owes more to the animal fabliaux of Reynard the Fox. Chaillou's manuscript (Paris, BN fr. 146) is a splendid work of art with illuminations by the painter known as the , as well as being of considerable musicological interest due to interpolations of 169 pieces of music, which span the gamut of thirteenth and early fourteenth century genres and textures. Some of these pieces are linked to Philippe de Vitry and the nascent musical style referred to as Ars Nova.
Сюжет
Поэма орталық тұлға, амбициялы және ақымақ ат – Фаувелге арналған. Аттың өзінің аты да көп мағыналы. "Фаувел" атауы оның түсінен шыққан, ол "лақты балшық түсті" (немесе сарғыш) және мақтаншақтықтың символы. Аты fau vel, яғни "жалған жамылғы" деп бөлінеді, сонымен қатар ол F A V V E L аббревиатурасы, бұл кемшіліктердің бас әріптерінен құралған: Мақтаушылдық, Ашкөздік, Жамандық, Теңселушілік (өзгергіштік), Қызғану және Босаңдық (Flaterie, Avarice, Vilanie, Varieté, Envie, Lascheté). Бірінші кітап дін қызметкерлері мен қоғамды, күнә мен жемқорлыққа толы болуын сынап көрсетуге арналған. Фаувел, ол ат болғанымен, енді тұраққа орналаспайды, бірақ Тағдыр құдайы Дама Фортунаның рақымымен үлкен үйге (іс жүзінде патша сарайына) орналасқан. Ол өз қажеттіліктеріне қарай тұратын жерін өзгертеді және арнайы жасалған шөптік және жемдік орын салдырады. Оның киім бөлмесінде (дәретханасында) дін қызметкерлері оны сылап, "ешқандай қоқыс қалмауына" көз жеткізеді. Шіркеу және әлемдік басшылар оны көру үшін алыс-жақын саяхат жасайды және оған құлшынып бас иеді. Бұл билеушілер Фаувелді шашынан құйрығына дейін жуып, тазартады. Жұмыстың түпнұсқа тілінде осы киімшілер Фаувелді "кари" (жұмсартады) дейді, ал ағылшын тіліндегі "құрметке қанағат ету" (curry favour) сөзі осы "кари фаувел" сөзінен бұзылған. Фаувел Макрокосмосқа сапар шегіп, Дама Фортунадан қолын сұрайды. Ол одан бас тартады, бірақ оның орнына Леди Ваинглуориға үйленуді ұсынады. Фаувел келіседі, және той өтеді, онда Ұялшақтық, Зина, Тән құмарлығы және Венера сияқты қонақтар қатысады, бұл 15-ші және 16-шы ғасырлардағы моральдық пьесаларға ұқсас тәсіл. Соңында Дама Фортуна Фаувелдің әлемдегі рөлі өзіне ұқсас жаман басшыларды дүниеге әкелу және Антихристтің алғы құрметі болу екенін ашады. Қолжазба король Филипп IV-ті сынау үшін жазылған, бірақ оның мінезіне тікелей шабуыл жасау тым қауіпті болды. Оның орнына корольдің оң қолы Энгерран де Мариньи Фаувелдің прототипі болды.
The poem revolves around the central figure, an ambitious and foolish horse, called Fauvel. The horse's name itself is rife with symbolism. "Fauvel" comes from the color of its coat, which is "muddy beige" (or fallow colored) and symbolic of Vanity. The name breaks down to fau vel, or "false veil", and is furthermore an acronym F A V V E L taken from the head letters of these vices: Flattery, Avarice, Vileness, Variability (Fickleness), Envy, and Laxity (Flaterie, Avarice, Vilanie, Varieté, Envie, Lascheté). The first book is a rebuke against the clergy and society, tainted by Sin and corruption. Fauvel though he is a horse no longer resides in a stable, but is set up in a grand house (the royal palace in fact) by the grace of Dame Fortune, the goddess of Fate. He changes his residence to suit his needs, and has a custom manger and hayrack built. In his garderobe (toilet) he has those from the religious order stroking him to make sure "no dung can remain on him." Church and secular leaders far and wide make pilgrimages to see him, and bow to him in servitude. These potentates condescend to brush and clean Fauvel from his tonsured head to tail. These fawning groomers are said to "curry" Fauvel in the original phrasing of the work, and this is where the English expression "curry favour" has originated, corrupted from the earlier form "curry fauvel." Fauvel travels to Macrocosmos and asks Dame Fortune for her hand in marriage. She denies him, but in her stead she proposes he wed Lady Vainglory. Fauvel agrees, and the wedding takes place, with such guests present as Flirtation, Adultery, Carnal Lust, and Venus, in a technique similar to that of the Morality plays of the 15th and 16th centuries. Finally, Dame Fortune reveals that Fauvel's role in the world is to give birth to more iniquitous rulers like himself, and to be a harbinger of the Antichrist. The manuscript was written to criticise King Philip IV, but direct attacks on his character were too dangerous. Instead, the king's second in command, Enguerrand de Marigny was the model for Fauvel.
Мәтін
Роман де Фаувель – 3280 октасиллабикалық ұйқасты жырдан тұратын өлең, екі кітапқа бөлінген: 1-кітап 1226 тармақтан, соңғы тармағына сәйкес 1310 жылы аяқталған; және 2-кітап 2054 тармақтан, 1314 жылы толыққанды аяқталған. 1316-1317 жылдары Шаилу де Пестен (бюрократтар отбасының әлі анықталмаған мүшесі) бұл мәтінді екі кітапты қамтитын қосымша 3000 тармақпен толықтырды (оның 1800 жолы Фаувельдің үйлену тойына арналған).
The Roman de Fauvel is a poem of 3280 octasyllabic rhyming couplets, divided into two books: Book 1 in 1226 verses, completed 1310 according to its last verse; and Book 2, in 2054 verses, completed 1314 according to its explicit. In 1316–7 Chaillou de Pe[s]stain (a still unidentified member of a family of bureaucrats) augmented this text with an additional 3000 verses spanning both books (1800 lines of which are spent on Fauvel's wedding).
Қолда бар көшірмелері
Ең ерте сақталған қолжазбада Шаилудың кеңейтілген нұсқасы, оның өзінің қолымен жазылған (Париж, Ұлттық кітапхана, fr. 146) кездеседі. Қалған он шақты қолжазба интерполяцияланбаған түрінде сақталған, және олар он бесінші ғасырға дейін көшіріліп келді. Шаилудың сәнді қолжазбасы 78 миниатюрамен суреттелген, сондай-ақ 169 музыкалық шығарманы күрделі беттік безендіруге енгізеді.
The earliest manuscript to survive contains Chaillou's expanded version in his own hand (Paris, BN fr. 146). The dozen or so other extant manuscripts are of the non interpolated form, and these continued to be copied into the fifteenth century. Chaillou's deluxe manuscript is illustrated with 78 miniatures, and inserts 169 musical pieces, woven into a complex mise en page.
Музыка
«Ле Роман де Фаувель» қолжазбаларының барлық сақталған нұсқаларының ішінде, Шаилу де Песстен (BN fr. 146) жинағы, музыкалық нотацияда жазылған аралас музыкалық бөлімдеріне байланысты ең көп зерттелген. Бұл бөлімдер 13-шы және 14-шы ғасырлардың басындағы жанрлар мен текстуралардың кең спектрін қамтиды. 169 бөлімнің барлығына сөздері бар, олардың 124-і латын тілінде, ал 45-і француз тілінде. Жанрлар литургиялық және рухани, қасиетті және халықтық, монофониялық және полифониялық музыканы, әндерді, сондай-ақ ескі және жаңа музыканы қамтиды. Кейбір бөлімдерді Филипп де Витри жазған деп санайды. Бұл бөлімдер бұрын мәтіндік «сүйемелдеу» үшін кездейсоқ таңдалған репертуар ретінде қарастырылған, бірақ соңғы зерттеулер («Фаувель зерттеулері» және Диллонның «Музыка жасау» сияқты) музыкалық нотацияның (визуалды да, дыбыстық та) Гервестің насихатының (саяси) тақырыптарын кеңейтуде және әртараптандыруда атқаратын тапқыр интертекстуалдық/түсіндірмелік рөліне назар аударуға бейімделген. Басқа да қызықты жаңалықтардың арасында, көптеген «жалған» әндер (Ранкин) нақты литургиялық материалдың арасында кездеседі, бұл, мүмкін, оның аттас аңқаулық табиғатына тікелей музыкалық сілтеу болар. BN fr. 146 жинағындағы көптеген полифониялық мотеттерге де көп көңіл бөлінген, олардың кейбіреулері (мысалы, In Nova Fert) жаңа мензуральдік нотацияның қызыл түспен жазылған жаңалықтарын көрсетеді, олар әдетте ars nova деп аталады. «Ле Роман де Фаувель» мәтіні аса танымал болмаса да, музыкасы жиі орындалып, жазылған. 14-шы ғасырда бүкіл шығарма қалай оқылған немесе қойылған деген сұрақ академиялық пікірталас тудырады. Кейбіреулер BN fr. 146 театрлық қойылым ретінде жоспарланған болуы мүмкін деп санайды. Бұл гипотеза «Ле Роман де Фаувель» негізінен антология екені туралы қалыпты пікірге қайшы келеді. «Ле Роман де Фаувель» BN 146 қолжазбасына негізделген мәтін, музыка және кейде сахналау немесе жартылай сахналауды қамтитын қазіргі заманғы орындалу жобалары Studio der Fruehen Musik, Clemencic Consort және The Boston Camerata сияқты ұйымдармен жүзеге асырылды. Camerata нұсқасы АҚШ және Еуропа бойынша кеңінен гастрольдік тур жасады және 2011 жылы Бостон ерте музыка фестивалінде соңғы рет көрсетілді.
Of all the surviving manuscript versions of Le Roman de Fauvel, the copy compiled by Chaillou de Pesstain (BN fr. 146), has attracted the most musicological attention due to the interpolated musical pieces in musical notation, which span the gamut of thirteenth and early fourteenth century genres and textures. The 169 pieces all have lyrics, 124 in Latin, 45 in French. The genres cover the liturgical and devotional, sacred and profane, monophonic and polyphonic, chant, old and new music. Some of these pieces are thought to have been composed by Philippe de Vitry. While these pieces were once thought of as arbitrarily selected repertory for textual "accompaniment", recent scholarship (such as "Fauvel Studies" and Dillon's "Music Making") has tended to focus on the ingenious intertextual/glossing role(s) played by musical notation – both visual and aural – in augmenting and diversifying the (political) themes of Gervais' admonitio. Amongst other curious discoveries are the inclusion of numerous "false" chants (Rankin) interspersed between actual liturgical material, perhaps a direct musical play on the deceptive qualities of its equine trickster. Much attention has also been paid to fr. 146's numerous polyphonic motets, some of which (In Nova Fert, for example) exhibit red notation of newer mensural notational innovations generally described under the umbrella of ars nova. Although the text of the Roman de Fauvel is not particularly well known, the music has been frequently performed and recorded. The question of how the entire work would have been read or staged in the 14th century is the subject of academic debate. Some have suggested that BN fr. 146 could have been intended as a theatrical performance. This hypothesis contradicts the concurrent opinion that the Roman de Fauvel is mainly an anthology. Modern performance projects, live and recorded, based on the BN 146 manuscript of the "Roman de Fauvel", involving text, music, and at times staging or semi staging, have been created by the Studio der Fruehen Musik, the Clemencic Consort, and The Boston Camerata, among others. Camerata's version has toured extensively in the U. S. and Europe, and was last seen at the 2011 Boston Early Music Festival.
Дискография
Жұмыстың алғашқы жазбасы 1972 жылы Томас Бинкли басқарған Studio der Frühen Musik (Ерте Музыка Студиясы) EMI Reflexe лейблінде жасалды. Бұл жазба қазіргі уақытта Virgin лейбліндегі 5 CD жинағының бір бөлігі ретінде қолжетімді. Өлеңдерді оқушы француз тілінің ескі нұсқасын пайдаланады, соның ішінде қазіргі таңғажайып естілетін, бірақ әлі таныс француз сөздерінің айтылуын да қамтиды. Музыкалық аралықтарда, әсіресе сол кезең үшін, терең әсер ететін диссонанстар мен контрапункттер бар деген пікір бар, бұл бүкіл оқиғаның қысымдық сипатын көрсетуге арналған болуы мүмкін. Дегенмен, полифониялардың музыкалық стилі сол дәуірге тән. Джоэл Коэн басқарған The Boston Camerata-ның "Роман де Фаувель" жазбасы 1991 жылы Erato Disques үшін жасалды. 2015 жылдың ортасына дейін ол Warner Classics арқылы қолжетімді болды. Erato сол жылы "Роман де Фаувель" атты "видео кітабын" да шығарды. Бұл бейнежоба Париждегі Лувр мұражайында және бірнеше конференцияларда көрсетілді, бірақ коммерциялық мақсатта жарық көрген жоқ.
The first recording of the work was made in 1972 by the Studio der Frühen Musik (Studio of Early Music) on the EMI Reflexe label, directed by Thomas Binkley. This recording is currently available as part of a 5 CD box set on the Virgin label. The speaker of the verses uses the original old French, including some now very odd sounding pronunciations of still familiar French words. It has been suggested that the musical interludes have some, especially for that time, poignantly dissonances and counterpoints, which likely serve to illustrate the mocking nature of the whole story. The musical style of the polyphonies, nonetheless, is characteristic of the period in general. The recording of the Roman de Fauvel by The Boston Camerata, directed by Joel Cohen, was made in 1991 for Erato Disques. As of mid 2015, it was still available from Warner Classics. Erato also produced, the same year, a "video book" of the Roman de Fauvel. The video project was shown to audiences at the Louvre Museum, Paris, and at several conferences/colloquia; it was, however, never released commercially.