Багизм – Джон Леннон мен Йоко Ононың 1960-жылдардағы әлеуметтік эксперименті. Сыртқы түс пен стереотиптерге қарсы сатиралық жол, адамдарды бағаламау идеясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көрерсіздік сатирасы
Satire of prejudice
Багизм – көрерсіздікті сатиралайтын бір құрал, онда адам қаптың ішінде тұрып, дене бітіміне қарай бағаланбайды. Багизмді Джон Леннон мен Йоко Оно 1960 жылдардың соңындағы кең ауқымды бейбітшілік науқаны аясында жасаған. Багизмнің мақсаты – адамдардың әртүрлі көзқарастармен қарауы мен стереотиптерді сатиралау. Багизмде адам денесінің бәрін қаппен жабу қажет. Джон мен Йоконың сөзіне сүйенсек, қаптың ішінде тұратын адамды тері түсі, жынысы, шашының ұзындығы, киімі, жасы сияқты ешқандай сыртқы белгілері бойынша бағалауға болмайды. Бұл – толыққанды қарым-қатынас нысаны ретінде ұсынылды: сыртқы түріне назар аудармай, тыңдаушы тек багизм жақтасының айтқан сөзін ғана естиді.
Bagism is a satire of prejudice, where by living in a bag a person could not be judged on their bodily appearance. Bagism was created by John Lennon and Yoko Ono as part of their extensive peace campaign in the late 1960s. The intent of bagism was to satirize prejudice and stereotyping. Bagism involved wearing a bag over one's entire body. According to John and Yoko, by living in a bag, a person could not be judged by others on the basis of skin colour, gender, hair length, attire, age, or any other such attributes. It was presented as a form of total communication: instead of focusing on outward appearance, the listener would hear only the bagist's message.
Мақсаты мен шығу тегі
Джон мен Йоко бұл идеяны 1969 жылғы 31 наурызда Венада өткен сәтті пресс-конференцияда таныстырды және 1969 жылғы 14 маусымда Дэвид Фростпен жасаған сұхбатында оны толығырақ түсіндірді. Багизм Джон мен Йоконың басқа бейбітшілік жобаларының, мысалы, Bed Ins сияқты, ойшау, жеңіл және көбінесе қызық көңіл-күйін бейнеледі. Багизм өзінің ерекше идеясымен көпшіліктің назарын тартып, әлемге әлеуметтік және саяси үндеу жасады. Леннонның айтуынша, "Йоко мен мен әлемнің клоундары болуға толықтай дайынбыз, егер осы арқылы біз жақсылық жасасақ". Йоко багизмнің шабыты Антуан де Сент-Экзюперидің 1943 жылғы "Кішкентай ханзада" романының "Жүрекпен ғана дұрыс көруге болады, маңызды нәрсе көзге көрінбейді" деген тақырыбынан туындағанын айтты. Ол қаптың (өзінің және Джонның сыртқы түрінен жасырып) олардың мәнін, немесе хабардың өзегін ашық көрсетеді деп үміттенді.
John and Yoko introduced the idea during a well received press conference in Vienna on 31 March 1969, and explained it more thoroughly in a 14 June 1969 interview with David Frost. Bagism reflected the whimsical, carefree, and often comedic mood of John and Yoko's other peace efforts, such as their Bed Ins. By catching the attention of the masses with its outlandish premise, bagism presented a social and political message to the world. As Lennon stated, "Yoko and I are quite willing to be the world's clowns; if by doing it we do some good." Yoko said that bagism was inspired by the theme of Antoine de Saint Exupéry's 1943 novel The Little Prince, which was "One sees rightly only with the heart, the essential is invisible to the eyes." She hoped that the bag (by hiding her and John's physical appearance) would make their essence, or the essence of their message, visible.
Алхимиялық үйлену тойы
1968 жылдың соңында Лондонның Корольдік Альберт залында «Алхимикалық үйлену тойы» атты жасырын суретшілер жиынында олар бір сөмкеде пайда болды. Іс-шараны «Өнер зертханасы» мен BIT (ақпараттық дүкен) ұйымдастырды, олар көрермендерді пассивті тұтынушылар емес, белсенді қатысушылар болуға шақыруды көздеді. Джон мен Йоко сахнаға үлкен ақ сөмкеге кіріп, отырып, тізелерін бірге қойып, иіліп, сөмкені жапты. 45 минут ішінде олар екі рет қана қозғалды, одан да тереңірек тығылып кетті. Бұл көрермендерге күшті сын болды. «Музыканттар ойнады, ақындар даурықты, ал Джон мен Йоко сахнадағы ақ матаға оралып, көзге көрінбей, көңілде ұзаққа созылғандай болды. Мен бір нәресте баяу жорғалап өтетінін көрдім. Міне, осылай сөмке оқиғасы болды. Көрермендердің арасынан жас бойжеткен бір қыз киімдерін шешіп, жылаңаш күйінде қуанышпен билегенде, дүркі-дүркі болды. Полиция шақырылып, оны алып кетуге тырысқанда, адамдар топтары ынтымақпен киімдерін шешіп, оған қолдау көрсетті. Біраз уақыттан соң жағдай баяулап, келісімге келді, ешкім тұтқындалмады. Бұл жалаңаш қыздың оқиғасы, оған қоса фотосуретімен бірге, Лондонның кешкі газеттерінің бірінші беттерінде жарияланды», – деп Ли Харрис кейіннен баяндады.
The couple had earlier appeared in a bag, at The Alchemical Wedding, an underground artists' gathering, at London's Royal Albert Hall in late 1968. The event was put on by the Arts Lab and BIT (infoshop), which sought to challenge audiences to be participants rather than passive consumers. John and Yoko climbed into a large white bag on stage, sat cross legged, knee to knee, hunkered down and closed the bag. They moved only twice in 45 minutes, hunkering further down. This was a strong challenge to the audience. "Musicians played, poets ranted, and John and Yoko crept into their white sheet like bag on the stage and stayed there out of sight for what seemed like ages. I watched a baby crawl slowly by. And that was the bag happening. All mayhem broke out when a young female member of the audience stripped off her clothes and danced in naked delight. When the police were called and attendants tried to remove her, groups of people started stripping off their clothes in solidarity. There was a retreat and a truce was worked out, and no one was arrested. The nude girl incident, with accompanying photo, made the front pages of the London evening papers," as Lee Harris noted later.
Джон Леннонның әндеріндегі багизм
Багизм Джон Леннон әндерінде үш рет кездеседі. Бірінші рет – «Джон мен Йоконың балладасында», онда Джон «Венадағы баспасөз конференциясында шоколад тортты қапқа салып жегенін» айтады, ал екінші рет – «Come Together» әнінде, онда ол «Ол қап өндірісін» деп әндейді. Бұл Леннонның Bag Productions Ltd, Bagism атынан шыққан жарнамалық компаниясына сілтеме. Үшінші сілтеме «Бейбітшілікке мүмкіндік беріңіз» әнінде: «Барлығы багизм, шагизм, драгизм, мадизм, рагизм, тагизм, осы ism, сол ism, ism, ism, ism туралы әңгімелейді». «Nobody Told Me» (3 м 02 с) және «Mind Games» (1992 жылғы нұсқа, 2 м 15 с) музыкалық видеоларында Лондондағы Кингс-роуд көшесімен келе жатқанда, аяқтарын қоспағанда, бүкіл денесін қара қаппен жабатын адамның қысқа эпизоды бар.
Bagism is mentioned three times in the songs of John Lennon. The first time is in "The Ballad of John and Yoko" where John refers to "eating chocolate cake in a bag", which was at the Vienna press conference, and the second is in the song "Come Together", where he sings: "He bag production". This is a reference to Bag Productions Ltd, Lennon's public relations company, which derived its name from Bagism. The third reference is in "Give Peace a Chance", with the line, "Everybody's talkin' about Bagism, Shagism, Dragism, Madism, Ragism, Tagism, This ism, That ism, ism, ism, ism." The music videos for "Nobody Told Me" (at 3m 02s) and "Mind Games" (1992 version, at 2m 15s) both include a short segment of a person wearing a black bag which encloses their whole body, except their feet, while walking along Kings Road, London.
Интернет арқылы бақылау
1994 жылы Сэм Чокри Bagism деп аталатын веб-сайтты құрды, онда Джон Леннон мен Beatles туралы сілтемелер, фотосуреттер, сирек дыбыс жазбаларының үзінділері мен бейнематериалдар болды. 1996 жыл шамасында, Bagism.com сайтының алдындағы Леннонға арналған веб-сайт, оның авторлық құқықтарына тиесілі контенті үшін оның мұрагерлерінен тоқтату туралы талап алды. Оно мен Джон Леннон мұражайына шағымданудан және «Қымбат Йоко» петициялық науқанынан кейін, Чокри өз күшін заңдық жағынан қауіпсіз мазмұнға жұмсауға шешім қабылдады. Содан бері веб-сайт талқылаулар, толық дискографиялар, хаттар, мақалалар, жанкүйерлердің туынды өнерлері мен өлеңдері және басқа да көптеген түрлі контенттерге арналған орталыққа айналды.
A website called Bagism was created c. 1994 by Sam Choukri, providing John Lennon and Beatles links, photographs, rare sound recording snippets and video. At one point, c. 1996, the precursor to Bagism. com, a website focused on Lennon, was sent a cease and desist request from the representatives of his estate over copyrighted John Lennon content. After an unsuccessful appeal to Ono and the John Lennon Estate and the Dear Yoko petition campaign, Choukri decided to focus his efforts on less legally volatile content and the website has since been a hub for discussion, detailed discographies, letters, articles, fan artwork and poetry, and many other types of content.
Соңғы қолданылуы
2006 жылы Ливерпуль Джон Леннон әуежайының алдыңғы терезелеріне "Багизм, Шагизм, Драгизм, Мадизм, Рагизм, Тагизм" деген сөздер стикерлеп жабыстырылды. Бұл, әуежайдың ішкі бөлігінде Джон Леннонның әртүрлі сөздерімен жасалған брендтік безендірумен бірге іске асырылды.
In 2006, Liverpool John Lennon Airport had the words "Bagism, Shagism, Dragism, Madism, Ragism, Tagism" stickered along the front windows of the airport. This was done along with the branding of various John Lennon lyrics around the inside of the airport.