Кіріспе

Америкалық белсенді (1932 жылы туған)

Билл Бэйрд (20 маусым 1932 жылы туған) – репродуктивтік құқықтардың пионері, кейбір бұқаралық ақпарат құралдары оны тууды реттеу және аборт құқықтары қозғалысының "әкесі" деп атайды. 1960 жылдары ол аборт және тууды реттеу туралы лекция оқығаны үшін бес штатта сегіз рет түрмеге қамалған. Бэйрд АҚШ тарихында Жоғарғы Сотта үш рет жеңіске жеткен бірінші және жалғыз юрист емес адам деп саналады. АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Уильям Бреннан кіші сол шешімде былай деп жазды: "Егер жеке өмірге қатысты құпиялылық құқығы біртүрлі мағынаға ие болса, онда ол адамның бала тудыру немесе тумау сияқты өте маңызды мәселелерге қатысты мемлекеттің негіссіз араласуынан бостандық құқығы болып табылады". "Айзенштадт Бэйрдке қарсы" ісі АҚШ-тағы ең ықпалды сот ісінің бірі деп сипатталған, оның ықпалы кез келген өлшеммен бағаланған.

Ерте өмір

Бэрд Бруклинде өсті және қатаң лютеран дінінде тәрбиеленді.

Тууды бақылау құқығының белсенділігі

Билл Бэйрдтің репродуктивтік құқықтарды қорғауға атсалысуы 1963 жылы тоғыз баланың анасы, үйленбеген әйелдің өз-өзіне жасаған аборттан қаза табуын көргеннен кейін басталды. Ол Нью-Йорк штатының Хемпстед қаласында тегін контрацепциялық көбік таратқаны үшін тұтқындалуымен қорқытылды. Бэйрд «Ата-аналарға көмек қоғамын» құрды, кейін «Жоспар көлігі» деп аталатын ауыстырылған жүк көлігінде контрацептивтер таратты. 1966 жылы Бэйрд Хофстра университетінің кампусында алғашқы бала тууды бақылау клубын құрды. Ол Нью-Йорк, Нью-Джерси және Висконсин штаттарында бала тууды бақылау туралы әдебиет таратып, оқытқаны үшін түрмеге қамалды. Бэйрдтің жазалануы Энн Кёдт сияқты феминистерді оны қорғауға шақырды. 1965 жылдың 13 мамырында ол Нью-Йорктің бала тууды бақылауға қарсы 1142 заңына наразылық білдірді. Ол Нью-Йорк штатының Хемпстед қаласында тұтқындалып, «Жоспар көлігінен» бала тууды бақылауды оқытқаны үшін түрмеге жабылды. Бэйрдтің наразылығы Нью-Йоркте бала тууды бақылаудың заңдастырылуына әкелді. «Жоспарлы әрекет» ұйымының президенті Алан Гаттмахер Бэйрдті сынап, оның «тырысқандық танытқанын» және «бала тууды бақылау туралы ақпарат іздейтін әрбір жұбай дәрігерге жүгінуі керек» деді. 1966 жылы Бэйрд Нью-Джерсидің бала тууды бақылауға қатысты шектеуші заңын сынады, себебі әлеуметтік қамсыздандыру комиссары заңсыз сексуалдық қатынас заңы бойынша үйленбеген аналарды түрмеге қамаумен қорқытты. Бэйрд «Жоспар көлігімен» заңға наразылық білдіру үшін Нью-Джерси штатының Фрихолд қаласына келгенде, ол контрацепциялық құралдарды көпшілік алдында көрсеткені үшін тұтқындалып, түрмеге жабылды. 1969 жылы Бэйрд Висконсин штатында бала тууды бақылауға қатысты шектеуші заңдарға қарсы шықты және Ашлендтегі Нортленд колледжінің аудиториясына «бала тууды бақылау және ұятсыз материалдарды» көрсеткені үшін тағы да тұтқындалып, түрмеге қамалды.

Айзенштадт Бэйрдке қарсы

1967 жылы Бостон университетінің студенттері Бэйрдке Массачусетс штатының қатаң "Тазалыққа, әдептілікке, адамгершілікке және жақсы тәртіпке қарсы қылмыстар" заңына (яғни 272-тарау, 21А бөлім) наразылық білдіру үшін шақыру жолдады. 1967 жылдың 6 сәуірінде ол Бостон университетінде 1500 студент пен басқалар алдында аборт, бала тууды шектеу, қоршаған ортаның ластануы және халық санының өсіп кетуі туралы сөз сөйледі. Ол бір студентке бір презерватив және контрацепциялық көбік берді. Ол кінәлі деп танылып, Бостонның Чарльз көшесіндегі түрмеге үш айға сотталды. Ол абортты заңдастыру үшін күресті, бірақ ірі аборттық құқықтар немесе феминистік ұйымдар оны қолдамады, тіпті кейбіреулері оған шабуыл жасады. Ұлттық аборттық құқықтарды қорғау лигасының (NARAL) өкілі Бетти Фридан 1971 жылдан бері Бэйрдтің "ЦРУ агенті" екенін бірнеше рет айтты, соның ішінде The New York Times газетінде жарияланған мәлімдемеде де. Массачусетс штатының заңына қарсы күресі кезінде Planned Parenthood ұйымы: "Мұндай сот әрекетінен ештеңе ұтуға болмайды. Заңдағы қалған шектеулерді жоюдың жалғыз жолы – заң шығару процесі арқылы" деді. Осы қарсылыққа қарамастан, Бэйрд 1972 жылдың 22 наурызында Айзенштадт пен Бэйрд арасындағы келісім бойынша барлық американдықтар үшін бала тууды шектеуді заңдастырғанға дейін бес жыл бойы күресті. Айзенштадт пен Бэйрд арасындағы сот шешімі, жеке өмірге қатысты құқықтарды қорғайтын маңызды кесім болды және Роу мен Уэйд арасындағы сот және 2003 жылы гомосексуалдар құқығының жеңісі Лоуренс пен Техас арасындағы сот сияқты істердің негізіне айналды. Айзенштадт пен Бэйрдке қатысты сот шешімі 1972 жылдан 2002 жылға дейін 52 Жоғарғы Сот ісінде еске алынды. АҚШ-тың барлық 11 апелляциялық соты және Федералдық сот Айзенштадт пен Бэйрдті құқықтық негіз ретінде пайдаланды. Бұл атау ондаған жылдар бойы бұқаралық ақпарат құралдарында жиі қайталанды. Бэйрд 1963 жылы Нью-Йорк штатының Хемпстед қаласында аборт жасатуға көмектесетін алғашқы орталықты құрды. 1967 жылы Бэйрд колледж кампусында аборт жасатуға арналған алғашқы құпия қорды ұйымдастырды. Washington Post газеті Бэйрдтің клиникасы туралы жазған мақаласында, күту бөлмесінде бүкіл елден келген әйелдердің көп екенін айтты: "Соңғы науқас Бэйрдті таңғы сағат 3-те көрді. Мұндай көмек АҚШ-та басқа еш жерде қолжетімді емес". Бэйрд аборт жасауға көмектескен мыңдаған әйелдер үшін әрқайсысына 10 жылға дейін түрме жазасы алу қаупіне барды. Басқалар аборт туралы ақпаратты пошта арқылы жасырын түрде таратты, бірақ Бэйрд бұл мәселені ашық түрде шешті. Бэйрд репродуктивті құқықтар үшін күресін жалғастырды және тұрақты қарсылықтарға байланысты қазір жабылып қалған үш коммерциялық емес клиниканы басқарды. 1979 жылы оның Хемпстедтегі клиникасы абортқа қарсы террорист Питер Бёркин тарапынан бомбаланды. Бэйрдтің қызметкерлерін осындай күшті шабуылға дайындаған жаттығуларының арқасында барлығы құтқарылды. Бёркинге өте жеңіл жаза берілді – екі жыл психикалық ауруханада. Клиникасы үнемі қауіп-қатер астында болғандықтан, Бэйрд терроризмге қарсы күреске арналған елдің алғашқы клиникалық өзін-өзі қорғау нұсқаулығын жазып, таратты.

Білім

Бэрд 1955 жылы Бруклин колледжін бітіріп, бакалавр ғылыми дәрежесін алды.

Көріністер

Бейрд жиі көпшілік алдында сөйлейді, университеттерде, қоғамдық және кәсіби ұйымдарда, сондай-ақ әйелдер, феминизм, саясат, сөз бостандығы және репродуктивтік құқықтар тақырыбында конференцияларда лекция оқиды.