АҚШ-тағы «Сұр Пантералар» қарттар құқықтарын қорғайтын ұйым. Зейнетапқа мәжбүрлеуге, жасқа қатысты кемсітуге қарсы тұрады, әлеуметтік әділеттілік пен денсаулық сақтауды қолдайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық азаматтардың қарттық құқықтарын қорғаушы ұйым. "The Gray Panthers" – Америка Құрама Штаттарында жасқа қатысты кемсітушілік және басқа да әлеуметтік әділдік мәселелеріне қарсы күресетін, әр буын өкілдерін қамтитын жергілікті адвокаттық желілердің бірлестігі. Ұйым 1970 жылы Мэгги Кун 65 жасқа толғанда Пресвитериан шіркеуінен міндетті түрде зейнеткерлікке жіберілгеніне жауап ретінде құрылған. "Сұр пантерлер" деген ат "Қара пантерлер" есімімен байланысты. Міндетті зейнеткерлік туралы алғашқы мәселеге жауап бергеннен бөлек, "Сұр пантерлер" жасқа қатысты басқа да заңдар мен стереотиптерге қарсы шығып, соғысқа қарсы белсенділікпен айналысқан, медициналық сақтандыру және әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін сақтау, буын аралық тұрғын үйлерді дамыту, ЛГБТ құқықтарын қорғау, қоршаған ортаны қорғау, қарттар үйіндегі адамдарға әділ қарау және жалғыз төлеушілі медициналық көмек жүйесін қолдау сияқты мәселелермен айналысқан.
American organization promoting senior citizens' rights
the American activist organization
The Gray Panthers are a series of multi generational local advocacy networks in the United States which confront ageism and many other social justice issues. The organization was formed by Maggie Kuhn in response to her forced retirement from the Presbyterian Church at the age of 65 in 1970. The Gray Panthers are named in reference to the Black Panthers. In addition to its initial response to the issue of mandatory retirement, Gray Panthers have challenged other ageist laws and stereotypes and engaged in anti war activism, Medicare and Social Security preservation, inter generational housing, LGBT rights advocacy, environmentalism, the fair treatment of people in nursing homes, and the promotion of single payer health care.
Құрылтай тарихы
Мэгги Кунның қарттардың құқықтарына деген қызығушылығы 1970 жылы "Сұр пантерлерді" құрғанға дейін де болған. Ол 1961 жылы Қартаю мәселелері жөніндегі Ақ үй конференциясына қатысып, кейбір зейнеткерлер үйлеріндегі адамдарға қараудың жай-күйіне қатты ошарады. Оның белсенді ұйым құруға деген ниетін одан да күшейткені – 1970 жылы қарттардың құқықтарының жетіспеушілігінің құрбаны болуы, ол Пресвитериан шіркеуінде өте жақсы көретін жұмысынан зейнетке жіберілді. Зейнеткерлікті мойынсұнып қабылдамай, Кун өзі сияқты зейнетке жіберілген басқа адамдармен бірігіп жұмыс істеуді шешті. Қолданыстағы жағдайға наразылық білдіру "Сұр пантерлер" ұйымын ғана емес, сонымен қатар ұйымның атын да қалыптастырды: "Бұл көңілді ат. Еліміздің істеп жатқанына жай ғана мойынсұнудың орнына, оған қарсы күрес сезімі бар".
Maggie Kuhn's interest in older persons’ rights existed well before she founded the Gray Panthers in 1970. She was involved with the White House Conference on Aging in 1961, and appalled by the way people in some retirement homes were treated. What really sparked her determination to form an activist organization was when she found herself a victim of the lack of rights for older persons in 1970, forced to retire from a job she loved in the Presbyterian Church. Instead of passively accepting retirement, Kuhn decided to band together with other people she knew who were also forced to retire. The lack of accepting the status quo would not just form the Gray Panther organization, but also the Gray Panther name “It’s a fun name. There’s a certain militancy, rather than just a docile acceptance of what our country’s doing.”
Кун ұйым құрған кезде оның одақтастары өздерінің жағдайына ұқсас қиындықтарды бастан өткерген қарттармен ғана шектелмеді. "Аға және жастар бірлесіп әрекет етеді" деген "Сұр пантерлердің" ұраны бүгінгі күнге дейін сақталып келеді, бұл оның барлық жастағы адамдарды қамтуға басымдық бергенін көрсетеді. "Сұр пантерлер" ұйымының құрамында әртүрлі жастағы адамдар болады.
When Kuhn formed the organization, her alliances were not just limited to other older persons facing a plight similar to her own. As indicated by the Gray Panthers’ slogan which endures to this day, “Age and Youth in Action,” she made it a priority to include people of all generations. Gray Panther's membership continues to be inclusive of people of diverse ages.
1970 және 1980 жылдардағы мәселелер
Осы кезеңде Сұр Пантерлердің негізгі мәселелері – мәжбүрлі зейнеткерлік, жасқа қатысты стереотиптер, «Медикер» және Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін қысқарту, сондай-ақ әлемдік бейбітшілік болды. Бұрын 65 жасқа толған адамдардың міндетті түрде зейнеткерлікке шығуы талап етілді, себебі осы жасқа жеткен адамдар енді жұмыс орнында өнімді еңбек ете алмайды деген пікір қалыптасқан. Бұл стереотипті жою қиын болғанымен, Пантерлер заңды өзгертуге жұмыстанып, ақырында табысқа жетті. 1986 жылы Конгресс көптеген жұмыстарда міндетті зейнеткерлікке тыйым салатын заңды қабылдады. Заңға сол кездегі ең қарт президент болған АҚШ президенті Рональд Рейган қол қойды. Сұр Пантерлер тоқтатуға тырысқан тағы бір жасқа қатысты стереотиптер де болды. Атап айтқанда, қарт адамдардың «әлсіз, мүгедек, есі дұрыс емес немесе тәуелді» екендігі туралы пікірлер. Осы стереотиптерге қарсы күресу арқылы Сұр Пантерлер кейбір адамдардың провокациялық деп санайтын идеялардың алға басушысы болды, атап айтқанда, қарт адамдардың түрлі буын өкілдерімен бірге тұруы керек деген идея. Міндетті зейнеткерлікке тыйым салу сияқты, бұл мәселеде де Сұр Пантерлер өздеріне қажетті нәтижені алды, себебі «Медикер» және Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі үлкен қысқартулардан сақталды. Сұр Пантерлер ұйымының алғашқы жылдарынан бері бейбітшілікке қолдау көрсету де маңызды қызметтерінің бірі болды. Пантерлер, жастары да, қарттары да, Вьетнам соғысына қарсы белсенді түрде қарсылық білдірді, ал соғысқа қарсылық – ұйымның бастапқы платформасының бір бөлігі болды. Ұйымның соғысқа қарсы жұмысы Вьетнам соғысымен шектелмеді. Пантерлер президент Рейганның «Жұлдызды соғыстар» сияқты жоспарларына, сондай-ақ Орталық Америкаға шетелдік әскери араласудың күшеюіне де қарсы болды.
During this period, the main issues of the Gray Panthers included forced retirement, ageist stereotypes, cuts to Medicare and Social Security, and world peace. There had been a mandatory forced retirement age at 65, based on the perception that older persons could not be productive members of a workplace after that age. While that stereotype was difficult to overcome, the Panthers were ultimately successful in their efforts to overturn the law, and in 1986, Congress passed a law banning mandatory retirement in most jobs. The law was signed by President Ronald Reagan, as of that time the oldest ever President of the United States. There were other ageist stereotypes that the Gray Panthers wanted to end. In particular, the stereotype that older persons were “impotent, frail, disabled, demented, or dependent.” By confronting those stereotypes, the Gray Panthers were at the forefront of ideas some considered provocative—namely, ideas that older persons should be able to live in inter generational housing, As with the ban on mandatory retirement, this was an issue where the Gray Panthers were able to get what they wanted because Medicare and Social Security were saved from deep cuts. Another key facet of Gray Panther work from its early years was its advocacy for peace. The Panthers, both young and old, were particularly vociferous in its opposition to the Vietnam War, and war, in general, was a part of the Gray Panthers platform from the very beginning. The organization's work in being anti war did not stop with Vietnam—the Panthers were opponents of several of President Reagan's plans, such as his “Star Wars” and increased foreign intervention in Central America.
1990 және 2000-шы жылдардағы мәселелер
Міндетті зейнетке шығу жасы 1986 жылы жойылғанмен, «Сұр пантерлер» үшін әлемдік бейбітшілік, Medicare және әлеуметтік қамсыздандыру төлемдері, жалғыз төлеуші медициналық көмек сияқты көптеген қауіп-қатерлер мен әлеуметтік теңсіздіктерді шешу қажеттігі болды. Олар сонымен қатар ЛГБТ құқықтарының белсенді жақтаушысына айналды. Ұйым 1991 және 2003 жылдары Ирак соғыстарына қарсы өткен наразылықтарда белсенділік танытты. Тіпті 2003 жылы наразылық акцияларында бірнеше «Сұр пантерлер» қамауға алынды. Бұл күш-жігерлер бастапқыда нәтиже бермесе де, осы соғыстарға қарсылық білдіру болашақ «Сұр пантерлердің» жас буынымен резонанс тудырды, осылайша «Іс-қимыл және жастар» ұранындағы «жастар» бөлігіне қатысты. Сонымен қатар, 2003 жылғы Ирак соғысы кезінде «Сұр пантерлер» американдықтардың көпшілігі осы пікірлерді бөліспей тұрып, АҚШ-тың араласуына сын көзқарас білдірді. «Сұр пантерлер» Medicare және әлеуметтік қамсыздандыруды сақтау немесе жалғыз төлеуші медициналық көмек арқылы берік ұлттық денсаулық сақтау жүйесін құруды қолдады. Осы мәселелер бойынша ұйым Medicare және әлеуметтік қамсыздандыруды сақтауда сәттілікке жетті, бірақ 1993-94 жылдары Клинтон әкімшілігінің денсаулық сақтау жөніндегі ұсынысы «Сұр пантерлердің» күткенінен төмен болды. Шындығында, Мэгги Кун ұсынған денсаулық сақтау жоспары «Нью-Йорк Таймс» газетінде «басқа ұсыныстардың ең радикалдысы» деп сипатталды: денсаулық сақтау төлемдері толығымен үкімет тарапынан жүзеге асырылады.
While mandatory retirement ages were abolished in 1986, there were still many threats and social injustices for Gray Panthers to address, including world peace, Medicare and Social Security Benefits, and single payer health care. They would also become a prominent advocate for LGBT rights. The organization was prominent in protests against both Iraq Wars, in 1991 and 2003. There were even some Gray Panthers who were arrested over protests in 2003. While such efforts were originally unsuccessful, protesting these wars resonated with younger generations of potential Gray Panthers, therefore, engaging the “youth” part of “Age and Youth in Action.” Furthermore, with the 2003 Iraq War, the Gray Panthers were critical of American intervention years before the majority of Americans shared similar opinions. The Gray Panthers also advocated for a robust national health care system, whether it be through the preservation of Medicare and Social Security, or through single payer health care. On these issues, the organization continued to succeed in preserving Medicare and Social Security, though the Clinton Administration's health care proposal in 1993 94 fell short of what the Gray Panthers wanted. In fact, the health care plan Maggie Kuhn championed what was described by The New York Times as “the most radical of the various proposals: health insurance paid totally by the government.”
Сонымен қатар, қарт адамдарға қолдау көрсету және олардың мүддесін қорғау тек АҚШ-та ғана емес, Біріккен Ұлттар Ұйымында да күшейді. Ұйым қарт адамдардың адам құқықтарын қорғауға бағытталған халықаралық конвенцияны қабылдауды ынталандыратын ең белсенді ұйымдардың бірі болып табылады. «Сұр пантерлер» қарт адамдардың қажеттіліктерін тұрақты даму мақсаттарына – әлеуметтік, экономикалық және экологиялық дамудың әлемдік жоспарына енгізуде маңызды рөл атқарды. Қарт әйелдердің құқықтары мойындалғанын қамтамасыз ету үшін «Сұр пантерлер» қарсылықты жеңіп, әйелдерге қатысты кемсітушілікті жою туралы конвенцияда тиісті қорғау шаралары енгізілді. «Сұр пантерлер» қарт адамдардың құқықтарын қорғаумен айналысатын ең танымал американдық коммерциялық емес ұйымдардың біріне айналды.
Action and advocacy for older persons is not confined just to the United States. The Gray Panthers have also become increasingly prominent at the United Nations. The organization is one of the strongest advocates for a binding global Convention to protect the Human Rights of Older Persons. Gray Panthers has been instrumental in ensuring that the concerns of older persons have been enshrined in the Sustainable Development Goals, the world's blueprint for social, economic, and environmental development. Ensuring that the rights of older women would be recognized, Gray Panthers successfully overcame resistance so that the Convention for the Elimination of Discrimination Against Women had explicit protections. Gray Panthers has become one of the most prominent American non governmental organizations advocating for the rights of older persons globally.