Кіріспе

Роу Вейдке қарсы іс-қатыстағы талапкер (1947–2017)

Норма Лия Нельсон Маккорви (22 қыркүйек 1947 – 18 ақпан 2017), сондай-ақ "Джейн Роу" псевдонімімен де белгілі, АҚШ-тың тарихи Roe v. Wade заңдық ісіндегі талапкер болды. 1973 жылы АҚШ Жоғарғы Соты абортты тыйым салатын штаттардың жеке заңдары конституцияға қайшы екенін шешті. Өмірінің кейінгі кезеңінде Маккорви евангелистік протестантқа, ал соңғы жылдары рим-католикке айналып, абортқа қарсы қозғалысқа қатысты. Маккорви бұл кезде Роу ісіне қатысқаны "өміріндегі ең үлкен қателік" екенін айтты. Бірақ Ник Суинидің "AKA Jane Roe" деректі фильмінде Маккорви өзі "өлім төсегіндегі мойындауы" деп атаған мәлімдемесінде, "ол ешқашан абортқа қарсы қозғалысты қолдамаған" және абортқа қарсы көзқарастары үшін оған ақы төленгенін мәлімдеді.

Ерте өмір

МакКорви Норма Лиа Нельсон ретінде Луизиана штатының Симмеспорт қаласында дүниеге келді және балалық шағын Пуанте Купи округіндегі Летсворттағы отбасылық үйінде өткізді. Кейін оның балалық шағында отбасы Хьюстонға көшіп келді. МакКорвидің әкесі, теледидар жөндеушісі Олин Нельсон, МакКорви 13 жаста болғанда отбасын тастап кетті, ал кейіннен оның ата-анасы ажырасты. Ол зорлық-зомбылыққа бейім, ішімдікке құмар адам болды. МакКорвидің әкесі 1995 жылдың 28 желтоқсанында қайтыс болды. МакКорвидің анасы Пентикосталдық дінге тәрбиеленген, бірақ МакКорвидің әкесі оны және отбасын Ехоба куәгерлеріне бастады. МакКорвидің заңмен проблемалары он жасынан басталды, ол бензин стансасының кассасын тонап, досымен бірге Оклахома-Ситиге қашып кетті. МакКорви тұтқындалды және сотқа жеткізілді, онда ол мемлекеттік қамқорлыққа алынды және судья оны католик интернатына жіберді, бірақ ол 1998 жылға дейін католик дінін қабыланбады. Норма бір ресторанда жұмыс істеген кезде Вуди МакКорвимен (1940 жылы туған) танысты және 1963 жылы 16 жасында оған тұрмысқа шықты. Кейін ол оны тастап кетті, себебі ол оны зорлаған деп айыптады. Ол анасымен бірге тұрып, 1965 жылы Мелисса есімді бірінші баласын дүниеге әкелді. Мелиссаның тууынан кейін МакКорви ішімдікке және есірткіге ауыр құмарлық таныта бастады. Келесі жылы МакКорви тағы жүкті болып, Дженифер есімді қызды дүниеге әкелді, оны асырап алуға берді.

Роу Уэйдке қарсы

1969 жылы 21 жасында МакКорви үшінші рет жүкті болып, Далласқа оралды. МакКорвидің сөзінше, достары оған қара нәсілді ер адамдар тобы зорлағандығы туралы жалған мәлімдеме жасауға кеңес берген, осылайша Техас штатының заңына сәйкес заңды түрде аборт жасатуға мүмкіндік алатынын айтқан. Алайда, Техас заңында зорлау бойынша ерекшелік қарастырылған-жоқ екендігі туралы мәліметтер әртүрлі. Полицияның нақты дәлелдері мен құжаттамасы болмағандықтан, бұл жоспар сәтті болмады, ал МакКорви кейіннен мұны өзі ойлап тапқанын айтты. Ол заңсыз аборт жасатуға тырысты, бірақ оған кеңес берген клиника билік органдары тарапынан жабылды, олар жүкті әйелдерді іздеп, аборт жасауға тырысатындарды анықтауға тырысып жатқан болатын. Роу против Вейд ісі (Генри Вейд – округ прокуроры) АҚШ Жоғарғы Сотына дейін үш жылға созылды, ал МакКорви бірде-бір сот отырысына қатыспады. Сот процесі кезінде МакКорви баласын дүниеге келтіріп, оны асырап беруге берді. 1983 жылы МакКорви баспасөзге зорланғанын айтты, ал 1987 жылы зорлау туралы мәлімдемесінің жалған екенін мәлімдеді. Ол: «Егер біреу бала күтсе, бірақ ол баланы қаламаса, онда ол адам өзін қаламаған сезімімен өседі» деген ойды білдірді. 2021 жылы оның жарияланған мәлімдемесінен кейін Торнтон өзінің «өмірді де, таңдауды да қолдамайтынын» айтты. Ол евангелистік протестантизмге көшті және 1995 жылдың 8 тамызында Даллас, Техас штатындағы үйдің ауласындағы бассейнде Бенхамның қолынан шомылдырылды – бұл оқиға ұлттық теледидарға түсірілді. Екі күннен кейін ол аборт клиникасындағы жұмысынан кетіп, «Құтқару операциясының» абортты заңсыз ету науқанының жақтаушысы болғанын хабарлады. 1998 жылдың 17 тамызында МакКорви католик шіркеуіне қабыл алынды, бұл рәсімді әйгілі Эдвард Робинсон жасады, ал Далластағы Сент-Томас-Аквинас шіркеуінде «Өмір үшін ділдер» ұйымының директоры Франк Павон да қатысты. МакКорвидің екінші кітабы «Махаббатпен жеңілдім» деп аталды, ол өзінің діни көзқарасын өзгерткенін сипаттайды және 1998 жылы жарық көрді. Кітапта ол 1995 жылы «Құтқару операциясы» кеңсесінде ұрықтың дамуы туралы плакат көргеннен кейін жүрегінің өзгергенін айтады. 2004 жылы МакКорви АҚШ Жоғарғы Сотының Роу против Вейд ісін қайта қарауын сұрады, бұл процедураның әйелдерге зиян келтіретінін дәлелдейтін мәліметтер бар екенін айтты, бірақ 2005 жылы бұл іс қабылданбады. 2008 жылдың 22 қаңтарында МакКорви абортқа қарсы ұстанымы үшін республикалық партияның президенттікке үміткері Рон Полды қолдады. МакКорви абортқа қарсы демонстрацияларға белсенді қатысты, соның ішінде президент Барак Обаманың Нотр-Дам университетінің түлектері алдында сөз сөйлегенге дейін өткен демонстрацияға қатысты. МакКорви АҚШ Сенатының Сония Сотомайорды АҚШ Жоғарғы Сотына бекіту туралы тыңдаулардың бірінші күнінде тұтқындалды, өйткені МакКорви және тағы бір наразылық білдіруші сенатор Аль Франкеннің ашылу сөзі кезінде айқайлады. МакКорви 2013 жылы түсірілген «Дунби» фильмінде пайда болды, онда ол абортқа қарсы үгілдеме жасады. Ол сондай-ақ Джошуа Прагердің 2021 жылғы «The Family Roe: An American Story» кітабының тақырыбы болды.

Конни Гонсалеспен қарым-қатынасы

Үшінші рет босанғаннан кейін, "Роу против Вейд" ісі соттарда қаралып жатқанда, МакКорви Конни Гонзалеспен танысып, ұзаққа созылған қарым-қатынас орнатты. Бірақ ол кейіннен евангелистік христиан дініне кіргенінің және жыныстық бағдарынан бас тартқанының қаржылық себептерге байланысты екенін айтты. МакКорви Гонзалес инсульт алғаннан кейін көп ұзамай 2006 жылы Гонзалеспен бірге тұрған үйден көшіп кетті. Өлер алдындағы сұхбатында ол бұл жағдайды "өлім төсегіндегі мойындауы" деп атап, абортқа қарсы белсенділігінің "барлығы ойын-құлық болғанын", оған ақы төленгенін, әйелдің аборт жасауына қатысы жоқ екенін айтты. "Мен үлкен балық едім. Менің ойымша, бұл өзара тиімділік болды. Мен олардың ақшасын алдым, олар мені камералардың алдына шығарып, не айтуым керектігін түсіндіретін. Мен де солай айттым", - деді МакКорви. "Егер жас әйел аборт жасағысы келсе, мен оған ешқандай қатысым жоқ. Сондықтан оны таңдау деп атайды", - деп қосты ол. Роберт Шенк, бұрын абортқа қарсы евангелистік пастор, МакКорвимен бірге жұмыс істеген. Ол деректі фильмде айтылған МакКорвидің қаржылық өтемақы алғаны туралы мәлімдемені растады. Ол өзінің тобының абортқа қарсы сөйлеуі үшін МакКорвиге ақша төлегенін мойындап, былай деді: "Оның аты мен суреті менің тобым мен көптеген басқалар үшін үлкен қаржылық табыс әкелді, бірақ біз оған берген ақша шамалы болды. Бірнеше рет оған қосымша ақша беріп, өтеуге тырыстым, бірақ бұл әділ болған жоқ". Салық құжаттарына сәйкес, МакКорви белсенді болған жылдары абортқа қарсы топтардан кем дегенде 450 000 доллар алған. Шенк МакКорвидің аборт құқығын жақтағанын айтқанына таңғалғанын айтты, бірақ ол "өмірге жақтап жіберген хабарына күмәнданатын" екенін білетінін айтты. МакКорвимен ондаған жылдар бойы байланыста болған Павон оның "Өмір үшін діни қызметкерлер" ұйымының жалақысына кірмегенін және МакКорвидің белсенділігі шыншыл емес деп сенбейтінін айтты. "Мен оның осы сөздерді аузынан шығаруға эмоционалды түрде қиналғандығын көре аламын, бірақ мен онымен 22 жыл бойы көрген нәрселер – біздің мыңдаған әңгімелеріміз – бұл шындық болды". Кейінірек ол былай деп жазды: "Олай болса, абортты қолдаушылар Норма МакКорви, "Роу против Вейд" ісіндегі Джейн Роу, өзінің өзгеруінде шыншыл болмағанын мәлімдейді. Ол шыншыл болды. Мен 22 жыл бойы оның рухани жетекшісі болдым, оны католик шіркеуіне қабылдадым, үнемі байланыста болдым, ол қайтыс болған күні онымен сөйлесіп, жерлеу рәсімін жүргіздім". Абортқа қарсы қозғалысқа қосылғанға дейін "Жоспарланған әрекеттер" ұйымында жұмыс істеген Эбби Джонсонның айтуынша, МакКорви оны өлімінен бірнеше күн бұрын телефон арқылы аборт жасағаны үшін өкінгенін білдірген. Джонсон МакКорвиді зақымдалған әйел деп санайтынын айтты, ол абортқа қарсы болғаннан кейін тез арада назарға алынбауы керек еді. "Менің өмірінің соңғы жылында ол өзін абортқа келісуге тырысқанына сенуде ешқандай қиындық жоқ. Бірақ өлімінің соңында ол бұған сенбейтінін білемін".