Кіріспе

Шотланд судьясы

Колин Бойд, Дункансби бароны Бойд, (7 маусым 1953 жылы туған) – 2012 жылдың маусымынан бері Әділет коллегиясының сенаторы болып табылатын шотланд судьясы. 2000 жылдың 24 ақпанынан 2006 жылдың 4 қазанында отставкаға кеткенге дейін Шотландияның Лорд-адвокаты қызметін атқарды. 2006 жылдың 11 сәуірінде Даунинг-стрит Колин Бойдтың өмірлік пэр ретінде тағайындалатынын жариялады; алайда, ол Лорд-адвокат лауазымынан кейін Лейбористер фракциясына қосылды. 2006 жылдың 3 шілдесінде Лордтар палатасына ресми түрде енгізілді. ШҰБ басшысы Алекс Салмонд Шотландияның бірінші министрі болып сайланған күні (2007 жылдың 16 мамыры) Бойдтың шотландтық адвокатурадан шығып, Dundas & Wilson заң фирмасының қоғамдық құқық саласындағы жартылай штатты кеңесшісі болатыны хабарланды. Ол "Глазго геральд" газетіне: "Бұл тұңғыш рет. Менің ойымша, Лорд-адвокат ешқашан адвокаттықтан кетіп, солитор болған емес", – деді.

Ерте өмір және заңгерлік мансап

Лорд Бойдтың атағы Кейтнестегі Дункансби мүйісінен алынған – ол бала кезінде Уикте тұрғанда отбасымен демалысқа жиі баратын сүйікті жер болған. Ол Уик орта мектебінде және Эдинбургтағы Джордж Уотсон колледжінде білім алды. Манчестер университетін саясат және экономика мамандығы бойынша бакалавр (Экономика) дәрежесінде, ал Эдинбург университетін заңгерлік бакалавр дәрежесінде бітірді. 1983 жылы Шотландия адвокатурасына қабылданғанға дейін жеке практикада заңгер болып жұмыс істеді. Бойд 1993 жылдан 1995 жылға дейін Адвокаттың орынбасары қызметін атқарды және 1995 жылы Корольдік кеңесшісі атағын алды. Ол Корольдік қала құрылысы институтының заң кеңесшісі. Адвокат ретінде ол әкімшілік құқық саласында тәжірибе жинақтады.

Саяси мансап

Университет студенті болған кезде ол Еңбек партиясына қосылды, бірақ одан кейін жаңадан құрылған Шотландия Еңбек партиясына өтті. Ол SLP негізін қалаушы Джим Силларстың бас Еңбек партиясына деген сенімсіздігін бөлісіп, өкілеттік беру туралы олардың міндеттемесін орындауды көздеді. Бойд 1979 жылғы жалпы сайлауда Эдинбург орталық сайлау округінен SLP партиясынан парламент депутаты болып кандидат болды, бірақ бар болғаны 176 дауыс жинады. SLP сайлауда көзге түспегеннен кейін таратылды, сонда ол Силларстың ізбенен Шотландия Ұлттық партиясына қосылудың орнына Еңбек партиясына қайта оралуға шешім қабылдады. 1997 жылғы жалпы сайлаудан кейін ол Шотландияның Бас прокуроры болып тағайындалды. 2000 жылы Эндрю Харди сотқа тағайындалғаннан кейін ол Лорд-адвокат қызметіне көтерілді. Сондай-ақ 2000 жылы ол Корольдің кеңесшісі болып тағайындалды.

Қадір-қасиет

2006 жылғы 11 сәуірде Бойдтың Лордтар палатасына тағайындалғаны жарияланғаннан кейін, оның пэрлік тағайындалуы Шотландия саяси айналымында кеңінен талқыланды. Оппозициялық саясаткерлер пэрлік тағайындау сот жүйесінің басшысын саясаттастырды деп мәлімдеді. Бойд бұл тағайындауды қорғап, былай деді: «Мен лорд-адвокат қызметін толық уақытпен атқаруға, Корольдік кеңсесі мен Прокуратура қызметіне жетекшілік етуге және төрт жыл бұрын бастаған реформа бағдарламасын аяқтауға бекем міндеттімін. Лордтар палатасына тағайындалу – лорд-адвокат ретіндегі қызметімнің табиғи жалғасы және бұл маған Шотландияның мүдделерін ел ішінде және Ұлыбритания деңгейінде қорғауға мүмкіндік береді». 2006 жылдың желтоқсан айында Бойдты Элиш Анжиолини лорд-адвокат қызметінен ауыстырғаннан кейін, бірінші министр Джек Макконнелл Метрополитен полициясынан Бойдты пэрлікке ұсынғаны туралы сұрақтарға жауап берді. Макконнелл бұл «қалыпты және түзу» ұсынысқа Шотланд-Ярдтың «ақша үшін пэрлік» тергеуіне қатысы бар екеніне «көңілі қалғанын» айтты.

Локербидің соты

Дункансбидің лорд-адвокаты Бойд 2000 жылдың мамыр айынан 2001 жылдың қаңтар айына дейін Pan Am 103 рейсін бомбалау ісі бойынша қудалауды жетекшілік етті. Екі күдіктінің бірі – Фхима ақталды, ал екіншісі – Меграхи 2001 жылдың 31 қаңтарында 270 адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 27 жылға түрмеге кесілді. Меграхидің кінәлі жағдайына қарамастан, оның шағымы 2002 жылдың 14 наурызында қабылданбады, дау-дамайсыздар тоқтамайды. Сотта ұсынылған дәлелдерге күмән туды, сондай-ақ бірнеше маңызды қудалау куәгерлерінің сенімділігіне де күмән келтірілді. 2005 жылдың 23 қазанында жарияланған The Sunday Times газетінде бұрынғы лорд-адвокат, Кармиллидің лорды Фрейзер мұндай куәгердің біреуін "ақыл-есі кем" және "бір алмасы жетпейтін пикник" деп сипаттады. Бойд лорд Фрейзердің осы куәгер туралы не айтқанын және осы сөздерімен не меңзегенін нақтылайтын ресми мәлімдеме жасауын талап етті.

саусақ іздері туралы дау

2006 жылдың ақпан айында Бойд детектив-констебль Ширли Маккидің саусақ іздеріне қатысты дауға тартылды, ол соттан тыс келісім арқылы 750 000 фунт стерлинг өтемақы алды. Бас прокурор ретінде Бойд, 1997 жылдың қаңтарындағы кісі өлтіру оқиғасы орнында саусақ іздері қалдырды деген айыптауға қарсы Шотландиялық қылмыстық деректер кеңсесінің (SCRO) саусақ іздері мамандарының мәлімдемесін жоққа шығарғаннан кейін Ширли Маккині қудалауға жауапты болды. Макки 1998 жылдың наурыз айында қамауға алынып, жалған куәлік берумен айыпталды, бірақ 1999 жылдың мамырындағы сотта SCRO саусақ іздерінің дәлелдері қабылданбады және ол ақталды. 2000 жылдың маусым айында Шотландияның жоғары полиция шенеунігі Джеймс Маккей Корольдік кеңсесі тарапынан бұл мәселені тергеу үшін тағайындалды. Маккейдің 2000 жылдың тамызындағы алдын ала есебінде SCRO-ның төрт қызметкерінің сотта берген куәліктері «ұжымдық манипуляция және ұжымдық сөз байласу» құрады деп көрсетілді. Осының салдарынан төрт саусақ іздері маманы SCRO тарапынан дереу қызметтен шеттетілді және Шотландия министрлеріне хабарланды. Маккейдің соңғы құпия есебі 2000 жылдың қазан айында Лорд-адвокатқа ұсынылды. Бұл есеп 2006 жылдың ақпан айында Scotsman газетінде жарияланғанша құпия сақталды. Маккей SCRO-да «жасырын әрекеттер мен қылмыстық іс-әрекеттер» болғанын анықтады және төрт саусақ іздері маманының қудалануын ұсынды. Алайда, Scotsman газеті Бойдтың 2001 жылдың қыркүйегінде Маккейдің ұсынысына жауап ретінде ешқандай шара қолданбау туралы шешім қабылдағанын және төрт SCRO қызметкерінің жұмысына қайта орналасқанын хабарлады. 2007 жылдың маусым айында сол газет Бойдтың 2000 жылдың күзінде SCRO қызметкерлерін қудаламау шешімінің сол кезде жүргізіліп жатқан Pan Am 103 рейсінің бомбалануына қатысты сот процесімен байланысты болуы мүмкін деген сұрақтарды көтерді, онда ол айыптауды басқарды. Әлемнің назары Шотландияның сот жүйесіне шоғырланған кезде, SCRO-ны тексеру және оның саусақ іздері сарапшыларын қылмыстық әрекеттерді жасырғаны үшін соттау Корольдік тараптың ісін әлсіретуі мүмкін еді. Локербидегі белсенді және зейнеткер лейборист депутаты Там Дейлл Бойдтан «өз лауазымын қарастыруын» сұрады, ал Майкл Расселл MSP Бойдтың Лорд-адвокат ретінде қызметін жалғастыра алмайтынын мәлімдеді. Бойдтың Лорд-адвокат лауазымын басатын Элиш Анжиолини 2009 жылдың 2 маусымында басталған Саусақ іздері бойынша тергеуге қатысуға келісті.

Әділет колледжі

2012 жылдың 1 маусымында Бойд Әділет колледжінің сенаторы қызметіне тағайындалатыны жарияланды. 2021 жылдың 7 желтоқсанында Бойд 2022 жылдың 5 қаңтарынан бастап Сессиялық соттың Ішкі палатасына тағайындалатыны хабарланды.

Жарияланымдар

Бойд 1997 жылғы жалпы сайлауға дейін жарық көрген "The Legal Aspects of Devolution" атты кітапқа үлес қосты.