Кіріспе
Шеффилд ауданы, Оңтүстік Йоркшир, Англия
Оулертон ( /ˈoʊ//l//ər//t//ən/) – Англияның Шеффилд қаласының маңындағы аудан. Қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай 3,5 шақырым (4 км) қашықтықта, Дон және Локсли өзендерінің қосылған жеріне жақын орналасқан. Оулертон ерте орта ғасырлардан бері шағын ауыл болып келген; қала кеңейген 1900 жылдардың басында Шеффилдтің құрамына енген. Оулертон Хиллсбородан шығысқа қарай және Хиллсборо округінің ішінде жатыр. Хиллсборо стадионы, Хиллсборо демалыс орталығы және Хиллсборо колледжі Оулертон ауданында орналасқан. Атаудың аймақта көптеп өсетін қарағаштардан (альдер) шыққандығы айтылады. 19 ғасырда Оулертон футбол клубы осы жерде орналасқан.
Тарих
Оулертон англосаксон дәуірінде болған, 9 ғасырда жабық шаруашылық ретінде тіркелген. 12 ғасырдың басында Англияны нормандықтар басып алғаннан кейін ол кішкентай меншікке айналды. Нормандықтар Шеффилд қамалына тәуелді бірнеше шағын меншіктер құрды, олардың ішінде жақын орналасқан Уадсли және Ширклиф ауылдарындағылары да болды. Елді мекеннің меншік ретінде алғашқы жазбасы 1297 жылға дейін сақталып қалған, онда Оулертон меншігінің иесі Томас де Шефелд Шеффилдтің қалалық құрылысын құрудың бастапқы куәгерлерінің бірі болғаны айтылған. 1534 жылға дейін басқа жазбалар жоқ, сол жылы Томас Кресвик (Thomas Creswyke) меншік үйін (Оулертон Холл) салған. Кресвиктер жергілікті белгілі отбасы болған және 1339 жылдан бері осы аймақта жер иелері болған. Маргарет Кресвик 1696 жылы Томас Стидке үйленді; кейін ол Бэрроули үйін салдырды. Оулертонның келесі иелері – Стейсилер, Соутхабилер, одан кейін Бамфорттар болды, олар 1776 жылға дейін меншік иелері болды, содан кейін отбасының аты жойылды. Содан кейін меншік Бургойн отбасына өтті, олар 1926 жылға дейін атақ пен жерді сақтап тұрды, ол кезде мүлік туралы заңның нәтижесінде барлық меншіктер жойылды. Оулертон Холл, қазіргі Пеннистон жолы мен Брэдфилд жолының қиылысында орналасқан, 18 ғасырда коттедждер қатарына айналдырылды және 1931 жылдың мамыр айында бұзылды. 18 ғасырда Оулертонда емдік қасиеттері бар деген қайнар көз табылды. Ривелин және Локсли өзендерінің қосылған жерінен төмен орналасқан бұл аймақ 1864 жылғы үлкен су тасқыны кезінде көп зардап шекті. 19 ғасырдың бірінші жартысында және 20 ғасырдың басында Оулертон индустрияландырылды, Локсли және Дон өзендерінің су энергиясын болат және құрал жасау, астық және қағаз фабрикалары үшін машиналарды қозғау үшін пайдаланды. Оулертон 1901 жылы Шеффилд қаласының құрамына кірді, қала орталығынан басталатын жаңа трамвай қызметі 1901 жылдың 26 қаңтарында Парксайд жолының төменгі жағына дейін жүрді.
Қазіргі күн
Қазіргі Оулертонның сыртын 1980 жылдардың ортасында негізгі A61 тас жолы (Пенистон жолы) екі қатарлы жолға айналдыру түбегейлі түрлендірді. Осының салдарынан көптеген ескі террасалық үйлер мен бірнеше қоғамдық орындар бұзылды. Жолдың шығыс жағындағы тұрғын үйлердің бір бөлігі жаңа Хиллсбороу ойын-сауық орталығына орын беру үшін тазаланды. Виктория, Роял қонақ үйі, Спортсмендер клубы, Кембридж және Роуз пабтары келесі бірнеше жылда жаңа жол бойындағы жаңа құрылыстар кезінде бұзылды. Аймақтағы қалған пабтар – Old Crown, New Barrack Tavern және Капель көшесіндегі Mason Arms (2015 жылы бұзылған). 1980 және 90 жылдардың соңындағы жаңартулар нәтижесінде аймақта KFC, Pizza Hut, B&Q және екі ірі франшизалық автокөлік сатушысы (Citroën және Peugeot) пайда болды. Аймақ 2007 жылғы су тасқынынан зардап шекті, Дон және Локсли өзендері арналарынан шығып, Пенистон жолы аймағына нұқсан келтірді. «Шеффилд Уэднсдей» стадионы мен көптеген тұрғын үйлер суға батты, ал Дон өзеніндегі Уордсенд көпірі ағысымен кетіп қалды.
Хиллсбороу демалыс орталығы
Хиллсбороу демалыс орталығы Пенистон жолында орналасқан. Ол 1989 жылы құрылыс инженерлері Уильям Сондерс және Партнерлер 1991 жылғы Дүниежүзілік студенттік ойындарға дайындалып салды. Орталықты Шеффилд Халықаралық орындары басқарады және онда үлкен демалыс бассейні (слайдтар, су айдындары, әртүрлі мүмкіндіктер және т.б.) бар. Сонымен қатар, үлкен оқу-жаттығу бассейні, кең спорт залы мен гимнастика залы да бар. Бассейнде жарыс және демалыс жүзуге, сондай-ақ толқын машинасы мен су серсерлеріне мүмкіндік беретін инновациялық жылжымалы еден орнатылған. Орталық фитнес индустриясы қауымдастығы (FIA) тарапынан төрт рет Ұлыбританияның жыл орталығы атағын алды. Ғимараттың дизайны ерекше, қабырғалары мен шатыр конструкциялары кеңінен шынымен жабылған және сыртқы бағаналармен тіреліп тұр.
Сент-Джон Баптист шіркеуі, Оулертон
Сент-Джон баптист шіркеуі де Пенистон жолында орналасқан және 1874 жылы Дж. Б. Митчелл Уизерс салған, құны 6 300 фунт стерлинг болған. Оны 29 шілдеде Йорк архиепискобы Уильям Томсон қасиеттеп берді. Шіркеудің ағаштан жасалған қоңырау мұнарасы және пирамида пішіндес шифер шатыры бар. Ішкі кеңістікте 600 орынға арналған орындықтар, биік ғибадатхана аркасы, 1907 жылы орнатылған еменнен жасалған рередос және әртүрлі әйнек суреттері бар еске алу терезелері бар.
Уордсенд виадугы
Орналасқан және "Бес Арка" деп кеңінен танымал, бұл виадук 1845 жылы ашылған Шеффилд, Аштон-андер-Лайне және Манчестер темір жолын Скрайт Вуд шатқалы үстінен өткізу үшін салынған. 1920 жылдары шатқалда Херрис Роуд (A6102) жолы салынды, ал виадук қазір осы жолдан өтеді. Бұл темір жол бір кезде өте қарбалас қалааралық бағыт болған, бірақ 1960 жылдардан кейін Манчестерге бару жолы ретінде Хоуп Вэлли желісіне ұтылып қалды. Соңғы жолаушылар пойзы 1983 жылы осы виадуктан өтті.
Хиллсборо колледжі
Ливизи көшесінде орналасқан бұл 27 миллион фунт стерлингтік институт 2006 жылы ашылды және Шеффилд колледжінің бөлігі болып табылады. Оның дизайнында көп мөлшерде әйнек қолданылған, сондай-ақ Пилкингтонның қаңқасыз әйнектеу жүйесі пайдаланылған.
Хиллсбороу стадионы
Стадион – бұл 1899 жылы алғашқы ойынын өткізген «Шеффилд Уэнсдей» футбол клубының үй стадионы. Стадион бұрынғы Хиллсбороу Хаус үйінің жеріне салынған. 1914 жылға дейін стадион «Оулертон» деп аталды және «Шеффилд Уэнсдей» клубына «Үйректер» деген лақап атын сыйлады.
Бэрроули үйі
Браутон жолында орналасқан, 1711 жылы салынған және Оулертон мен Хиллсбороу аймағындағы ең ежелгі ғимарат.
Оулертон стадионы
Стадион 1929 жылғы 30 наурызда, Пасха сенбісі күні, Speedway жаңа қызығушылығына арналған болып ашылды. 1932 жылы Speedway трассасының шетіне 500 метрлік Грейхаундтар жүгіріс жолы салынды. Автотұрақ орнында Наполеон деп аталатын казино салынған.
George Bassett & Co. Ltd компаниясы
Оулертонның ең беделді және танымал фирмасы – Джордж Бассетт және Ко. Ltd тәтті фабрикасы, ол Ликеріс Ассортиментін шығару арқылы бүкіл әлемге әйгілі болды. Компания 1842 жылы Шеффилд қаласында құрылған, бірақ 1934 жылға дейін Оулертонға келген жоқ, сол кезде Бассеттің күйеу баласы Сэмюэл Меггит Джонсон Беула көшесінде үлкен зауыт салған болатын. Зауыт екі дүниежүзілік соғыс аралығында кеңейтілді, себебі ассортиментке Желли Бэбис, Шарап жемістері және Ликеріс Жаңалықтары сияқты жаңа өнімдер қосылды. 1939 жылдың сәуір айында болған ірі өрт ғимаратқа ауыр зақым келтірді, себебі жүздеген тонна қант қатты жанып кетті. 1989 жылы Bassetts компаниясын Cadbury Schweppes тобы сатып алып, оны Cadbury Trebor Bassett кондитерлік еншілес компаниясының құрамына қосты. 2010 жылдың 19 қаңтарында Cadbury және Kraft Foods компаниялары келісімге келді, соған сәйкес Kraft Cadbury компаниясын акциясына 8,40 фунт стерлингтен сатып алады, бұл Cadbury компаниясының құнын 11,5 миллиард фунт стерлингке бағалады.
Swann-Morton Ltd компаниясы
Swann Morton Ltd. – әлемдегі скальпельдер мен хирургиялық пышақтардың жетекші өндірушілерінің бірі, күніне 1,5 миллионнан астам пышақ өндіреді. Олар әлемнің 100-ден астам еліне экспорттайды. В. Р. Сванн мырза, Дж. А. Мортон және мисс Д. Фэрвезер 1932 жылдың тамызында осы бизнесті құрды және бастапқыда Брэдфилд Роудқа, содан кейін соғыстан кейін Оулертон Гриндегі арнайы салынған ғимаратқа көшті. Фирма бастапқыда шатыр пышақтарын өндірген, бірақ жылдар өте хирургиялық пышақтарға көбірек назар аударылды, себебі бұл нарық өсіп келе жатқан еді. 2000 жылы фирма көп инвестиция жасап, жөнелту, стерильді сақтау, зертханалар және өндіріс қуатын арттыру үшін өндіріс орталығын кеңейтті. 2019 жылы Пенистон Роудтың қарсы жағындағы ғимараттарды сатып алып, оны Woodland Works деп атады, осылайша тағы да кеңейді.
Басқа бизнес
Оулертонның тағы да белгілі фирмаларының қатарында Беула жолында орналасқан Symmetry Medical компаниясы бар, ол ортопедиялық құрылғыларды өндірушілерге имплантаттар, құралдар және жабдықтардың жетекші жеткізушісі болып табылады. Hillfoot Steel – 1923 жылдан бері Оулертонда қызмет ететін болат соққысымен жасайтын және сататын компания. Сонымен қатар, бірнеше шағын инженерлік және болат компаниялары да бар.