Кіріспе

Калифорния төбесіндегі көрнекі ортасы – Salvation Mountain. Бұл жергілікті тұрғын Леонард Найт (1931–2014) жасаған, Калифорнияның Империал округіне қарасты California Desert аймағында, Калипатрияның солтүстігінде, Ниландтың солтүстік-шығысында, Slab City сквоттер/өнер коммунасының жанында және Салтон теңізінен бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл туындылар адубе кірпіштерінен, істен шығарылған дөңгелектер мен терезелерден, автомобиль бөліктерінен және мыңдаған галлон бояудан тұрады. Америка халықтық өнер қоғамы 2000 жылы оны "сақтауға және қорғауға лайық халықтық өнер нысаны" деп жариялады. 2002 жылдың 15 мамырында АҚШ Конгресінде сөз сөйлеген Калифорния штатының сенаторы Барбара Боксер оны "ерекше және көрнекі мүсін, ұлттық қазына, керемет және қолжетімді, сондай-ақ халықаралық деңгейдегі құрметке лайық" деп сипаттады. 2011 жылдың желтоқсан айында 80 жастағы Найт деменция ауруына байланысты Эль-Кахон қаласындағы ұзақ мерзімді күтім орталығына жатқызылды. Леонард Найт 2014 жылдың 10 ақпанында Эль-Кахонда қайтыс болды. Ол 2013 жылдың мамырында Salvation Mountain-ға соңғы рет барды, бұл сапар KPBS (телеарнасы) арқылы тіркелді. 2012 жылы қатал шөл ортасының салдарынан тұрақты күтімді қажет ететін бұл нысанның болашағына қатысты алаңдаушылық туды. Көптеген келушілер жобаға бояу сыйлады, ал еріктілер тобы нысанды қорғау және күтіп ұстау жұмыстарын жүргізді. 2011 жылдың ақпан айында жобаны қолдау мақсатында Salvation Mountain, Inc. атты қоғамдық қайырымдылық ұйымы құрылды. 2013 жылы Анненберг қоры "қауіпсіздікті жақсарту және жұмысты күшейту" үшін материалдық-техникалық жабдықтарға 32 000 доллар бөлді. 2014 жылғы мақалада Salvation Mountain Inc. компаниясының тоғыз ерікті мүшесімен жұмыс істегені айтылды.

Құрылымдар

Найт 1931 жылы 1 қарашада Вермонт штатының Берлингтон қаласының шетінде дүниеге келді және Корея соғысында қызмет еткен. 1970 жылдары Найт өз қолымен жасаған, түрлі матадан тізілген және пештен құралған ыстық ауа шарына "Құдай – махаббат" деп жазды. Шар ұшпай қалғанда Найт дұға етіп, Құдайдың жауабы тау салу керек дегенге келді. 1984 жылы Найт Слэб-Ситиді – көшпенділер мен зейнеткерлердің қауымын – тауып, бетон мен бояудан "шағын ескерткіш" жасауға шешім қабылдады. Жоба бес жылдың ішінде кеңейді. Найт алғашқы Құтқарылу тауын 1984 жылы бастады. 1989 жылы болған жаңбырдан тау жарылып құлап кетті. Найт ішінде тұру ниетінде болғанмен, әрқашан жүк көлігінің артындағы қақпақта тұруды ұнатты және 27 жыл бойы солай жасады. Ұзақ уақыт бойы Слэб-Ситидегі досы Билл Аммон ("Құрылысшы Билл") осы жобаға көмектесті.

Кейінгі жылдар

Сондай-ақ, Найт өзінің "музей" деп атаған тағы бір құрылысын да бастады. Мұражай – таудың ішінде орналасқан жартылай күмбезді құрылыс. Онда оған достары мен келушілер сыйлаған бірнеше шағын заттар сақталған. Әр заттың маңызы бар, көбінесе келушілер Құтқарылу тауына дұға тілеу үшін және өздерін Құдайға ұсыну символы ретінде бір зат қалдыру үшін келеді. Мұражайды саз бен қамыс, сондай-ақ автомобиль бөліктері және күмбездің ішінде өріліп, шатырынан шығып тұратын ағаштар тіреп тұрады. Өмірінің соңғы он жылында Найт тауды жылына екі рет бояуды жоспарлаған, осылайша бояу қабатының қалың болуын қамтамасыз етеді. Найт қайтыс болғаннан кейін жарияланған National Geographic журналындағы мақала "Құтқарылу тауының" авторы туралы мынадай мәлімет берілген: "Көрнекі ойлау қабілетімен ерекшеленген Леонард біздің уақыт түсінігімізден асып, баяу да жүйелі жұмыс істеді, ешқашан жолынан тайған жоқ. Оның осы ісінің жалғыз мақсаты – «Құдай – Сүйіспеншілік» деген хабарды тарату еді. Ол осы хабарды тауға келген әрбір адаммен бөлісті". Бүгінде бұл жұмыс 50 фут биіктігіндегі діни халық өнерінің бір бөлігі ретінде сақталып келеді, ал Slab City үшін 2020 жылғы есеп бойынша, «қоғам үшін ресми емес орталық және аймақтың анархиялық шығармашылық ерекшелігін нығайтатын» орын болып табылады.

Бояудың уыттылығы

1994 жылдың шілдесінде Империал округі Сальвация тауының төңірегіндегі топырақты сынау үшін уытты қалдықтар маманының қызметін пайдаланды, сынау нәтижелерінде қорғасынның зиянды деңгейде көп екені анықталды.

БАҚ-тағы көріністер

Хьюэлл Хаузер өзінің "Калифорнияның алтыны" телесериалы үшін он жыл аралығында екі интервью алды. Екінші интервьюде ол алғашқы интервьюдан бергі өзгерістерді баяндады. Британдық рок-тобы Coldplay "Birds" (2015 жылғы "A Head Full of Dreams" альбомынан) әніне музыкалық бейнероликті сол төбеде түсірді. Американдық әнші, ән жазушы және рэпер Кешаның "Praying" әнінің музыкалық бейнеролігінің бір бөлігі Salvation Mountain-да түсірілді. "Леонард Найт: Адам және оның тауы" – 2015 жылғы Эндрю Блейк Дойл режиссерлік еткен деректі фильм.