Кіріспе
Малайзиялық қытай бизнесмені және кәсіпкер Лим Го Тонг (28 ақпан 1918 жыл – 23 қазан 2007 жыл) – көрнекті, бай малайзиялық қытай бизнесмені және кәсіпкері. Ол Гентинг таулы аймағын зерттелмеген төбеден әлемдегі ең табысты казино курорттарының біріне айналдырғанымен әйгілі болды. Бір кезде ол Малайзияның ең бай адамы болған, оның күйі 4,2 миллиард АҚШ долларын құрады.
Lim Goh Tong (; 28 February 1918 – 23 October 2007) was a prominent wealthy Malaysian Chinese businessman & entrepreneur. He was renowned for transforming Genting Highlands from an unexplored hilltop into one of the world's most successful casino resorts. He was once the richest man in Malaysia with a net worth of US$4.2billion
Ерте өмір
1918 жылы Қытайдың оңтүстік-шығысындағы Фуцзянь провинциясындағы Анси таулы ауданында дүниеге келген Лим Го Тонг отбасының бесінші баласы еді. Оның ағасы (Джин Я), үш апасы (Лим Чжуан, Лим Бау және Лим Се), кіші апасы (Лим Мей) және кіші інісі (Джин Кун) болды. Лим шалғайдағы ауылда қарапайым өмір сүрді. Сол кезде Қытай 1911 жылғы төңкерістен кейін қырқылыс пен аласапырандыққа толы еді, бірақ Лим ауылдағы өмірі салыстырмалы түрде тыныш болды. Ол бейбіт өсті және мектепте білім алу мүмкіндігіне ие болды. Бірақ 16 жасында қайғылы оқиға орын алып, әкесі қайтыс болды. Лим мектептен шығып, ағасымен бірге отбасын асыраудың ауыр жауапкершілігін мойнына алды. Қытайдағы жағдай нашарлағандықтан, Лим Го Тонг Малайзияға (сол кезде Малайя деп аталған) баруға шешім қабылдады, бұл жолда туысы Лим Кхен Чонгтың қадамын басып өтті. Ол 1937 жылдың ақпан айының басында 19 жасында Сямэнь қаласы арқылы Қытайдан кетіп қалды. Алғашқы екі жыл ағасының жұмысында ағаш шеберлігін үйренді, сонымен қатар малай тілін меңгерді. Тәжірибе жинағаннан кейін ол құрылыс жұмыстарында субподрядшы болып жұмыс істеді және екі қабатты мектеп салумен алғашқы жобасын аяқтады. 1940 жылы Ансиге оралды, бірақ келесі жылы соғыс жағдайы нашарлағандықтан Малайяға қайта оралды. Лим қолданылған техника саудасынан темір кенін өндіруге көшті, төлемді өтемеген екі бульдозері үшін өндіріс компаниясына серіктес болып кірді. Бұл жоба табысқа жетті, кейін ол бірлескен кәсіпорын құрды, ол алғашқы қытай қалайы компанияларының бірі болып, кенді өндіруге арналған дренаждарды пайдаланды. Ауыр техникамен айналысқан кезде Лим көптеген жөнделген машиналарды жинады, сондай-ақ құрылыс және оған байланысты салаларға көшу үшін жеткілікті қаражат жинады. Отбасылық құрылыс компаниясы Kien Huat Private Limited атынан, ағаларының көмегімен бірнеше келісімшарттарды орындады. Киен Хуат көптеген марапаттарға ие болды және жетекші құрылыс компаниясы ретінде танылды, Айер-Итам тоғаны мен Кемубу суару жүйесін салды.
Гентинг курортын дамыту
Genting Group-тың жылжымайтын мүлік секторына қатысуы ұзақ мерзімді бағалану және даму әлеуеті үшін жерге негізделген активтерді иеленудің бастапқы мақсатынан басталып, қазіргі кезде плантациялық еншілес компаниясында, Genting Plantations Berhad-тің толық иелігіндегі Asiatic Land Development Sdn Bhd компаниясының жерлеріндегі Группаның жылжымайтын мүліктерін дамыту және сатуға бағытталған стратегиялық қадамға дейін жетті. Тау үсті курортының идеясы алғаш рет Лим Го Тонг Камерон таулы аймағында кешкі ас ішкен кезде туды. Ол Камерон тауларының салқын желдерінен ләззат алғанда, Малайзиядағы тұрмыстың деңгейінің үнемі өсуіне байланысты, демалыс және ойын-сауық үшін тау курорттарына барған адамдардың саны артатынын түсінді, бірақ Камерон таулары ел астанасы Куала-Лумпурдан тым алыс болғандықтан, Куала-Лумпурға жақын тау курорттарын салудың үлкен бизнес әлеуеті бар еді. Зерттеулер жүргізгеннен кейін Лим Гунунг (малай тілінде тау) Улу Калидің Гентинг Семпа деген жерде орналасқанын жоспарын іске асыру үшін өте қолайлы орын деп тапты. Ол экспедиция ұйымдастырып, аймақтың топографиясы, дренаж жүйесі, топырақ жағдайы және басқа да маңызды аспектілері туралы мол деректер жинады, бұл курортты дамыту жоспарларын жасауда өте пайдалы болды. Құрылыс кезінде Лим алты рет өлімге жуық жағдайларды бастан өткерді. Сонымен қатар, Лим Келантан штатындағы Кемубу суару жүйесін басқаруға да уақыт бөлді. Бұл оның физикалық төзімділігін шекке дейін сынады, өйткені ол Куала-Лумпур мен Келантан арасында шаттл қатынасы жасап, аптаның жеті күні жұмыс істеді. Қазіргі таңда Гентинг-Хайлендс әлемдегі ең табысты казино курорттарының бірі және Малайзияның негізгі туристік орталықтарының бірі болып табылады. Лимнің компаниясы, Genting Group Гентинг-Хайлендс курортын басқарады және плантациялар, жылжымайтын мүлік, қағаз өндірісі, электр энергиясын өндіру, мұнай және газды барлау, сондай-ақ круиздік кемелер саласы сияқты көптеген басқа да салаларға кеңейді. Осы процесте, өз салаларында ерекше атаққа ие болған Asiatic, Genting Sanyen (қағаз өндірісі) және Star Cruises сияқты жаңа компания брендтері құрылды. 2003 жылдың 31 желтоқсанында Лим Гентинг тобының төрағалық лауазымын ұлы Тан Шри Лим Кок Тайға тапсырды.
Жеке өмір
Лим Го Тонг 1944 жылы Ли Ким Хуаға үйленді. Олардың алты баласы және он тоғыз немересі болды. Алты баласы: Лим Сиу Лэй, Сиу Лян, Сиу Ким, Ти Кёнг, Кок Тай және Чи Ва. Өмірі бойы Лим бірнеше медициналық қиындықтарды бастан өткерді, оның ішінде қатерлі ісік және жүрек-қан тамырлары проблемалары болды, одан бірнеше операциялар арқылы аман қалды. Лим «Менің өмірбаяным – Лим Го Тонг» атты автобиографиясын жазды, ол 2004 жылы жарық көрді. Кітапта ол өзінің жас кезінен бастап, ештеңесізден әлемдік деңгейдегі казино курортын құруға дейінгі қажырлы еңбегі мен табандылығы туралы, сондай-ақ күмәнданушыларды таң қалдырғанын және ол алғыс айтқан адамдарды жазды. Го Тонгтың қайтысынан он жыл өткен соң, 2017 жылдың 25 тамызында оның әйелі Ким Хуа 88 жасында дүние салды.