Лондон: Черчилльдің соғыс бөлмелері

Кіріспе

Лондондағы мұражай

Черчилль соғыс бөлмелері – Лондон қаласындағы мұражай және Императорлық соғыс мұражайының бес бөлімшесінің бірі. Мұражайға Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық үкіметтің басқару орталығы қызмет еткен тарихи жер асты кешені – Кабинет соғыс бөлмелері және британдық мемлекет қайраткері Уинстон Черчилльдің өмірін зерттейтін Черчилль мұражайы кіреді. Вестминстердің Уайтхолл ауданындағы Қазынашылық ғимаратының астында орналасқан Кабинет соғыс бөлмелерінің құрылысы 1938 жылы басталды. Олар 1939 жылдың 27 тамызында, Ұлыбритания Германияға соғыс жариялауға бір апта қалғанда толыққанды жұмыс істеуге кірісті. Соғыс бөлмелері Екінші дүниежүзілік соғыс бойында жұмыс істеді, ал 1945 жылдың тамызында Жапонияның капитуляциясынан кейін қолданыстан шығарылды. Соғыстан кейін Кабинет соғыс бөлмелерінің тарихи құндылығы мойндалды. Оларды сақтау жұмысы Министрлер кабинетіне, кейіннен Қоршаған орта жөніндегі департаментке жүктелді, сол кезде мұражайға тек шақыру арқылы ғана шектеулі сандар кіре алды. 1980 жылдардың басында Императорлық соғыс мұражайы осы нысанды басқаруды өз мойнына алуды сұрады және 1984 жылдың сәуірінде Кабинет соғыс бөлмелері көпшілікке ашылды. 2005 жылы кең масштабты жаңартудан кейін мұражай Черчилль мұражайы және Кабинет соғыс бөлмелері ретінде қайта ашылды, бірақ 2010 жылы бұл атау Черчилль соғыс бөлмелері деп қысқартылды.

Құрылыс

1936 жылы Әуе министрлігі, британдық үкіметтің Корольдік әуе күштеріне жауапты ведомствосы, соғыс жағдайында Лондонды жаудың әуе шабуылының аптасына 200 мыңға дейін адам шығынына әкелуі мүмкін деп санды. 1937 және 1938 жылдары Уоррен Фишер мен сэр Джеймс Рэй басшылығымен құрылған британдық үкімет комиссиялары, маңызды мемлекеттік кеңселерді Лондон орталығынан қала шетіне, ал екінші дәрежелі кеңселерді Мидлендс немесе Солтүстік-Батысқа көшіру қажет деп шешті. Осы көшіру күтіліп тұрғанда, 1938 жылдың наурыз айында Империялық қорғаныс комитетінің сол кездегі орынбасары Сэр Гастингс Исмай, Уайтхоллдағы Жұмыс кеңсесіне бомбалау шабуылдары кезінде пайдалануға арналған уақытша үкіметтік орталыққа қолайлы орын табу үшін зерттеу жүргізуді тапсырды. Қазіргі үкіметтер үшін мұндай нысандарды пайдалану қалыпты жағдай болғанымен, бұл британдық үкіметтің алғашқы рет мұндай нысанды қажет етуі еді, сондықтан оны қалай және қайда салу керектігі, немесе оның құрамында қандай жабдықтар болуы керектігі туралы ешқандай үлгі болған жоқ. Мамыр айында неміс әскерлері Чехословакия шекарасына жиналғанда, кеңсе Парламент алаңына жақын, Ат гвардиясы жолы мен Ұлы Жорж көшесінің қиылысында орналасқан Жаңа қоғамдық кеңселердің (NPO) жертөлесін ең қолайлы орын деп шешті. Қазіргі уақытта ғимаратта Ұлыбритания Қаржы министрлігі орналасқан. 1938 жылдың маусым айында Исмай мен сэр Лесли Холлистің жетекшілігімен Жаңа қоғамдық кеңселердің жертөлесін қайта жабдықтау жұмыстары басталды. Жұмысқа байланыс және хабар тарату құралдарын орнату, дыбыс оқшаулау, желдету және нығайту кірді. Соғыс бөлмелері Темза өзенінің деңгейінен төмен орналасқандықтан, су басудың алдын алу үшін су өткізбейтін есіктер мен сорғылар орнатылды. Сонымен қатар, 1938 жылдың жазында Соғыс министрлігі, Әскери-теңіз министрлігі және Әуе министрлігі қарулы күштер штабының басшылары арасында талқылаулар мен шешімдерді жеңілдетуге арналған Орталық соғыс бөлмесінің тұжырымдамасын жасады. Соңғы билік азаматтық үкіметте болғандықтан, Кабинет немесе кішігірім Соғыс кабинеті жоғары әскери шенеуніктерге тікелей қол жеткізуді қажет етті. Бұл әскерилердің Орталық соғыс бөлмесіне жақын орналасуын білдірді. 1939 жылдың мамыр айында Кабинеттің осы бөлмеде орналасатыны шешілді. 1939 жылдың тамызында, соғыс қаупі туғанда және қала шетіндегі қорғалған үкіметтік нысандар әлі дайын болмағанда, Соғыс бөлмелері 1939 жылдың 27 тамызында, Польшаға 1 қыркүйекте шабуыл жасалып, 3 қыркүйекте Ұлыбританияның Германияға соғыс жариялауына бірнеше күн бұрын іске қосылды.

In 1936 the Air Ministry, the British government department responsible for the Royal Air Force, believed that in the event of war enemy aerial bombing of London would cause up to 200,000 casualties per week. British government commissions under Warren Fisher and Sir James Rae in 1937 and 1938 considered that key government offices should be dispersed from central London to the suburbs, and nonessential offices to the Midlands or North West. Pending this dispersal, in March 1938 Sir Hastings Ismay, then Deputy Secretary of the Committee of Imperial Defence, ordered an Office of Works survey of Whitehall to identify a suitable site for a temporary emergency government centre for use during bombing raids. Although it is commonplace for present day governments to operate such facilities, this was the first time the British government had required one, and as such there was no precedent for how or where it should be built, or what it should contain. In May, as German troops were gathering on the border with Czechoslovakia, the Office concluded the most suitable site was the basement of the New Public Offices (NPO), a government building located on the corner of Horse Guards Road and Great George Street, near Parliament Square. The building now accommodates HM Treasury. Work to convert the basement of the New Public Offices began, under the supervision of Ismay and Sir Leslie Hollis, in June 1938. The work included installing communications and broadcasting equipment, soundproofing, ventilation and reinforcement. Because the War Rooms are below the level of the River Thames, flood doors and pumps were installed to prevent flooding. Meanwhile, by the summer of 1938 the War Office, Admiralty and Air Ministry had developed the concept of a Central War Room that would facilitate discussion and decision making between the Chiefs of Staff of the armed forces. As ultimate authority lay with the civilian government the Cabinet, or a smaller War Cabinet, would require close access to senior military figures. This implied accommodation close to the armed forces' Central War Room. In May 1939 it was decided that the Cabinet would be housed within this room. In August 1939, with war imminent and protected government facilities in the suburbs not yet ready, the War Rooms became operational on 27 August 1939, only days before the invasion of Poland on 1 September, and Britain's declaration of war on Germany on 3 September.

Соғыс уақытында пайдалану

Қызметкерлер соғыс бөлмелеріне NPO-ның негізгі кіреберісі арқылы кірді және ғимараттың ішінде 15-ші баспалдақтан төмен түсіп, Черчилльдердің ас үйіне жақын келді. Оның жұмыс істеу кезінде екі кабинеттік соғыс бөлмесі ерекше маңызға ие болды. Пайдалануға берілгеннен кейін карта бөлмесі үнемі қолданылып, тәулік бойы Корольдік теңіз-жағалау флотының, британдық армияның және Корольдік әуе күштерінің офицерлерімен басқарылды. Бұл офицерлер күнделікті корольге, премьер-министрге және әскери штаб басшыларына арналған ақпараттық шолуды дайындауға жауапты болды. Басқа маңызды бөлме – Премьер-министр мен оның негізгі кеңесшілерінің армия, теңіз және әуе күштері басшыларымен кездесетін кабинеттік бөлме болды. Кездесулер кейде түнге дейін созылатындықтан, есік алдында екі күзетші тұрды. 1940 жылдың 10 мамырында басталған Франция шайқасына дейін премьер-министр Невилл Чемберленнің соғыс кабинеті соғыс бөлмелерінде 1939 жылдың қазанында бір рет қана жиналды. Уинстон Черчилль премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін, 1940 жылдың мамырында Министрлер кабинетінің бөлмесіне барып: «Осы бөлмеден мен соғысты басқарамын» деді. Барлығы 115 кабинеттік отырыс өтті, соңғысы 1945 жылдың 28 наурызында, неміс V қаруының бомбалау науқаны аяқталғанда болды. 1940 жылдың 22 қазанында Ұлыбританияға қарсы бомбалау кезінде «Слаб» деп аталатын бетон қабатын орнату арқылы Министрлер кабинетінің соғыс бөлмелерін қорғауды күшейту туралы шешім қабылданды. Басқа екі маңызды бөлмеге Трансатлантикалық телефон бөлмесі және Черчилльдің кеңсе-жатын бөлмесі кірді. 1943 жылдан бастап Селфридж, Оксфорд көшесінің жертөлесіне Пентагон ғимаратындағы ұқсас терминалға қосылған SIGSALY кодын шифрлейтін телефон орнатылды. Бұл Черчилльге Вашингтондағы американдық президент Рузвельтпен қауіпсіз сөйлесуге мүмкіндік берді, алғашқы конференция 1943 жылдың 15 шілдесінде өтті. 1940 жылдың 27 шілдесінен бастап ашылған Черчилльдің кеңсе-жатын бөлмесі BBC хабар тарату жабдықтарын қамтыды; Черчилль соғыс кезінде төрт рет Министрлер кабинетінің соғыс бөлмелерінен хабар таратты, алғашқысы 1940 жылдың 11 қыркүйегінде болды. Кеңсе бөлмесі жатын бөлме ретінде де жабдықталған болса да, Черчилль жер астында сирек ұйықтады, көбінесе 10 Даунинг-стритте немесе No.10 қосымшасында, жаңа мемлекеттік кеңселердегі пәтерде, тікелей соғыс бөлмелерінің үстінде ұйықтағанды жөн көрді. Оның қызы Мэри Сомс көбінесе миссис Черчилльге бөлінген бөлмеде ұйықтады. Соғыс бөлмелерінің деңгейінен төмен, «Док» деп аталған қосымша жертөле қызметкерлердің ұйықтауы үшін қарастырылды, осылайша олар ауысымдарының соңындағы ауыр бомбалау кезінде үйлеріне баруға мәжбүр болмады. Атауынан-ақ көрініп тұрғандай, «Док» ыңғайлы орын болған жоқ. Желдету жүйесі түн бойы шулап тұрды, тышқандар көп кездесетін, төбесі төмен болғандықтан адамдар еңкейіп отыруға мәжбүр болды және дәретханалар болмады, тек химиялық дәретханалар ғана болды. Исмайдың жеке хатшысы Бетти Грин оны «жеткіліксіз» деп сипаттады. 60 Оң және 60 А бөлмелері телефон станциясы және терушілер тобы ретінде пайдаланылды. Сол кездегі көшірме жасау құралдарының қарапайымдылығына байланысты, кез келген уақытта 11-ге дейін терушілер жиналыс хаттамаларының көшірмелерін қолмен теріп жазды.

Staff accessed the War Rooms via the main entrance of the NPO, and once inside the building, descended down Staircase 15, entering near to the Churchills' kitchen. During its operational life, two of the Cabinet War Rooms were of particular importance. Once operational, the facility's Map Room was in constant use and manned around the clock by officers of the Royal Navy, British army and Royal Air Force. These officers were responsible for producing a daily intelligence summary for the King, Prime Minister and the military Chiefs of Staff. The other key room was the Cabinet Room, where the Prime Minister and his key advisers would meet with the three Chiefs of Staff the heads of the army, navy, and air force. Secrecy was paramount, and two sentries were posted outside the door during meetings, which would sometimes continue into the small hours of the morning. Until the opening of the Battle of France, which began on 10 May 1940, Prime Minister Neville Chamberlain's war cabinet met at the War Rooms only once, in October 1939. Following Winston Churchill's appointment as Prime Minister, Churchill visited the Cabinet Room in May 1940 and declared: 'This is the room from which I will direct the war'. In total 115 Cabinet meetings were held at the Cabinet War Rooms, the last on 28 March 1945, when the German V weapon bombing campaign came to an end. On 22 October 1940, during the Blitz bombing campaign against Britain, it was decided to increase the protection of the Cabinet War Rooms by the installation of a massive layer of concrete known as 'the Slab'. Up to 5 feet (1.5 metres) thick,

Two other notable rooms include the Transatlantic Telephone Room and Churchill's office bedroom. From 1943, a SIGSALY code scrambling encrypted telephone was installed in the basement of Selfridges, Oxford Street connected to a similar terminal in the Pentagon building. This enabled Churchill to speak securely with American President Roosevelt in Washington, with the first conference taking place on 15 July 1943. Churchill's office bedroom, open from 27 July 1940, included BBC broadcasting equipment; Churchill made four wartime broadcasts from the Cabinet War Rooms, the first being on 11 September 1940. Although the office room was also fitted out as a bedroom, Churchill rarely slept underground, preferring to sleep at 10 Downing Street or the No.10 Annexe, a flat in the New Public Offices directly above the Cabinet War Rooms. His daughter Mary Soames often slept in the bedroom allocated to Mrs Churchill. Below the level of the Cabinet War Rooms, a further sub basement nicknamed "the Dock" was provided for staff members to sleep, so that they didn't have to make their way home through heavy air raids at the end of their shifts. As the name suggests, the Dock was not a comfortable place. The ventilation system rattled throughout the night, mice were common, occupants had to stoop due to low ceilings, and there were no flushing toilets, only chemical ones. Ismay's personal secretary, Betty Green, described it as "revolting". Rooms 60 Right and 60A were used as a telephone switchboard and a typing pool respectively. Due to the rudimentary nature of photocopying equipment available at the time, up to 11 typists were stationed in the typing pool at any one time, typing out copies of meeting minutes by hand.

Тастанды және сақтау

1945 жылдың 15 тамызында Жапония соғысты тоқтатып, капитуляциялады. Келесі күні карталар бөлмесіндегі жарықтар сөндіріліп, қызметкерлер кеңселерден шығып кетті. Бірнеше бөлмелер тазартылып, басқа мақсаттарға пайдаланылды, бірақ кабинет, карталар бөлмесі, трансатлантикалық телефон байланысы бөлмесі және Черчилльдің жатын бөлмесі тарихи маңызын сақтап қалды. Олардың күтілуіне және жөнделуіне Құрылыс министрлігі жауапкер болды. Соған қарамастан, 17 наурызда журналистерге экскурсия ұйымдастырылды, баспасөз өкілдерін лорд Исмай қарсы алып, бөлмелерді күзетшісі Джордж Рэнс көрсетті. Бөлмелер жалпы жұртшылыққа ашық болмаса да, алдын ала келісім бойынша шағын топтарға кіруге рұқсат етілді. Алайда, 1970 жылдарға қарай (бөлмелерге жауапкершілік 1975 жылы Қоршаған орта департаментіне берілді) 1981 жылы премьер-министр Маргарет Тэтчер, Уинстон Черчилльтің жанкүйері ретінде белгілі болған ол, келесі жалпы сайлаулардан бұрын бөлмелердің ашылуына үміттенді. Империялық соғыс мұражайына қайтадан жүгінілді. Бастапқыда тартынған мұражайдың басқарушылары 1982 жылдың қаңтарында мұражайдың осы орынды өз қарамағына алуына келісті, үкіметтің қажетті ресурстарды бөлуі шарт болды. Бастапқы шығындарды Қоршаған орта департаменті көтерді, ал соғыс бөлмелері одан кейін өздерін-өздері қаржыландыруды жоспарлады. Бөлмелерді Тэтчер 1984 жылдың 4 сәуірінде Черчилль отбасының мүшелері мен бұрынғы Кабинеттік соғыс бөлмелерінің қызметкерлерінің қатысуымен өткен салтанатты шарада жұртшылыққа ашты. Бастапқыда бөлмелер Қоршаған орта департаментінің тапсыруымен мұражай басқаруында болды; 1989 жылы жауапкершілік Империялық соғыс мұражайына ауыстырылды. 2003 жылы кеңейтуден кейін, Черчилль, оның әйелі және жақын достарының тұруына арналған бірнеше бөлмелер мұражайға қосылды. Соғыстан кейін жиһаздары алынып, қойма ретінде пайдаланылған бұл бөлмелерді қалпына келтіруге 7,5 миллион фунт жұмсалды. 2012 жылдың маусымында мұражайдың кіреберісі Clash Architects және Price & Myers инженерлік кеңесшілерімен бірлесіп қайта жобаланды. Мұражайдың "нұршашары" ретінде жаңа сыртқы дизайнында бронзадан жасалған көп қырлы кіреберіс және ішкі жағында Қазынашылық ғимаратының және Клив сатыларының тазартылған және қалпына келтірілген Портленд тас қабырғалары көрсетілді. Дизайн "әскери және мықты" және "архитектура мен мүсіктаудың үйлесімі" деп сипатталды.

On 15 August 1945, Japan surrendered, bringing an end to the war. The following day, the lights in the Map Room were simply turned off and the staff vacated their offices. Several were cleared and used for other purposes, but the Cabinet Room, Map Room, Transatlantic Telephone Room and Churchill's bedroom were preserved for their historic value. Their maintenance became the responsibility of the Ministry of Works. Even so, a tour was organised for journalists on 17 March, with members of the press being welcomed by Lord Ismay and shown around the Rooms by their custodian, Mr. George Rance. While the Rooms were not open to the general public, they could be visited by appointment, with access being restricted to small groups. Even so, by the 1970s (with responsibility for the Rooms having passed to the Department for the Environment in 1975) In 1981, Prime Minister Margaret Thatcher, known as an admirer of Winston Churchill, expressed the hope that the Rooms could be opened before the next general election. The Imperial War Museum was again approached. Initially still reluctant, the museum's trustees decided in January 1982 that the museum would take over the site, on the understanding that the government would make the necessary resources available. The initial costs were to be met by the Department for the Environment and the War Rooms intended to be self supporting thereafter. The Rooms were opened to the public by Thatcher on 4 April 1984 in a ceremony attended by Churchill family members and former Cabinet War Rooms staff. At first the Rooms were administered by the museum on behalf of the Department for the Environment; in 1989 responsibility was transferred to the Imperial War Museum. Following a major expansion in 2003, a suite of rooms used as accommodation by Churchill, his wife and close associates, was added to the museum. The restoration of these rooms, which after the war had been stripped of furnishings and used for storage, cost £7.5 million. In June 2012 the museum's entrance was redesigned by Clash Architects with consulting engineers Price & Myers. Intended to act as a 'beacon' for the museum, the new external design included a faceted bronze entranceway, and the interior showed the cleaned and restored Portland stone walls of the Treasury building and Clive Steps. The design was described as 'appropriately martial and bulldog like' and as 'a fusion of architecture and sculpture'.

Черчилль мұражайы

2005 жылы соғыс бөлмелері Черчилль мұражайы және Кабинеттік соғыс бөлмелері деп қайта аталды, сондай-ақ, осы орын Черчилльдің өмірін зерттейтін тарихи мұражай ретінде жаңартылды, бұл жұмысқа жеке қаражаттан тартылған қосымша 6 миллион фунт стерлинг жұмсалды. Мұражай аудиовизуалды технологияны кеңінен пайдаланады, оның ең маңызды бөлігі – келушілерге, әсіресе Черчилль мұрағат орталығынан алынған цифрлық материалдарға қол жеткізуге мүмкіндік беретін интерактивті үстел. Мұражай хронологиялық кезеңдерге бөлінген, 1940 жылы Черчилльдің премьер-министр болып тағайындалуынан басталып, 1965 жылы өмірінің соңымен аяқталады, содан кейін оның балалық шағынан бастап қайта 1940 жылғы мамырға дейін келеді. Черчилль мұражайы 2006 жылы Еуропа Кеңесінің мұражай сыйлығын жеңіп алды. 2009–2011 жылдары мұражайға жылына 300 000-нан астам адам келді. 2010 жылдың мамыр айында мұражай атауы Черчилль соғыс бөлмелері деп қысқартылды.