Кіріспе

Социологиялық парадигма
Рационалды таңдау теориясы, қақтығыс теориясы немесе функционализм сияқты, таза социология – адам мінез-құлқын түсіндіру стратегиясы болып табылатын социологиялық парадигма. Дональд Блэк жеке және әлеуметтік психологиялық теорияларға балама ретінде жасаған таза социология алғашқыда құқықтық мінез-құлықтағы өзгерістерді түсіндіру үшін пайдаланылды. Кейіннен Блэк және басқа таза социологтар осы стратегияны терроризмді, геноцидті, линчтеуді және қақтығыстарды басқарудың басқа да формаларын, сондай-ақ ғылымды, өнерді және дінді түсіндіру үшін қолданды.

Эпистемология

Таза әлеуметтану әлеуметтік өмірді оның әлеуметтік геометриясы арқылы түсіндіреді. Әлеуметтік өмір – заң, өзін-өзі өлтіру, әңгімелер немесе өнер сияқты адамның кез келген әрекетін білдіреді. Ал әрекеттің әлеуметтік геометриясы, яғни оның әлеуметтік құрылымы, қатысушылардың әлеуметтік ерекшеліктерін көрсетеді – мысалы, олардың бұрынғы қарым-қатынасының деңгейі немесе олардың байлығы. Бұл тәсіл белгілі бір дәрежеде бұрынғы әлеуметтанулық зерттеулердің элементтерін қамтиды, Дюркгеймнің жеке мінез-құлықты әлеуметтік тұрғыдан түсіндіруге берген басымын еске түсіреді, сондай-ақ полиция (және басқа да заңдық) әрекеттерінің өзгеруіне қатысты кейінгі жұмыстарға да негізделген.

Айырмашылықтар

Кез келген әлеуметтану адамдардың мінез-құлқын – топтардың немесе жеке тұлғалардың – олардың ой-сана құрылымына (психология) немесе олардың іс-қимылдарының мақсаттарына (телеология) сілтеме жасай отырып түсіндіреді. Бірақ таза әлеуметтану адамның мінез-құлқын әлеуметтік өмір ретінде қайта қарастырады – ол санада болмайды, іс-қимылдардың мақсаттарымен түсіндірілмейді және жеке тұлғадан асып түседі. Осылайша, таза әлеуметтануды басқа әлеуметтанулық парадигмалардан оның құрамында жоқ нәрселермен ажыратуға болады: психология, телеология және тіпті адамдардың өзі. Таза әлеуметтанудың ерекше әлеуметтік шындыққа назар аударуы Дюркгеймдік көрінуі мүмкін, бірақ Блэк бұл көзқарасты «Дюркгеймнен де Дюркгеймдік» деп есептейді.