Кіріспе
Социологиялық парадигма
Рационалды таңдау теориясы, қақтығыс теориясы немесе функционализм сияқты, таза социология – адам мінез-құлқын түсіндіру стратегиясы болып табылатын социологиялық парадигма. Дональд Блэк жеке және әлеуметтік психологиялық теорияларға балама ретінде жасаған таза социология алғашқыда құқықтық мінез-құлықтағы өзгерістерді түсіндіру үшін пайдаланылды. Кейіннен Блэк және басқа таза социологтар осы стратегияны терроризмді, геноцидті, линчтеуді және қақтығыстарды басқарудың басқа да формаларын, сондай-ақ ғылымды, өнерді және дінді түсіндіру үшін қолданды.
Like rational choice theory, conflict theory, or functionalism, pure sociology is a sociological paradigm — a strategy for explaining human behavior. Developed by Donald Black as an alternative to individualistic and social psychological theories, pure sociology was initially used to explain variation in legal behavior. Since then, Black and other pure sociologists have used the strategy to explain terrorism, genocide, lynching, and other forms of conflict management as well as science, art, and religion.
Эпистемология
Таза әлеуметтану әлеуметтік өмірді оның әлеуметтік геометриясы арқылы түсіндіреді. Әлеуметтік өмір – заң, өзін-өзі өлтіру, әңгімелер немесе өнер сияқты адамның кез келген әрекетін білдіреді. Ал әрекеттің әлеуметтік геометриясы, яғни оның әлеуметтік құрылымы, қатысушылардың әлеуметтік ерекшеліктерін көрсетеді – мысалы, олардың бұрынғы қарым-қатынасының деңгейі немесе олардың байлығы. Бұл тәсіл белгілі бір дәрежеде бұрынғы әлеуметтанулық зерттеулердің элементтерін қамтиды, Дюркгеймнің жеке мінез-құлықты әлеуметтік тұрғыдан түсіндіруге берген басымын еске түсіреді, сондай-ақ полиция (және басқа да заңдық) әрекеттерінің өзгеруіне қатысты кейінгі жұмыстарға да негізделген.
Айырмашылықтар
Кез келген әлеуметтану адамдардың мінез-құлқын – топтардың немесе жеке тұлғалардың – олардың ой-сана құрылымына (психология) немесе олардың іс-қимылдарының мақсаттарына (телеология) сілтеме жасай отырып түсіндіреді. Бірақ таза әлеуметтану адамның мінез-құлқын әлеуметтік өмір ретінде қайта қарастырады – ол санада болмайды, іс-қимылдардың мақсаттарымен түсіндірілмейді және жеке тұлғадан асып түседі. Осылайша, таза әлеуметтануды басқа әлеуметтанулық парадигмалардан оның құрамында жоқ нәрселермен ажыратуға болады: психология, телеология және тіпті адамдардың өзі. Таза әлеуметтанудың ерекше әлеуметтік шындыққа назар аударуы Дюркгеймдік көрінуі мүмкін, бірақ Блэк бұл көзқарасты «Дюркгеймнен де Дюркгеймдік» деп есептейді.