Кіріспе

Мае Сот (тай тілінде: แม่สอด, ; ; ; ) – Таиландтың батысындағы аудан. Ол Мьянмамен шекаралас орналасқан және сауда орталығы ретінде, сондай-ақ көптеген мьянмалық көшіп-қонушылар мен босқындардың болуымен ерекшеленеді. Қала Так провинциясының құрамына кіреді және Таиланд пен Мьянма арасындағы маңызды қақпа болып табылады. Осының салдарынан, ол асыл тастар мен тик ағашы саудасымен, сондай-ақ адам саудасы және есірткі сияқты заңсыз қызметтерімен де танымал. Ілеспе аудандар (солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша): Мей Рамат, Муанг Так және Поп Пхра. Моэй өзені Мае Сот пен Мьянманың Мявадди қаласы арасындағы табиғи шекара қызметін атқарады. Мае Сот Бангкоктен солтүстік-батысқа қарай 492 км қашықтықта жатыр.

Мьянмаға кіретін қақпа

Мэй-Сот – Азиялық тас жол AH1 Таиланд пен Мьянманы байланыстыратын жер. Бұл Тенэссерим таулары арқылы Мьянмаға дейінгі үш трансұлттық жолдың және шекаралық өткізілген пункттердің бірі, Үш пагодалар асуы мен Фу Нам Рон сияқты. Тай-Мьянма достығы көпірі 1997 жылы Моэй өзені арқылы салынып, екі ел арасындағы байланысты толықтырды. Мэй-Сот кіреберіс қаласы болғандықтан, өзіне қарасты ішкі әуежайы бар. Phuket Air сияқты кейбір әуекомпаниялар Бангкок пен Мэй-Сот арасындағы рейстерін жойды.

Үндістанға сілтеме

2012 жылы 22 ақпанда Үндістанның сыртқы істер министрі Делиде Мьянманың құрылыс министрімен кездесіп, Үндістанның Море қаласы мен Мьянма-Таиланд шекарасының Мае Сот маңындағы аймақтарын байланыстыратын тас жол ашу мүмкіндігін талқылады.

Экономика

Мьянмамен сауда Mae Sot қаласы экономикасының ең үлкен бөлігін құрайды. Онда асыл тастар мен тектес ағаштар сияқты тауарлардың көтерме саудасы үшін қалыптасқан нарық бар. Қаланың көптеген өнеркәсіптері аймақтағы қанаушылық шеберханалар мен фабрикаларда жұмыс істейтін бірмалық мигранттардың есесінен дамыған. Тай-Мьянма достық көпірі Мьянмамен сауда жасаудың басты арнасы болып табылады. Mae Sot қаласының орталығынан батысқа қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан шекара аймағына импортталған тауарлар мен ағаш өнімдері сатылатын Rim Moei базары кіреді. Бұл қала контрабанда, адам саудасы және есірткі заттардың заңсыз саудасының орталығы болып табылады. Цинк кенінің өндірісі үш ауылдық округте – Пхра Тхат Фа Даэн, Мей Тао және Мей Ку – қоршаған ортаға тигізген зиянға байланысты тоқтатылғанша аудан экономикасына үлес қосты.

Тақ арнайы экономикалық аймағы

2015 жылдың басында үкімет Тақ арнайы экономикалық аймағын (АЭА) құру туралы жариялады. 2004 жылы алғаш рет ұсынылған АЭА-ның жалпы ауданы Тамбон-Саи-Луаттағы орман және қоғамдық жерлердің 2182 райын құрайды деп жоспарлануда. 800-ге жуық райды Тайландтың өнеркәсіптік аумақтар басқармасы, ал қалғанын Қазыналық департамент басқарады. Үкімет өнеркәсіптік аймақ құрып, компанияларды зауыттар салуға шақырады. АЭА үшін бөлуге ниеттенген жерді иеленген 97 отбасы – олардың тек азы ғана жер құжаттарына ие – қоныс аударуға мәжбүр болады. Оларға әр рай үшін 7000-12000 бат көлемінде өтемақы төленуі мүмкін. Так провинциясы Мьянмамен шекаралық сауданың орталығы болғандықтан және Үндістан нарығына да қатынас ұсынып тұрғандықтан, бұрынғы үкіметтер АЭА құруға бірнеше рет тырысқан. Mae Sot 2015 қаржы жылында 64 миллиард бат экспортқа ие болды, бұл 2014 жылмен салыстырғанда 14,8 пайызға артты. АЭА Салуин өзеніндегі Хат Гьи бөгетінен электр қуатымен қамтамасыз етіледі, бөгет Таиландқа шамамен 1500 мегаватт қуат беруді жоспарлап отыр.

Бірмалық босқындар

Қалада көптеген Бирмалық босқындар мен экономикалық мигранттар тұрады. Мей-Соттағы Бирмалықтардың нақты саны белгісіз, бірақ ресми санақта тіркелген 106 мың адамнан өзге, 100 мыңнан астам адам бар деген болжам бар. Соңғы жылдары жалғасып келе жатқан босқындар жағдайы, қала мен айналасындағы аймақтағы бағдарламаларды құруға ҮЕҰ-лар мен халықаралық көмек агенттіктерін итермеледі. Ең белгілі ұйымдардың бірі – қаланың батысынан тыс жерде орналасқан Mae Tao клиникасы. Оны Бирмалық/Карен дәрігері Синтия Маунг Мей-Сот ауруханасында емделуге құқығы жоқ Бирмалықтарға тегін медициналық қызмет көрсету үшін құрды. Орталық тәуелсіз қаржыландырылады және еріктілер тобымен қолдау көрсетіледі. Мей-Сот аймағында Мьянмадан ата-аналарымен бірге шекараны кесіп өткен 30 мың баланың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін спонтанды түрде ашылған 70-ке жуық мигрант мектебі бар. Оқушылар босқындар мен экономикалық мигранттардың араласуынан тұрады. Олардың ішінде қазіргі таңда 7 мың бала ғана мектепке барады. Мектептердің оқушылар саны 20-дан 650-ге дейін жетеді (Хса Тоо Лей мектебі). Бұл мектептер Тай үкіметінен ешқандай қолдау алмайды және тек өздерінің ептілігі мен халықаралық қолдауына ғана сүйенеді.

Адам құқықтары бұзылуы

Бұл жерде және провинцияда адам құқықтарының ауыр бұзушылықтары туралы хабарлар келіп түсті, онда жергілікті тай полициясы жергілікті бизнес пен мафиямен бірігіп, бірнеше онжылдықтар бойы тай-мьянма шекарасының тай жағында орналасқан үлкен босқындар лагерьлерінен кейін бірмалық құл еңбегін саудалап сатуда.

Әкімшілік

Маэ-Сот ауданы (амфо) 10 шағын ауданға (тамбон) бөлінеді, олар өз кезегінде 86 ауылға (мұбан) бөлінеді. Маэ-Сот қаласы (тесабан нахон) толыққанды Маэ-Сот тамбонын қамтиды. Та Саи Луат және Мае Ку – суб-аумақтық муниципалитеттер (тесабан тамбоны). Тағы тоғыз тамбон әкімшілік ұйымдары (ТАО) бар.

№ Аты Тай тілінде
1. Маэ Сот แม่สอด 6. Та Саи Луат ท่าสายลวด
2. Мае Ку แม่กุ 7. Маэ Па แม่ปะ
3. Фаво พะวอ 8. Махаван มหาวัน
4. Маэ Тао แม่ตาว 9. Дан Маэ Ла Мао ด่านแม่ละเมา
5. Маэ Каса แม่กาษา 10. Пхра Тхат Фа Даэнг พระธาตุผาแดง

Так провинциясының бес шекаралық ауданын қамтитын, Маэ-Сотта орталықталатын жаңа провинция құру жоспарлануда. Сонымен қатар, қала Маэ Сот, Маэ Па және Та Саи Луат тамбондарын қамтитын мегаполиске айналдырылуы жоспарлануда.