Кіріспе
Британдық саясаткер, жазушы және саяхатшы (1800–1857)
Фрэнсис Эгертон, 1-ші Эльсмир графы (1 қаңтар 1800 – 18 ақпан 1857), 1833 жылға дейін Лорд Фрэнсис Левесон Гоуэр деп белгілі болған, британдық саясаткер, жазушы, саяхатшы және өнерді қолдаушы. Оның құрметіне Канаданың Арктикасындағы Нунавут аймағындағы ірі Ельсмир аралы аталған.
Өмірбаян және білім
Эллесмир 1800 жылдың 1 қаңтарында Лондонның Пикадилли ауданындағы Арлингтон көшесінің 21-үйінде Джордж Левесон Гоуэрдің (кейін Лорд Гоуэр аталған) және оның әйелі, Сазерлендтің 19-шы графинясы Элизабет Гордонның үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Итон және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алды, содан кейін Өмірлік гвардияда офицерлік қызметке қабылданды, бірақ үйленгеннен кейін осы қызметтен бас тартты. 1803 жылдың қазан айында оның әкесі Стаффорд маркизі атанды, оған дейін ол Фрэнсис Эгертонның мол мүлкін (бірақ емес атақтарын) мұраға алған болатын, ол Бриджвотердің 3-ші герцогы еді. Оның өсиеті бойынша Бриджвотердің иеліктері ағасы Джорж емес, Фрэнсиске берілуі тиіс болды.
Бриджвотер қоры
Оның әкесі, алайда, сол жылы қайтыс болды, ал ол Фрэнсис Эгертоннан, 3-ші Бриджвотер герцогынан мұраға алған иеліктері Фрэнсиске өтті, ол Корольдік лицензия бойынша Эгертон тегін қабылдады. Бриджвотер иеліктері сенімдікпен басқарылып, жылдық кірісі 90,000 фунт стерлингке жететіні хабарланды. 1842 жылы соңғы үш жылда 101 адам қаза тапқан немесе жарақат алғандығы туралы мәлімделді. 1833 жылғы Фабрика комиссиясының бір қызметкері Ворсли кенішінің «осы жердегі ең жақсы кеніш екені айтылады» деп атап өткен, бірақ ол көргендерінен «ең нашар басқарылатын фабрикадағы ең ауыр еңбек, ең жақсы көмір кеніштегі еңбекке қарағанда аз қиын, аз қатыгез және аз зиянды» деген қорытындыға келді. Бір сенімді Ворсли Олд Холлда тұрып, иеліктерді тиімді басқарды, бірақ ол Эгертонның аудиторы және іскер серігі Джеймс Лохтың кітаптарын тексеруге қарсылық көрсеткеннен кейін, қызметтен босатылып, Лохпен алмастырылды. Эгертон содан кейін Ворсли Нью-Холлды өзінің басты резиденцияларының біріне айналдырды, бірақ көп ұзамай оны бұзып, орнына Элизавета стиліндегі үлкен зал салды. Ол Ворслиді үлгілі ауылдық иелікке айналдыруға кірісті; он жыл ішінде ұлттық газет «көміршілер класының білімсіздігіне» наразылық білдіріп, «Лорд Фрэнсис Эгертон мен Ворсли көміршілерінің мысалында меншік иесі не істей алатынын, әр меншік иесі не істеуі керек екенін көрсетеді» деп жариялады. Эгертон Ворслиде тұруға дейін, онда «халықтың моральдық және рухани жақсарту құралдары жеткіліксіз болған», бірақ қазір «Халық саны шамамен 6000-қа жуық. Олардың пайдалануы үшін екі шіркеу салынды, ал үшіншісі құрылыс кезеңінде. Бір дін қызметкеріне қосымша, тағы бес дін қызметкері тағайындалды. Жеті күндік мектеп ашылды, онда жақсы оқытылған ұстаздар мен ұстаздар бар, олар ең жақсы кітаптармен және құралдармен толық қамтамасыз етілген. Оқу залы ашылды, онда сол кездегі ең жақсы мерзімді басылымдар мен үлкен кітапхана бар. Бөлме от пен жарықпен жабдықталған, әр кешке ашық, және жұмысшылар күннен кейін демалу үшін жиі келеді. Алтымыш акрдан кем емес үлкен алаң демалыс үшін бөлінген. Крикет, квота және басқа да спорттық ойындар қолдауға ие; жеке музыкалық тобы жалақы күндері кейде қатысады. Орталықта әсем ғимарат салынды, онда осы иеліктегі барлық жұмысшылардың жалақысы екі апта сайын төленеді. Иелікте аз ғана мейрамханалар және сыра дүкендері жоқ. Жұмысшыларға салынған үйлер ыңғайлы; олардың көпшілігі төрт бөлмелі, кладовкасы, артқы ауласы және бақшасы бар, жалғасы жылына шамамен 3 фунт стерлинг, бағасы кірген. Ворсли Холл Манчестерге патшалық сапарлар үшін қолайлы база болды (алғашқысы 1851 жылы өтті), бірақ Эгертонның Манчестерде ықпалы шамалы болды; оның есімі Манчестер Афинеумының президентіне ұсынылғанда, Ричард Кобден балама кандидат ретінде ұсынылып, сайланды. Эгертонның саясаты (торийшіл және протекционист) (реформашыл және еркін сауда) Манчестердің саясатынан өзгеше болды, сондай-ақ Бриджвотер сенімдігімен байланысы оған қарсы болды.
One trustee lived in Worsley Old Hall and was the effective manager of the estates, but after he resisted inspection of the books by Egerton's auditor and man of business James Loch MP he was forced out and replaced by Loch. Egerton then made Worsley New Hall one of his principal residences, but soon demolished it and replaced it with a larger hall in Elizabethan style. He set about making Worsley a model estate village; within ten years a national newspaper, deploring the 'ignorance of the collier class' claimed "What may be done by a proprietor, what should be done by every proprietor, is illustrated in the case of Lord Francis Egerton and the Worsley colliers". Until Egerton had taken up residence at Worsley it had been "imperfectly provided with the means of moral and intellectual improvement for the people" but now "The population is nearly 6,000. For their use, two churches have been built, and a third is now in course of erection. Five clergymen have been provided, in addition to the one original incumbent. Seven day schools have been established, with trained masters and mistresses, fully supplied with the best books and apparatus. A reading room has been opened, containing the best periodicals of the day, and a considerable circulating library. The room is provided with fire and lights; is open every evening; and is much frequented by the labouring people, as an agreeable resort after their day's work. A large field, of not less than sixty acres, has been set apart as a recreation ground Cricket, quoits, and other athletic games are encouraged; and the private band occasionally attends there on pay days. In the centre, an ornamental building has been erected, in which the wages of all the labourers on that part of the estate are paid fortnightly. There are few public houses and no beer shops on the estate. The houses built for the workmen are convenient; most of them have four rooms and a pantry, back yard and garden, at a rent of about £3 per annum, including rates"
Worsley Hall served as a suitable base for royal visits to Manchester (the first occurring in 1851) but Egerton had little influence in Manchester; when his name was put forward for presidency of the Manchester Athenaeum, Richard Cobden was brought forward as an alternative candidate, and duly elected. Egerton's politics (Tory and protectionist) were not those of (Reform and Free Trade) Manchester, and his association with the Bridgewater trust also told against him.
Бриджвотер каналы
Канал өте табысты болды, ал табыстылығының көп бөлігі бәсекелестерімен бағаны келісіммен белгілеуге байланысты болды; бұл Ливерпуль мен Манчестерде оның байлығы мен ықпалына (демек, Эгертонға) наразылық тудырды. 1810 жылдан кейін, бірдей тарифтерге келіскеннен соң, Ливерпуль мен Манчестер темір жолы екі қала арасындағы тасымал көлемін арттыру және тасымал құнын төмендету мақсатымен құрылды. Акциялар Эгертонға емес, оның інісі, Сазерлендтің 2-ші герцогына мұрагерлікпен өтті; Лох герцогтың аудиторы және бас басқарушысы болды, сонымен қатар теміржолда жеке акцияларға ие болды. Теміржол ашылған кезде, бұрынғы екі тасымалдаушының тарифтері парламенттік актісімен теміржолға рұқсат етілген ең жоғары шектен (тоннасына 10 шиллинг) сәл төмен болды. Кейін Old Quay компаниясы жүк тасымалы бағасын едәуір төмендеткен кезде, Эгертон оны жеке сатып алды (1843 ж.) және бұрынғы бағалар қайта орнатылды: Бриджвотер трасты қажетті өкілеттіктерді алғаннан кейін компанияны одан (жарты миллион фунттан астам) сатып алды. Теміржол Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолына біріктірілгеннен кейін, тауар тасымалы үшін қысқа мерзімге қатал бәсекелестік болды, Ливерпульден Манчестерге мақта тасымалдау бағасы үштен екіге төмендеді. Сондықтан, Эгертон Бриджвотер иелігіне ие болғаннан кейін, қала әкімдігі оған қолайлы орынды көрсетсе, Манчестерде Бриджвотер герцогының үлкен ескерткішіне төлеуге ұсыныс жасады, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады.