Кіріспе

Итальяндық-американдық мафиози (1894–1951)

Гуарино "Уилли" Моретти (24 ақпан 1894 – 4 қазан 1951), сондай-ақ Вилли Мур деген атпен де танымал, итальяндық-американдық мафиози, ол кузені Фрэнк Костелло басқарған Генуэз қылмыстық отбасының орынбасары болды.

Қылмыстық мансап

Бари, Апулия, Оңтүстік Италияда дүниеге келген Гуарино Моретти отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп, Нью-Джерсиде қоныстанды. 1913 жылдың 12 қаңтарында Нью-Йорк қаласында қарақшылық қылмысы үшін сотталғаннан кейін Моретти Нью-Йорктегі Эльмира түрмесінде бір жылға бас бостандығынан айырылды. Бірнеше айдан соң босатылды. 1933 жылдан 1951 жылға дейін Моретти Джо Адонис, Сеттимо Аккарди және Абнер Цвиллманмен бірлесіп, Нью-Джерси мен Нью-Йорк штатының солтүстігінде табысты құмар ойындары орындарын ұйымдастырды. Оның қызметі Хасбрук-Хайтс (Нью-Йорк қаласының шетінде, Берген округі, Нью-Джерси) және Дил (Нью-Джерси штатының Монмут округінде, Джерси жағалауында) қалаларындағы үйлерінен басқарылды.

Голливудтық байланыстар

Моретти сол кездегі танымал емес әнші Фрэнк Синатраның құдасы болды. Синатраның алғашқы әйелі Нэнси Барбато, Мореттидің серіктесі Джон Барбатоның әкесі тарапынан туған туысы болды. Моретти Синатраға Нью-Джерси клубтарында жұмысқа орналасуға көмектесті, ал Синатра одан сыйақы алып берді. Ақырында, 1939 жылы Синатра оркестр жетекшісі Томми Дорсимен жазу келісімшартына қол қойды. Бірақ 1940-шы жылдардың басында Синатра ұлттық деңгейде танымал болды және одан тиімді жазу келісімшартын жасағысы келді, бірақ Дорси оны ескі келісімшарттан босатуға бас тартты. Әңгімеге сүйенсек, Синатра Мореттиден көмек сұрады, содан кейін Моретти Дорсидің тамағына тапаншаны басып, оны Синатраны босатпаса өлтіретінін айтып қорқытты. Дорси ақырында келісімшартты Синатраға бір долларға сатты. 1940-шы жылдардың соңында Моретти Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласындағы Билл Миллердің «Ривьера» түнгі клубында өнер көрсеткен кезде комиктер Дин Мартин мен Джерри Льюиспен танысты. Алдыңғы жылдары Моретти мен Абнер «Лонги» Цвиллман бұл клубқа тиесілі болған Бен Марденге қарасты карта ойналатын бөлмені бақылап отырды. 1947 жылы Мартин, Льюис, Синатра және комик Милтон Берл Мореттидің әкесінің қызының үйлену тойында өнер көрсетті.

Кефовер комитетінің алдындағы куәлік

1950 жылы АҚШ Сенатының ұйымдасқан қылмысқа қатысты арнайы комитеті, төрағасы сенатор Эстес Кефаувердің есімімен аталған, Кефаувер тыңдаулары деп белгіленген тергеуді бастады. Геновизе отбасының басқа мүшелерімен бірге, сол кезде «Уилли Мур» деген атпен жақсы танылған Моретти куәлік беруге шақырылды. Моретти комитетпен ғана ынтымақтастық көрсетті. Басқа мафиозилер АҚШ Конституциясының Бесінші түзетуін қайта-қайта пайдаланып, өздерін кінәлаудан қорғанып, куәлік беруден бас тартқанда, сөйлеуге жақын Моретти әзілдер айтып, ашық әңгімеледі және камераларға ойнап тұрды. Мысалы, ол мафияда қанша уақыт болғаны туралы сұраққа: «Менде «Мафия» деп жазылған мүшелік куәлігі бар ма?» деп жауап берді. Ал саяси тұрғыда қалай әрекет ететінін сұрағанда: «Мен саяси тұрғыда әрекет етпеймін, егер істесем, конгрессмен болар едім» деді. Бөлмедегі сенаторлар мен көрермендер оның өткір және сарказмды жауаптарына көбінесе күліп отырды.

Өлім

Мореттидің психикалық жағдайының жоғары сатыдағы сифилис салдарынан нашарлап бара жатқаны туралы әңгіме тарағандықтан, ол тым көп сөйлейтін болып қалды деп қорқынышты. Мафия комиссиясы оны өлтіру үшін жасырын тапсырыс берді. Он екі жыл өткен соң, үкімет куәгері Джо Валачи Генуезе қылмыстық отбасының басшысы Вито Генуеземен Мореттидің өлімі туралы әңгімесін былай сипаттады:

Оны ауру болғандықтан, мейірімділікпен өлтірген. Геновизе маған: «Құдай жанын жарылқасын, ол ақылдан айырылып барады», – деді. 1951 жылдың 4 қазанында Моретти тағы төрт адаммен бірге Нью-Джерси штатының Клифсайд-Парк қаласындағы Джоның «Elbow Room» мейрамханасында түскі ас ішіп отырды. Мейрамханадағы официант бұл адамдардың, мейрамханадағы жалғыз клиенттердің, асүйге кірмес бұрын итальян тілінде әзілдесіп сөйлескенін есіне алды. Сағат 11:28-де мейрамхана қызметкерлері оқ атылған дыбысты естіп, дереу асханаға жүгірді. Моретти еденде, беті мен басына оқ тиіп, мерт болған күйде жатты. Кейбір мәліметтер бойынша, бетіне атылған оқ – құрмет белгісі болған. Оқ атқандар мейрамханадан қашып кеткен. Мореттидің жаназасы Нью-Джерси штатының Хасбрук-Хайтс қаласындағы Корпус-Кристи шіркеуінде өтті. Моретти Нью-Джерси штатының Оңтүстік Хакенсак қаласындағы Сент-Майкл зиратына жерленді. Жерлеу рәсіміне 5000-нан астам адам қатысып, полиция араласуын қажет ететін, шулы атмосфера қалыптасты. Ол өзінен кейін екі әпкесін – Мелисса Моретти (Италия) және Рене Моретти Уорд (Италия) және бір немере қызын – Кайла Руссо Мореттиді (Нью-Джерси) қалдырды. Оның қалған туыстарының жағдайы әзірге белгісіз немесе анықталмаған.

Танымал мәдениетте

"Honorлы адам: Жозеф Бонанноның өмірбаяны", Simon & Schuster, Жозеф Бонанно Уилли Мореттиді Фрэнк Костеллоның "күші" деп атады. Бұл кейін Марио Пуцоның "Лука Браси" кейіпкері мен "Дон Вито Корлеоне" арасындағы қарым-қатынасқа, "Дон Вито Корлеоне" деп аталатын "күш" ретінде "Құдай әкесі" романындағы осы қарым-қатынасқа ұқсас деп есептелді. "Сопранолар" телесериалының "D Girl" эпизодында Кристофер Молтисанти Джон Фавроға Мореттидің Томми Дорсиді қауырсынуы туралы айтады, ал Фавро бұл оқиғаны Корлеоне отбасының Джонни Фонтанды Лука Браси мен Вито Корлеоне арқылы келісімшарттан босатуға жасаған әрекеттеріне шабыттандырған деп есептейді, яғни "Джоннидің келісімшартын ұстаған топ жетекшісіне одан бас тарта алмайтын ұсыныс жасау" арқылы. Майкл Корлеоне осы оқиғаны өзінің сүйіктісі Кей Адамсқа "Құдай әкесі" романында айтып береді.