Кіріспе

Италиялық-американдық мафиози (1891-1973)

Франк Костелло (костелло; туған Франческо Кастилья 1895 жылы ол анасы мен ағасы Эдвардпен бірге кемеге мініп, бірнеше жыл бұрын Нью-Йорк қаласының Шығыс Гарлеміне көшіп, шағын аудандық итальяндық азық-түлік дүкенін ашқан әкесіне қосылу үшін АҚШ-қа келді. Костеллоның ағасы оны бала кезінде қылмыстық әрекеттермен таныстырды. 13 жасында ол жергілікті бандиттік топқа мүше болып, Фрэнки деген атпен таныла бастады. Костелло ұсақ-күшік қылмыстар жасады және 1908, 1912 және 1917 жылдары шабуыл жасағаны және тонау үшін түрмеге қамалды. 1918 жылы ол жақын досының қарындасы, еврей қызы Лоретта Гайгерманға үйленді. Сол жылы Костелло жасырын қару сақтағаны үшін он ай түрмеде отырды.

Лучаномен одақтасу

Morello бандында жұмыс істеген кезде Костелло Манхэттеннің төменгі шығыс жағындағы бандының сицилиялық басшысы Чарли "Лакки" Лучаномен танысты. Екеуі тез арада дос болып, серіктес атанды. Лучаноның мафия отбасының бірнеше ересек мүшелері осы жаңа серіктестікті мақұлдамады. Олар көбінесе итальяндық емес адамдармен жұмыс істеуге құштар емес, ал сицилиялық еместермен жұмыс істеуге күдікпен қараған ескі мектеп мафиозилері болды. Олар Лучаноны "ласы қалабриялық" деп атап, Костелломен жұмыс істемеуге ескертті. Итальяндық-американдық серіктестері Вито Дженовезе және Томми "Үш саусақты Браун" Луччезе, сондай-ақ еврей серіктестері Мейер Лански мен Бенджамин "Бэгси" Сигелмен бірге, олар тонау, ұрлық, қорқыту, құмар ойындары мен есірткі саудасына қатысты. Лучано, Костелло, Лански және Сигел альянсы 1920 жылы құрғақ заң күшіне енгеннен кейін одан да гүлденді. Банда Арнольд "Ми" Ротштейннің қаржылық қолдауымен контрабандамен айналысты. Жас итальяндықтардың жетістігі оларға сол дәуірдің жетекші еврей және ирланд қылмыскерлерімен, соның ішінде Датч Шульц, Оуни "Қырғи" Мэдден және Уильям "Биг Билл" Двайермен бизнес келісімдер жасауға мүмкіндік берді. Ротштейн Костелло, Лучано, Лански және Сигелге кеңесші болды, ал олар Бронкстағы сыра бароны Шульцпен контрабандалық бизнесті жүргізді. 1922 жылы Костелло, Лучано және олардың жақын итальяндық серіктестері Джо "Босс" Массерия басқаратын Сицилиялық қылмыстық отбасына қосылды, ол итальяндық әлемдегі ең ірі қылмыскер болып саналатын. 1924 жылы Костелло Hell's Kitchen-нің ирланд қылмыскерлері Двайер мен Мэдденнің жақын серіктесіне айналды. Ол "Комбайн" деп аталатын ром тасымалдау операцияларына қатысты, бұл оны тегін ирландтық "Костелло" деп өзгерткен болуы мүмкін. 1925 жылы Костелло АҚШ азаматы атанды. 1927 жылдың қаңтар айында Двайер мен Костеллоға тағылған контрабандалық айыптар бойынша қазылар алқасы келісімге келмеді. 1926 жылы Двайер жағалау күзетінің қызметкеріне пара бергені үшін айыпталды және екі жылға бас бостандығынан айырылды. Двайер түрмеге қамалғаннан кейін Костелло мен Мэдден Комбайн операцияларын өздеріне алды. Бұл Мэдден мен Двайердің сенімді серігі Чарльз "Вэнни" Хиггинс арасында шиеленіс тудырды, ол Комбайнды Костелло емес, өзі басқаруы керек деп сенді. Осылайша, Хиггинс бір жағынан, ал Костелло, Мэдден және Шульц екінші жағынан "Манхэттен сыра соғыстары" басталды. Осы уақытта Шульцтің Джек "Аяқтар" Даймонд және Винсент "Жынды Ит" Колл сияқты бандиттермен де проблемалары болды, олар Хиггинстің көмегімен Шульц пен оның серіктестерімен бәсекелесе бастады. Ақырында, Костелло, Мэдден және Шульц альянсы Нью-Йорктің қылмыстық әлемімен жойылды. 1920 жылдардың соңында Джонни Торрио Шығыс жағалаудағы контрабандашылардың еркін картелін, "Үлкен жетілік" ұйымдастыруға көмектесті, онда Костелло, Лучано, Лонги Цвиллман, Джо Адонис және Мейер Лански сияқты бірнеше танымал бандиттер рөл атқарды. Торрио сонымен қатар Чикаго мен Нью-Йоркте болған бандиттер арасындағы аймақтық соғыстарды болдырмайтын ұлттық ұйым құруды қолдады. Оның идеясы жақсы қабылданды және 1929 жылдың мамыр айында Атлантик-Ситиде Торрио, Лански, Лучано және Костелло конференция өткізді; Ұлттық қылмыс синдикаты құрылды.

Кастелламмаре соғысы

1931 жылдың басында Массерия мен Сальваторе Маранцано арасында Кастелламмарезе соғысы басталды. Маранцаномен құпия келісім бойынша Лучано өзінің бастығы Массерияның өлімін ұйымдастыруға келісті, бұл үшін Массерияның рэкетін алып, Маранцаноның оң қол бастығы болуға ниеттенді. Сиро "Артишок патшасы" Терранова қашу көлігін жүргізді, бірақ әңгімеге сүйенсек, ол қатты шаршап, қашып кете алмады, сондықтан Сигел оны жүргізуші орнынан итеріп шығарды. Лучано Массерияның отбасын басқарды, ал Дженовезе оның оң қол бастығы болды. 1931 жылдың қыркүйегінде Лучано мен Дженовезе Маранцаноны өлтіруді жоспарлады. Лучано Маранцаноның оны және Дженовезені өлтіруді ниеттенгенін естіп, Маранцаноны бірінші болып өлтіру үшін өлтірушілер тобын дайындады. 1931 жылдың 10 қыркүйегінде Маранцано Лучано, Дженовезе және Костеллоны кеңсесіне шақырғанда, олар Маранцаноның оларды сол жерде өлтіретінін білді. Оның орнына Лучано Маранцаноның кеңсесіне төрт еврей гангстерін жіберді, олардың кім екенін Маранцаноның адамдары білмеді. Олар Лански мен Сигелдің көмегімен табылған. Маранцаноны өлтіргеннен кейін Лучано ұйымдасқан қылмысты басқару үшін Комиссияны құрды.

Консильери болған жылдары

1931 жылы Массерия мен Маранцаноны өлтіргеннен кейін Лучано жаңа Лучано қылмыстық отбасының басшысы болды, ал Генуэзе – оның оң қолы, Костелло – кеңесші болды. Костелло тез арада Лучано отбасының ең көп табыс табатын мүшесіне айналды және қылмыстық әлемде өзіне орын жасады. Ол Филип "Дэнди Фил" Кастелмен бірге отбасы үшін ойын автоматтары мен ставкалар қабылдау ісін басқарды. Костелло Нью-Йорк қаласындағы барларда, мейрамханаларда, кафелерде, дәріханаларда, жанармай құю станцияларында және автобус аялдамаларында шамамен 25 000 ойын автоматтарын орналастырды. 1934 жылы қала әкімі Фиорелло Ла Гардия Костеллоның мыңдаған ойын автоматтарын тәркілеп, баржаға тиеп, өзенге тастады. Костеллоның келесі әрекеті – Луизиана губернаторы Хьюи Лонгтың Луизиана штанының барлық жеріне ойын автоматтарын орналастыру туралы ұсынысын қабылдау болды, табыстың 10 пайызы оған тиеді. Костелло Кастелді Луизианадағы ойын автоматтары операциясын қадағалауға тағайындады. Кастелге Жаңа Орлеан мафиозы Карлос "Кішкентай адам" Марчелло көмектесті. Костелло ойын автоматтары мен ставкалар арқылы Лучано отбасына миллиондаған доллар пайда әкелді.

"Премьер-министр"

Костелло мен Лучано Таммани Холл басшыларымен ертеректе тығыз байланыс орнатты; Лучано мен Костелло 1932 жылы Чикагода өткен Демократиялық Ұлттық Конвенцияға Таммани делегаттарымен бір бөлмеде тұрды. Костелло келесі екі онжылдық бойы осы қарым-қатынастарды күшейтіп, Тамманидің істеріне араласып, көмектескен саясаткерлер мен судьялардан, соның ішінде 1940 жылдары Нью-Йорк қаласының екі мерзімге сайланған мэрі Уильям О'Двайерден жақсылықтар мен адалдыққа уәде алды. Костелло өз кезегінде, Нью-Йорк қаласындағы басқа қылмыстық топтардан көмек сұрағанда, осы саяси қарыздарды өзінің пайдасына қолдана алды. 1951 жылы ұйымдасқан қылмыс бойынша Кефаувер комитетінің тыңдауы жергілікті саясатты қадағалағандардың бұрыннан білетін нәрсесін растады. Сенатор Кефаувер Таммани Холлдың басшысы Кармин ДеСапио Костеллоға көмектесіп жатқанын және Костелло Таммани Холл кеңесінің қабылдаған шешімдеріне әсер ететінін мәлімдеді. ДеСапио Костелломен бірнеше рет кездескенін мойындады, бірақ "саясат туралы ешқашан сөз болмағанын" айтты.

Генуезмен қақтығыстар

1936 жылы Лучано проституция желісін басқарғаны үшін сотталды және 30 жылдан 50 жылға дейін мемлекеттік түрмеге кесілді. Ол Костелло мен Ланскидің көмегімен түрмеден қылмыстық отбасын басқаруға тырысты, бірақ бұл тым қиын болды. Лучаноның түрмеге қамалуымен Геновизе Лучано қылмыстық отбасының уақытша басшысы болды. 1937 жылы Геновизе 1934 жылғы кісі өлтіру ісінен қудалаудан қашу үшін Италияға қашты. Лучано содан кейін Костеллоны уақытша басшы етіп тағайындады. Костеллоның орынбасары – оның туысы Уилли Моретти болды. 1945 жылы Геновизе АҚШ-қа қайтып келді. 1934 жылғы кісі өлтіру айыптары екі куәгердің қайтысынан кейін тоқтатылғаннан соң, Геновизе Лучаноны босс болып тағайындауға және өзіне барлық басқаруды жүктеуге көндіруге тырысты. Бірақ Лучано Геновизенің ұсынысын қабылдамады, сонымен қатар Костелло мен Мореттиді уақытша басшы және орынбасар ретінде қалдырды.

Тергеу, айыптау және бас бостандығынан айыру

1950 жылдың мамыр айынан 1951 жылдың мамырына дейін АҚШ Сенаты ұйымдасқан қылмыстық әрекеттерді ауқымды тергеді, бұл тергеулер әдетте Кефаувер тыңдаулары деп аталады, оған Теннесси штатының сенаторы Эстес Кефаувер төрағалық етті. Костелло куәгер ретінде шақырылғанда, сұрақтар кезінде оның бейнесін түсірмеуді талап ету арқылы осы тыңдаулардың өзіне тигізетін зиянды азайтуға тырысты. Оның талаптары кері нәтиже берді, себебі жаңалықтар камералары оның қолына назар аударды, Костелло тыңдаулар барысында шаршағып, қашып-құтылуға тырысқан жауаптары мен жүйкелі қимылдары бүкіл елге тікелей эфирде көрсетілді. Бірінші күні Комитет адвокаттарымен сағаттап дауласып, екінші күні аузы ауырып қалғанын айтып, тыңдаудан шығып кетті. Бірнеше күннен кейін қайтадан тергеуге келгенде ол өзінің кірісі туралы сұрақтарға жауап беруден бас тартты. Соңында Костелло Сенатты сыйламағандық үшін айыпталып, сұрақтарға жауап бермегені үшін 18 айға бас бостандығынан айырылды. Костелло Моретти өлтірілгеннен кейін Генуезді жаңа орынбасары етіп тағайындады. 1952 жылы үкімет Костеллоны АҚШ азаматтығынан айыру процесін бастады, сондай-ақ ол 1946 және 1949 жылдар аралығында 73 417 доллар көлеміндегі табыс салығын төлеуден жалтарғаны үшін айыпталды. Ол бес жылға бас бостандығынан айырылып, 20 000 доллар айып төледі. 1957 жылдың басында Генуез Костеллоға қарсы қимыл жасауға шешім қабылдады. Генуез Винсент Гигантке Костеллоны өлтіруді бұйырды, және 1957 жылдың 2 мамырында Гиганте Костеллоны оның үйінің алдында атып жаралады. Осы оқиға Костеллоны билікті Генуезге беруге және зейнетке шығуға итермеледі. Содан кейін Геновизе қазіргі Геновизе қылмыстық отбасын басқарды. Есік күзетшісі Гигантты оқ атып жаралаушы ретінде таныды, бірақ 1958 жылы Костелло өзінің шабуылшысын тани алмайтынын мәлімдеді; Гигантқа жасалған қастандық әрекетінен ақталды. 1957 жылдың 25 қазанында Анастасия Манхэттендегі 56-шы көше мен 7-ші авенюде орналасқан Парк Шератон қонақ үйінің шаштаразында өлтірілді. Карло Гамбиноның Анастасияның отбасының басшысы болып жариялануы күтілді, бұл 1957 жылдың 14 қарашасында Апалачин кездесуінде Генуездің шақыруымен Коза Ностраның болашағын талқылау үшін өтті. Полиция кездесуге шабуыл жасағанда, Геновизе беделіне нұқсан келтіріп, Гамбиноның тағайындалуы Нью-Йорктегі келесі кездесуге кейінге шегерілді. 1959 жылы Генуез көп мөлшерде героин сатқаны үшін айыпты деп танылды. 1959 жылдың 17 сәуірінде Генуез Атлантадағы (Джорджия штаты) Атланта федералдық түрмесінде 15 жылға сотталды.

Зейнеткерлік және өлім

Отставкаға шыққаннан кейін де Костелло "Көлеңке әлемінің премьер-министрі" деп танылды. Ол Нью-Йорк мафиясындағы билік пен ықпалын сақтап, өмірінің соңғы жылдарын да белсенді өткізді. Бірақ 1964 жылдың 17 ақпанында сол сот заңдық нюанстың арқасында Костеллоны елден шығару туралы бұрынғы шешімді күштен шығарды. 1973 жылдың ақпан айының басында Костелло Манхэттендегі үйінде жүрек талмасына ұшырады және Манхэттендегі дәрігерлер ауруханасына асығыс жеткізілді, онда 18 ақпанда қайтыс болды. Манхэттендегі қаралы үйінде өткен Костеллоның қаралы жиынына 50-ге жуық туысы, досы және құқық қорғау органының өкілдері қатысты. Костелло Куинстің Шығыс Элмхерст ауданындағы Сент-Майкл зиратындағы жеке мавзолейде жерленген. 1974 жылы оның жауы Кармин Галанте түрмеден босатылғаннан кейін, Костеллоның мавзолейінің есіктерін жарғызуға бұйрық берген деген күдік туды.

Танымал мәдениет

Костелло бірнеше фильмде, соның ішінде актерлер Федор Чалиапин-младший «Менің ағам Анастасия» (1973), Джеймс Андроника «Гангстер соғыстарында» (1981), Кармин Кариди «Бугсиде» (1991), Костас Мандилор «Мафияда» (1991) және Кирк Балтц «Кингфиш: Хьюи П. Лонгтың тарихы» (1995) телефильмінде бейнеленген. Костелло Аллен Гинзбергтің «Хадда Би Плейинг он джукбокста» өлеңінде есімдері айтылған. Өлеңде былай деп жазылған: «Бұл ФБР бастығы Дж. Эдгар Гувер / және Фрэнк Костелло синдикаттың өкілі / Нью-Йорктегі Сентрал Паркте демалыс күндері / кездесіп отырған, деп Time журналы хабарлады». Кейіннен өлеңді Rage Against the Machine тобы «Live & Rare» альбомында музыкамен орындады. «Құқықсыздар» фильмінде қазіргі Бостон қаласында Франк Костелло (Джек Николсон ойнады) есімді ирланд мафиясының басшысы бейнеленген. Николсонның кейіпкері нақты Костелломен тек атымен ғана байланысты; кейіпкер Бостон мафиясының мүшесі «Уайти» Булгерге негізделген, ал фильмнің сюжеті 2002 жылы түсірілген гонконгтік триллер «Infernal Affairs» фильміне негізделген. Костелло AMC-нің «Мафияның құрылуы: Нью-Йорк» драмалық сериалында Энтони ДиКарло ойнады. Оны 2019 жылғы «Гарлемнің құдасы» телехикаясында Пол Сорвино сомдады. Костелло Роберт Де Нироның «Альто Найтс» фильмінде ойнайды.