Кіріспе

Швейцариялық Richemont Group компаниясына тиесілі француздық сәнді тауарлар конгломераты, Cartier – ең беделді әшекей бұйымдарын жасаушылардың бірі саналады. Forbes журналы 2020 жылы Cartier-ді ең құнды брендтер тізімінде 56-шы орынға қойды, оның бренд құны 12,2 миллиард доллар, ал кірісі 6,2 миллиард долларды құрады.

Cartier-дің патшалық отбасыларына сатудың ұзақ тарихы бар. Едуард VII патша Cartier-ді "патшалардың әшекейшісі және әшекейшілердің патшасы" деп атаған. 1902 жылы тәж кию рәсіміне орай Едуард VII 27 тиара тапсырыс берді және 1904 жылы Cartier-ге патшалық рұқсаты берді. Одан кейін Испания, Португалия, Сербия, Ресей және Орлеан үйінен де ұқсас рұқсаттар келіп түсті. 1925 жылы үнді патшасы Патиала Махаражасы Патиала мойын әшекейі және басқа да қымбат әшекей бұйымдарына ең ірі тапсырыс берді.

Ерте тарих

Луи Франсуа Картье 1847 жылы Парижде өзінің шебері Адольф Пикардтың шеберханасын иеленген кезде «Картье» компаниясын құрды. 1874 жылы Луи Франсуадың ұлы Альфред Картье компанияны басқарды, бірақ брендтің атағын әлемге таратқан Альфредтің ұлдары – Луи, Пьер және Жак болды. 1904 жылы бразилиялық авиатор, пионер Альберто Сантос-Дюмон досы Луи Картьеге ұшақта қалта сағаттарының практикалықсыздығы және сенімсіздігі туралы шағымданды. «Картье» Сантос-Дюмонға және көптеген клиенттерге ұнайтын, ерекше шаршы жиегі бар, жазық қол сағатын жасады. Бұл брендтің тарихында сағаттың алғашқы және жалғыз рет иесінің атымен аталуы болды. «Сантос» сағаты – «Картье» компаниясының алғашқы ерлерге арналған қол сағаты. 1907 жылы «Картье» Эдмонд Ягермен эксклюзивті келісімшартқа қол қойды, ол «Картье» сағаттарына арналған механизмдерді жеткізуге міндеттенді. 1909 жылы Чарльз Жакко «Картье» командасына қосылып, Луи Картьемен өмірінің соңына дейін бірге жұмыс істеді, ал Жанна Туссен 1933 жылдан бастап жоғары сапалы әшекейлердің директоры болды. Пьер Картье 1909 жылы Нью-Йоркте филиал ашты, ал 1917 жылы 653 Fifth Avenue мекенжайына көшті – бұл теміржол империясының иесі Генри Б. Планттың ұлы Мортон Фримен Плантқа тиесілі нео-Ренессанс стиліндегі сарай, архитекторы С.П.Х. Гилберт. «Картье» оны Планттан 100 доллар ақша және сол кезде 1 миллион долларға бағаланған екі қатарлы табиғи инжу-маржанмен саудаласты. Осы кезде «Картье» Лондон, Нью-Йорк және Санкт-Петербургте филиалдарға ие болды және ең табысты сағат компанияларының біріне айналды. 1974 және 1976 жылдары компания «Картье Лондон» және «Картье Нью-Йорк» филиалдарын қайта сатып алып, «Картье» компаниясын әлемдік деңгейде біріктірді. 1979 жылы «Картье» компаниясының мүдделері біріктіріліп, «Картье Монд» компаниясы құрылды, ол «Картье Париж», «Картье Лондон» және «Картье Нью-Йорк» филиалдарын басқарды. Жозеф Кануи «Картье Монд» компаниясының вице-президенті болды. 1979 жылдың желтоқсанында президент Роберт Хок қайтыс болғаннан кейін, оның қызы Натали Хок президенттік лауазымға тағайындалды. 1984 жылы Перрин «Картье» компаниясын 21-ші ғасырға қадам басқан қазіргі заманғы өнерге қолдау көрсету мақсатында «Картье қазіргі заманғы өнер қоры»н құрды. 1986 жылы Францияның Мәдениет министрлігі Перринды «Mission sur le mécénat d'entreprise» (кәсіпорынның өнерге демеушілігін зерттеу комиссиясы) басшысы етіп тағайындады. Екі жылдан кейін «Картье» «Piaget» және «Baume & Mercier» компанияларының көп бөлігін иеленді. 1989 жылдан 1990 жылға дейін Музей дю Петти Пале «L'Art de Cartier» атты «Картье» коллекциясының көрмесін өткізді. Перрин 1991 жылы «Comité International de la Haute Horlogerie» халықаралық комитетін құрды, ол өзінің алғашқы көрмесін 1991 жылдың 15 сәуірінде ұйымдастырды, ол осы саладағы мамандар үшін Женевада жыл сайынғы кездесу орнына айналды. Келесі жылы Санкт-Петербургтегі Эрмитаж мұражайында «L'Art de Cartier» атты екінші көрме өтті. 1993 жылы «Vendôme Luxury Group» компаниясы «Cartier», «Dunhill», «Montblanc», «Piaget», «Baume & Mercier», «Karl Lagerfeld», «Chloé», «Sulka», «Hackett» және «Seeger» компанияларын біріктіру үшін құрылды. 1994 жылы «Картье» қоры Рив Гошқа көшіп, Жан Нувель жобалаған ғимаратта бас кеңсесін ашты. Келесі жылы Азияда «Картье» антиквариат коллекциясының ірі көрмесі өтті. 1996 жылы Швейцариядағы Лозанна Эрмитаж қоры «Бозжуараттың сәні» атты көрме өткізді, онда «Картье» компаниясының 150 жылдық тарихы көрсетілді. 2012 жылы «Cartier» компаниясы «Richemont» арқылы Оңтүстік Африканың Руперт отбасы мен Пьер Картьедің 24 жасар немересі Элл Пагельске тиесілі болды.

Басқарушы директорлар

Лоран Э. Фениу (2013 жылғы 25 наурыздан – қазіргі уақытқа дейін). Руперт Дж. Брукс (2015 жылғы 16 желтоқсанынан – қазіргі уақытқа дейін). Франсуа М. Ж. Р. Ле Трокер (2010 жылғы 1 қыркүйек – 2013 жылғы 28 наурыз). Бернард М. Форнас (2003 жылғы 21 қаңтар – 2015 жылғы 16 желтоқсан). Гай Дж. Леймари (2002 жылғы 2 қыркүйек – 2002 жылғы 28 қазан). Григ О. Като (2 сәуір – қазіргі уақытқа дейін). Денис Э. Паше (2002 жылғы 2 сәуір – 2002 жылғы 17 шілде). Дэвид В. Мерриман (2002 жылғы 2 сәуір – 2002 жылғы 17 шілде). Ричард П. Лепеу (2000 жылғы 1 қараша – 2002 жылғы 1 сәуір). Софи Кагнард (2000 жылғы 1 қараша – 2002 жылғы 1 сәуір). Жерар С. Джауи (1997 жылғы 12 маусым – 2002 жылғы 1 сәуір). Франсуа Мефре (1993 жылғы 11 маусым – 2000 жылғы 28 қыркүйек). Ричард Н. Торнби (1993 жылғы 11 маусым – 1996 жылғы 7 қазан). Луиджи Бланк (1993 жылғы 11 маусым – 2002 жылғы 1 сәуір). Джозеф У. Олгуд (1992 жылғы 22 маусым – 1993 жылғы 8 сәуір). Арна М. Бамбергер (1992 жылғы 4 маусым – 2015 жылғы 16 желтоқсан). Марио Соарес (1991 жылғы 22 маусымы – 2002 жылғы 5 наурыз). Джозеф Кануи (1991 жылғы 22 маусым – 2000 жылғы 31 қаңтар). Уильям А. Крэддок (1991 жылғы 22 маусым – 1997 жылғы 31 қазан). Кристофер Х. Б. Хониборн (1991 жылғы 22 маусым – 1997 жылғы 31 қазан). Пьер Хаке (1991 жылғы 22 маусым – 1993 жылғы 8 сәуір). Филип Леопольд Метцгер (1991 жылғы 22 маусым – 1992 жылғы 4 маусым).

Белгілі өнімдер

1911 – Сантос де Картье қол сағатының таныстырылуы. 1918 – Фельдмаршалдар Фош пен Петан үшін таяқшалар жасалды. 1919 – Танк сағатының таныстырылуы. 1928 – Tortue бір түймешікті хронограф сағаты жасалды. Cartier (швейцариялық Richemont тобының еншілес компаниясы) 15 өндірушінің арасында 2-орынға ие болды және "Жоғарғы ортаңғы" деңгейдегі экологиялық рейтинг алды, бұл өндіруші өндірістік қызметінің қоршаған ортаға және климат өзгеруіне тигізетін әсерін азайту бойынша алғашқы қадамдар жасағанын көрсетеді.

Белгілі меценаттар мен иелері

Көптеген патшалар мен аристократтар Картье клиенттерін әшекейлеген. 20-шы ғасырдың басында Картье Англия королі Эдуард VII, Испания королі Альфонс XIII, Грекия королі Георг I, Николай II, Румыния королевасы Мария, Бельгия королевасы Элизабет, Албания королі Зог, Сиам королі Чулалонгкорн және Португалия, Сербия, Египет және Монаконың басқа да көрнекті тұлғаларының ресми жеткізушісі болды. Жақында, 1997 жылы, Уэльс принці Картьедің құрметті меценаты атанды. Картье құрылғаннан бері, Евгения императрицасы Луи Франсуа Картье мен Альфредтің бағалы клиенті болды. Наполеон I-нің туысы және император Наполеон III-нің туысы Матильда 1856 жылы алғашқы сатып алуын жасады және клиент ретінде адалдығын сақтады. Ол Грекияның принці Георгийге үйленген кезде Картье зергерлік бұйымдарын таққан. Пьер Картье "Үміт" көк алмасын американдық клиентке, Эвалин Уолш Маклинге сатты және актриса Эва Лавальер мен әлеуметтік беделді Дорис Дьюк сияқтыларын өз клиенттерінің қатарына қосты. Ла Белл Отеро Картье зергерлік бұйымдарын киіп, "Картьеде шоты бар адамды жаман деуге болмайды" деген сөзін айтқан. Белль Эпок дәуірінде Картье тағу – мәртебелі символ еді. Өзінің зергерлік жинағы туралы "My Love Affair With Jewelry" атты кітап жазған Лиз Тейлор Ричард Бертон мен Майк Тоддтан үнемі сыйлықтар алған. Бертон Картьеден қайта сатып алған алмаз алқа "Тейлор – Бертон" деп аталды. Глория Свонсон мен Мария Феликс сияқты басқа да танымал тұлғалар, сондай-ақ Бриджит Бардо мен Ив Монтан Картьеден сыйлықтар берген адал клиенттер болды. Пабло Эмилио Эскобар Гавирия Колумбиядағы Медельин картеліне басшылық еткен кезінде Картье сағаттарын таққан. 1988 жылғы "Уолл-стрит" фильмінде яппи стилінің символы болған Майкл Дуглас алтын "Сантос" сағатын мақтан тұтқан. Кинода "Love" білезігі 1972 жылы "Күл сәрсенбісі" фильмінде Элизабет Тейлордың білегінде, ал 1998 жылғы "Сфера" фильмінде Шарон Стоун таққан. Сахнада Тина Тернер 1983 жылғы қайта оралу туры кезінде осы білезікті ғана таққан.

Cartier атауын басқа өнімдерде қолдану

1976 жылдан 2003 жылға дейін компания өзінің атын АҚШ-тың сәнді автокөлік өндірушісі Lincoln-нің бірнеше модельдерінің арнайы нұсқаларына берді. Олар 1976 жылғы Lincoln Continental Mark IV, 1977–1979 жылдарғы Lincoln Continental Mark V, 1980–1981 жылдарғы Lincoln Continental Mark VI және 1982–2003 жылдарғы Lincoln Town Car модельдері үшін Cartier нұсқасын жасады.