Пенанг штатындағы Тун Абдул Разак кешені

Кіріспе

Джордж Таундағы көкжиелектік ғимараттар, Пенанг, Малайзия. Джордж Таундағы азаматтық кешен, Пенанг.

Skyscraper in George Town, Penang, Malaysia

a civic complex in George Town, Penang

The Tun Abdul Razak Complex ( ), formerly the Penang Urban Centre, is a civic complex within the central business district of George Town in the Malaysian state of Penang. At the time of its completion in 1985, Komtar Tower, at , was the second tallest building in Asia and the tallest in Southeast Asia until 1986 when it was surpassed by One Raffles Place in Singapore. Other buildings in the complex include a hotel building, four shopping malls, an urban park, and a central transportation hub. The complex contains of office and retail space on a superblock. It currently houses the administrative offices of the Penang state government and the chief minister of Penang. The main complex was built between 1974 and 1986, at an initial cost of RM279.5 million (equivalent to RM642.5 million in 2023). Plans for a civic and commercial complex within central George Town were first proposed by the state government in 1962 and were approved in 1969 by Chief Minister Lim Chong Eu. The project was extensively studied in 1971 and was implemented by the Penang Development Corporation in 1972. The modernist complex and skyscraper were designed by Lim Chong Keat, and were to be built in five phases, although only two were completed in their original form. The three phases were later repurposed and built in separate periods between 1996 and 2019. Renovations of the main complex in 2015 extended the height of the building to
Receptions of Komtar's construction are mixed. Described as a "city within a city", the complex was seen as ahead of its time, and was the largest urban regeneration project in Malaysian history. Despite this, it ultimately failed to achieve its aims of rejuvenation. Komtar was also controversial for causing mass urban displacements and the demolition of a portion of the city's heritage quarter, leading to a rise of opposition that indirectly led to the creation of the heritage preservation movement in Penang. In its later years, the complex was plagued by neglect and dilapidation from insufficient maintenance. Despite its controversial status, Komtar has come to symbolise Penang's post industrialisation prosperity and is one of the most recognised landmarks of George Town. It is also hailed as the last "great national symbols of the 1970s".

Тун Абдул Разак кешені ( ), бұрынғы Пенанг қалалық орталығы, Малайзияның Пенанг штатындағы Джордж Таунның орталық бизнес-ауданындағы азаматтық кешен. 1985 жылы құрылысы аяқталған кезде Комтар мұнарасы, , Азиядағы екінші биік ғимарат және 1986 жылға дейін Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең биік ғимарат болды, кейін Сингапурдағы One Raffles Place оны басып өтті. Кешенге сондай-ақ қонақ үй, төрт сауда орталығы, қалалық саябақ және орталық көлік хабы кіреді. Кешенде кеңсе және сауда алаңы бар. Қазіргі таңда Пенанг штатының әкімшілік кеңселері мен Пенанг бас министрінің кеңсесі орналасқан. Негізгі кешен 1974-1986 жылдар аралығында 279,5 миллион ринггит (2023 жылы 642,5 миллион ринггитке тең) қаражатқа салынды. Джордж Таунның орталығында азаматтық және коммерциялық кешен құру жоспары алғаш рет 1962 жылы штат үкіметі тарапынан ұсынылып, 1969 жылы бас министр Лим Чонг Ю бекітті. Жоба 1971 жылы жан-жақты зерттелді және 1972 жылы Пенанг даму корпорациясы жүзеге асырды. Модернистік кешен мен көкжиелектік ғимаратты Лим Чонг Кит жобалады, олар бес кезеңде салынуы тиіс еді, бірақ олардың тек екеуі бастапқы нысанында аяқталды. Қалған үш кезеңі кейіннен қайта мақсатталып, 1996-2019 жылдар аралығында бөлек кезеңдерде салынды. 2015 жылы негізгі кешенді жөндеуден өткізу кезінде ғимараттың биіктігі ұзартылды. Комтар құрылысы туралы пікірлер әртүрлі. "Қала ішіндегі қала" деп сипатталатын бұл кешен өз уақытынан озып кеткен және Малайзия тарихындағы ең ірі қалалық жаңару жобасы болып саналды. Дегенмен, ол жаңғырту мақсатына толыққанды жете алмады. Комтар жаппай қалалық тұрғындардың көшірілуіне және қаланың мұралық ауданының бір бөлігінің бұзылуына себеп болды, бұл наразылықты күшейтіп, Пенангтағы мұраны сақтау қозғалысының құрылуына әкелді. Соңғы жылдары кешен жеткіліксіз күтімге байланысты тозуға ұшырады. Даулы мәртебесіне қарамастан, Комтар Пенангтың индустриядан кейінгі өркендеуінің символына айналды және Джордж Таунның ең танымал нысандарының бірі болып табылады. Ол сондай-ақ "1970-жылдардың соңғы ұлттық символы" деп аталады.

Сайт

Комтар қазір тұрған жері бастапқыда Прагин өзенінің батпақты жер арқылы ағып өткен бөлігі болған. Наполеон соғыстары басталғанда, 1804 жылы Британдық Шығыс Үндістан компаниясының нұсқауымен қорғанысқа арналған тас канал құрылысы басталды. Каналдың ені шамамен алты фут (1.8 метр) болатын. Оның негізі бакау ағаштары мен жағалау ағаштарынан тұрғызылып, гранит блоктарымен толтырылды. Канал ауыл шаруашылығы және сауда мақсатында пайдаланылды және сол кезде Джорджтаунның ең шеткі шекарасын көрсететін. Қаланың соңында орналасқандықтан, бұл каналға малай халқы алғаш рет Ujong Pasir деп ат қойды, ал кейін жергілікті қытай халқы хоккиен тілінде Sia Boey деп атады, екеуі де "ауылдың соңы" деген мағынаны білдіреді (кейбір тарихшылар Sia Boey сөзі "ескі заттар немесе арзан бұйымдар сататын орын" дегенді де білдіруі мүмкін деп санайды). 1806 жылы Sia Boeyде базар ашылды, ол кейін Sia Boey базарына айналды. 1880 жылдардан бастап базар темірден жасалған ғимаратта орналасты, бірақ 2004 жылы жабылды. 1890 жылдары каналдың ені 6 метрге, ал тереңдігі 2 метрге дейін тарытылды. 1930 жылдары аймақта экономикалық өркендеу орын алып, канал бойында жаңа кәсіпорындар ашылды. Бұл жерге жақын орналасқан Magazine Circus – Macalister, Dato' Keramat, Penang, Magazine, Brick Kiln және Gladstone көшелерінің тоғысқан жеріндегі дөңгелек жол болды. Малайлар оны Симпанг Энам ("алты жолдың тоғысы") деп, ал қытайлар Го Фа Тенг ("бес шам") деп атады, себебі тоғысқан жерге көше шамдары орнатылған. 1928 жылы Пенангта алғашқы светофорлар осы дөңгелек жолда орнатылды. 1941 жылдың желтоқсан айында Жапония Пенангты бомбалағанда, Sia Boey базарына бомба тиіп, жүздеген адам қаза тапты.

Комтар құрылды

1962 жылы Пенанг штатының үкіметі Прагин жолы маңында саудагерлер орталығын салуды ұсынды. Жобаны жүзеге асыру үшін Malayan Architects Co Partnership атты малайзиялық архитектура фирмасы шартқа алынды, бірақ бірнеше айдан кейін жұмыс тоқтап қалды. 1969 жылы Лим Чонг Ю бас министр болып тағайындалғанда, ол бірден Малайзияның федералды үкіметінің Джордж Таун қаласының еркін порт мәртебесін жоюымен бетпе-бет келді, бұл қалада кең ауқымды жұмыссыздыққа, білікті кадрлардың кетуіне және қаланың құлдырауына әкелді. Осы мәселелерді шешу мақсатында Лим Пенанг даму корпорациясын (PDC) штат үкіметінің даму органы ретінде құруға бұйрық берді. PDC қалалық тығыздықты азайтуға баса назар аударды, арзан бағадағы көп қабатты үйлерді салуға кірісті. Джордж Таун қаласының ішіндегі төрт аймақ PDC-мен қалалық жаңаруға арналған "Кешенді даму аймақтары" деп белгіленді, бұл қайта құрылған жерлерде тұрғын үйлер салу және қалалық жаңарту бағдарламаларын қамтыды. 1969 жылы PDC Джордж Таун қаласындағы тұрғын үй және тас жолдар инфрақұрылымы жобаларын бақылау үшін "Орталық ауданды жоспарлау бөлімін" (CAPU) бекітті. 1969 және 1970 жылдар аралығында Прагин жолы маңындағы бастапқы саудагерлер орталығын салу туралы ұсыныс CAPU тарапынан Орталық ауданды қайта дамыту жоспары ретінде қайта қарастырылды, бұл Komtar құрылысының алғы күші болды.

Дизайн

1970 жылы мемлекеттік үкімет CAPU үшін Сингапурдың сәулет фирмасы Architects Team Three (AT3) компаниясын таңдады, оның бас сәулетшісі Лим Чонг Кит болды. Ove Arup жобаның азаматтық және құрылымдық инженері болып таңдалды. Жаңа қалалық орталықтың жоспарлары алғаш рет 1970 жылдың 18 қарашасында жарияланды. CAPU 1971 жылы қалалық орталықтың жан-жақты жоспарлау зерттеулерін жүргізді. 1972 жылдың тамызында қалалық орталық үшін ұсынылатын жер Пэнанг, Праггин, Журнал және Бич-стрит көшелерімен шектелуі керек деген қорытындыға келді, ал ауданы шамамен алғанда, 3000 көлікке қоятын тұрақпен қамтамасыз етілді. CAPU-ға қосымша ұсыныстарды Пенанг университетінің сарапшылары және көлік кеңесшісі жасады. Кешенді жоспарлау бес кезеңге бөлінген; негізгі кешен алғашқы екі кезеңді құрайды. Бірінші кезеңге жердің белгілі бір ауданы кіреді, онда төрт қабатты сауда галереясы, геодезиялық күмбез және орталық көкпар орналасқан. Бұл 1960 жылдардан кейін қала орталығындағы сауданың төмендеуіне қарсы күресу мақсатында жасалды, батыс үлгісіндегі сауда аркадасымен жабдықталған азаматтық орталыққа коммерциялық ауданды біріктіру арқылы, қала маңында тұратын жаңа орта таптың сатып алушыларына мүмкіндік беру. Галереяның үш қабаты сауда алаңдарына арналған, жалпы ауданы белгілі бір шамада. Галереяда сондай-ақ автобус терминалы, қоғамдық театр, ұлттық мұражай, полиция және өрт сөндіру станциялары, сонымен қатар шатырындағы жабық орхидея бағы және су қоймасы бар. Саяхатшыларға арналған қонақ үй, Hotel De Jour деп аталады, галереяның үшінші қабатында орналасқан. Геодезиялық күмбез галереяның үстінде орналасқан. Су қоймасына тікелей іргелес орналасқан геодезиялық күмбез бастапқыда белгілі бір диаметрге ие болды және 1875 орындық көп мақсатты зал ретінде жобаланды. Ол толығымен алюминийден жасалған, бағанасыз, компьютерлік жобалар бойынша толығымен құрастырылған конструкция. Ұқсау үшін құрылыстың ішкі жағы K 13 спрейлі көбікпен жабылған. Күмбездің дизайнына CAPU-дың арнайы кеңесшісі, құрылысын қадағалаған Бакминстер Фуллердің үлгілері әсер еткен. Көкпар 45 немесе 47 қабаттан тұратын, 12 жақты цилиндрлі бағана түрінде екі деңгейге бөлінген және кеңсе кеңістігімен жабдықталған. Мұнараның негізі болашақ даму үшін 65 қабатты көтере алады. Кешенде 32 жоғары жылдамдықты лифт орнатылған, мұнарада 24-і, әрқайсысы минутына 1200 фут (366 м) жылдамдықпен қозғала алады, ал галереяда алты жұп эскалатор орнатылған. Екінші кезеңге сауда галереясын кеңейту және бірнеше азаматтық нысандарды салу кіреді. Құрылыс алаңынан көшірілген тұрғындарды орналастыру үшін екі кезеңге үш 17 қабатты тұрғын үй блогы бөлінді. Бірінші блок 194 пәтерден тұрады және "бақыланған әлеуметтік бағдарлама" ретінде жобаланған, ол таңдалған, әртүрлі нәсілді отбасыларға сатылады; бұл блоктарда бірнеше қосымша жайлар бар, олардың арасындағы дәліздер "көшелер" деп есептеледі. Үш тұрғын үй блогында 800 отбасы тұрады, төмен кірісті топтарға басымдық беріледі. Бұл қауымдар клуб үйімен, кітапханамен, ортақ бассейнмен және бірнеше кафелермен байланыстырылады. Үш тұрғын үй блогы да тоғызыншы қабаттағы жабық көпірлермен байланысты. Лим Чонг Юдың көзқарасы бойынша, қалалық орталық Пенанг штатының атынан "прогрессивті" қала құрылысының қадамы ретінде қарастырылады. Орталық қалалық тығындарды азайтуға және 1960 жылдардағы дағдарыстан кейін Джордж Таунның орталық бөлігінде пайда болған шағын аудандарды жоюға көмектеседі деп күтілді. Лим бұл кешенді федералдық және Пенанг штатының үкіметтері арасындағы "ынтымақтастықтың белгісі" деп сипаттады және "Джордж Таун қаласы үшін жаңа дәуірді белгілейді" деді. Премьер-министр Абдул Разақтың басшылығымен қолдау көрсеткен Жаңа экономикалық саясатта бұл жобаның табысы "Джордж Таунды отаршылдық мұрадан Малайзия қоғамын көрсететін қалаға айналдырады" делінген. Орналасуы бойынша, ол жаңа жағалаулық тас жол жүйесімен байланыстырылуға арналған, ол жол арқылы және Пенанг халықаралық әуежайымен байланыстырады. Бірінші кезеңнің құрылысы 1974 жылы RM114,000-нан 1984 жылы RM3 миллионға дейін аймақтың жалпы кірісін арттырады деп күтілді, ол азаматтық орталықтың жайлылықтарын күтіп-ұстауға жұмсалатын қаражат ретінде пайдаланылатын болады.

In 1970, the state government selected Singaporean architectural firm Architects Team Three (AT3) for the CAPU, with Lim Chong Keat as the lead architect. Ove Arup was selected as the civil and structural engineer for the project. Plans for a new urban centre was first announced publicly on 18 November 1970. The CAPU conducted extensive planning studies of the Urban Centre in 1971. It was concluded in August 1972 that the recommended site of the urban centre should be bounded by the Penang, Prangin, Magazine Roads and Beach Street, on a site in area, with parking for 3,000 vehicles. Additional input from CAPU were made from experts in the University of Penang and a traffic consultant. Planning of the complex is divided into five different phases; the main complex occupies the first two phases. Phase one, with in land area, involved a four storey retail podium, a geodesic dome, and a central skyscraper. It was aimed at combating against the declining inner city trade after the 1960s, by integrating a commercial district into the civic centre with a Western style shopping arcade, where emerging middle class shoppers living in the city's suburbs can shop in. The shopping arcade, which occupies three out of four storeys of the podium, contains of retail space. The podium also houses a bus terminal, a public theater, national archives, police and fire stations, and a rooftop indoor orchid garden with a reflective pool. A hotel for travelers, known as the Hotel De Jour, would be within the third floor of the podium. A geodesic dome is positioned above the podium. The geodesic dome, positioned directly adjacent to the reflective pool, was originally in diameter and designed as a multipurpose hall with 1,875 seats. It was designed as an all aluminium, column free structure, entirely prefabricated from computer designs. The interior of the structure was covered with K 13 spray foam for better indoor acoustics. The dome was influenced by the designs of Buckminster Fuller a special consultant of the CAPU who supervised its construction. The skyscraper carries in the form of a 45 or 47 storey 12 sided cylinder column divided into two stages, and was designed with of office space. The foundations of the tower block are capable of supporting 65 storeys for future developments. Thirty two high speed lifts are fitted in the complex, with 24 in the tower, each capable of travelling at 1200 feet (366 m) per minute; while six pairs of escalators are installed in the podium. The second phase involves the extension of the podium, with of retail space and several civic amenities. To accommodate the displaced residents from the construction site, three 17 storey apartment blocks were allocated for the two phases. The first block, with 194 flats, is designed as a "controlled social programme", planned and sold for selected families of mixed races; these blocks also house several amenities, where access corridors between them are thought of as "streets". The three apartment blocks would house 800 households, with an emphasis on accommodating lower income groups. These communities would be linked to a clubhouse, a library, communal swimming pools, and several cafes. All three residential blocks are connected with enclosed bridges on the ninth floor. Under Lim Chong Eu's vision, the Urban Centre is conceived to be a step in "progressive" urban planning on behalf of the Penang state government. The centre was expected to ease congestion and clear the slums from George Town's city centre which sprung up after the 1960s recession. The complex was described by Lim as a "sign of collaboration" between the federal government and the Penang state government, and "marks a new era for the city of George Town". It was given priority in the New Economic Policy championed under Prime Minister Abdul Razak's administration, who stated that the success of this project "will change the outlook of George Town from a colonial heritage to a city reflecting a Malaysian society". Location wise, it was designed to link with a new coastal highway system that leads to a cross strait linkage and the Penang International Airport. Construction of phase one was projected to raise the total revenue in the region from RM114,000 in 1974 to RM3 million in 1984, which would be used as funds for maintenance and upkeep for the civic centre's amenities.

Құрылыс (1972-1986)

1972 жылы ПДК бас жоспардың бірінші кезеңін іске асыруды бастады. Қалалық кеңес және мемлекеттік үкімет бірінші кезеңді салу үшін жерді иеленді. 1972 және 1973 жылдар аралығында мемлекеттік үкімет құрылыс үшін қажетті жерді сатып алды, көбінесе Малакка бұғазының қытай элитасының мұрагерлерінен. 1977 жылы жер мен мүлікті сатып алудың жалпы құны 26,2 млн. теңгеге бағаланды. Құрылыс басталғанға дейін 769 тұрғын үй, 304 дүкен, 14 өнеркәсіп орны, төрт кинотеатр, үш мектеп, көлік кеңсесі, пошта бөлімі және өрт сөндіру станциясы бұзылды. Бұзу салдарынан 3175 тұрғын қаланың басқа аудандарына, соның ішінде Джелутонг, Баян-Бару және ПДК қаржылаған Макалум-Стрит Гаут ауданына көшірілді. «Журнал Цирк» және Гладстон жолының үлкен бөлігі де алынып тасталды. 1973 жылы мемлекеттік үкіметтің жобаның жалпы құны 200 млн теңге (2023 жылғы бағамен 1,04 млрд теңге) шамасында екенін күтті; бірінші кезең 77,6 млн теңгеге, ал көкжиекке 40,8 млн теңге бөлінді. Жобаның құрылысына конкурс 1973 жылдың желтоқсан айында аяқталды. Кешеннің қазық қағу жұмыстары 1973 жылдың соңында аяқталды. Кешеннің негізі үш метрлік темір бетонды іргетаспен және 860 құрама қазықпен тереңдікке дейін нығайтылды. Бұл кешеннің Модификацияланған Меркалли шкаласы бойынша 4 балға дейінгі жер сілкінісіне төзуіне мүмкіндік берді. Нақты құрылыс 1974 жылдың 1 қаңтарында Малайзия премьер-министрі Абдул Разак Хусейннің қатысуымен басталды. Құрылыс 70 сауда және кеңселік бірліктерден тұратын алаңда жүргізілді, оның 34 пайызы бамипутераларға арналды. 1974 жылдың 10-24 қаңтары аралығында құрылыс алаңының жанында қала құрылысы жоспарына арналған екі апталық көрме ұйымдастырылды. 1974 жылдың мамыр айында негізгі мұнара блогының құрылысы басталды. Бірінші кезеңнің құрылысы төрт кезеңге бөлінді (1А, 1В, 1С және 1D кезеңдері). 1А кезеңіндегі төрт қабатты сауда алаңы 1976 жылдың қазанына дейін аяқталуға жоспарланған. Ол 1976 жылдың 2 желтоқсанында ресми түрде ашылды. 1B кезеңінің құрылысы, яғни төрт қабатты подиумды кеңейту және көкжиек салу жұмыстары 1975 жылдың қарашасында басталды. Бастапқыда келесі үш кезеңнің 1978, 1979 және 1980 жылдың қыркүйек айларында аяқталуы күтілді, ал көкжиек 1981 жылы аяқталуға тиіс болды. Алайда, жоба көптеген кешігулерге ұшырады, 1B кезеңі 1979 жылдың шілдесіне, кейін 1980 жылдың маусымына дейін ықпалдастырылды. 1975 жылдың соңынан бастап, кешігулерге байланысты құрылыс құны күрт өсті, құрылыс бағасы кешігулерге байланысты жыл сайын шамамен 15 пайызға өсті. Бірінші кезеңнің бастапқы бюджеті 1975 жылдың мамырына дейін 136,2 млн теңгеге жетті, ал 1979 жылдың қыркүйегіне дейін 151,8 млн теңгеге дейін өсті. Мұнара блогының құрылысы да кешіктірілді, бірінші кезең (29-қабатқа дейін) 1981 жылдың қыркүйегінде аяқталуы жоспарланған, ал екінші кезең (29-дан 47-қабатқа дейін) 1983 жылдың ақпанында аяқталуға тиіс болды. 1983 жылдың қаңтарында құрылыс екінші кезеңге көшті, ол бес кезеңге бөлінді: электрлік подстанция (2А кезеңі), басқармалар кешені (2В кезеңі), 750 тұрақ орыны бар 11 қабатты автотұрақ (2С кезеңі), геодезиялық күмбез (2D кезеңі) және басты подиумның үстіндегі шатыр бағы (2Е кезеңі). Екінші кезеңнің жалпы құны 110 млн теңге деп бағаланды. Геодезиялық күмбез үшін тағы 7 млн теңге бөлінді. Алайда, 23-24 қаңтарда мұнарадағы өрт салдарынан 41-ден 47-қабатқа дейінгі бөліктер қирады және жұмыс тоқтатылды. Өрт Перайда Пенанг бұғазының арғы жағынан көрініп тұрды және Нибонг Тебалға дейін өрт сөндіру күштерін жұмылдыруды қажет етті. Тергеу көрсеткендей, өрт дәнекерлеу ұшқынынан туған болуы мүмкін. Құрылыс 1983 жылдың ортасында қайта басталды және 1984 жылы 60-қабатқа жетті. Көкжиек 1985 жылдың 1 қаңтарында 65-ші қабатта құрылымдық жағынан аяқталды. 1985 жылдың мамыр айында пәтерлер блогының жоспарлары тоқтатылып, олардың орнына бір қонақ үй салынды. 1986 жылы Shangri La Inn ашылды. Геодезиялық күмбездің негізгі құрылысы шілде айында Туңку Абдул Рахманның қатысуымен аяқталды. 1990 жылдың ортасында екінші кезеңнің соңғы бөлігі ретінде жаяу жүргіншілер сауда орталығы салынды, ол Максвелл жолының жартысын және Прагин каналын алып, іргелес Прагин жолының қалдықтарын бір жолға біріктірді. 1990 жылға қарай алғашқы екі кезеңнің жалпы құны 279,5 млн теңгеге (2023 жылғы бағамен 642,5 млн теңгеге дейін) өсті, бірақ мемлекеттік үкімет жобадан барлығы 185 млн теңге (2023 жылғы бағамен 425 млн теңге) түсім алды.

In 1972, the PDC began the implementation of phase one of the master plan. of land was owned by the City Council and state government for the construction of phase one. Between 1972 and 1973, the state government acquired the necessary land for construction, predominantly from inherited landlords of the Straits Chinese elite. The total cost of the land and property acquisition was estimated at RM26.2 million in 1977. Before the construction, an estimated 769 residential units, 304 shops, 14 industries, four cinemas, three schools, a vehicles' office, a post station and a fire station around the site were demolished. The demolition displaced 3,175 residents to other parts of the city, including Jelutong, Bayan Baru and the PDC funded Macallum Street Ghaut neighbourhood. The Magazine Circus and a huge section of Gladstone Road was removed as well. By 1973, the state government projected the total cost of the entire complex at RM200 million (RM1.04 billion in 2023 value); phase one at RM77.6 million, with RM40.8 million allocated for the skyscraper. The call of tender for the project's construction concluded in December that year. Piling works of the complex concluded at the end of 1973. Groundwork of the complex was supported by a three metre thick reinforced concrete raft foundation, with 860 composite piles up to deep. These enabled the complex to be resistant to tremors up to four on the Modified Mercalli scale. Actual construction began on 1 January 1974, in a ceremony officiated by Malaysian prime minister Abdul Razak Hussein. It took place on a site, which involves 70 units of retail and office space, where 34 per cent of the total area was reserved to bumiputeras. A two week exhibition regarding the urban scheme was held near the construction site between 10 and 24 January 1974. In May 1974, work progressed to the main tower block. Construction of phase one was divided into four stages (phases 1A, 1B, 1C, and 1D). Phase 1A, a four storey retail podium, was planned to be completed by October 1976. It received a soft opening on 2 December 1976. Piling works for phase 1B, which consists of an extension of the four storey podium and a skyscraper, began in November 1975. Initially, it was expected that the next three stages would be completed by September 1978, 1979, and 1980 respectively, while the skyscraper would top out in 1981. However, the complex was plagued by repeated delays, with phase 1B delayed to July 1979 and later to June 1980. Starting from late 1975, hampered by delays, building costs inflated dramatically, with costs rising almost 15 per cent annually as delays progressed. The initial budget for phase one had risen to RM136.2 million by May 1975, and to RM151.8 million by September 1979. Construction of the tower block was delayed as well, with stage one (up to the 29th storey) scheduled for completion by September 1981, and stage two (29th to 47th storey) for February 1983. In January 1983, construction moved to phase two, which was subdivided into five stages; an electric substation (phase 2A), a department complex (phase 2B), an 11 storey car park with 750 parking spaces (phase 2C), the geodesic dome (phase 2D) and an rooftop garden above the main podium (phase 2E). The total cost of the second phase was estimated at RM110 million. A further RM7 million was allocated for the geodesic dome. However, work was abruptly halted when a major fire broke out on the tower between 23 and 24 January, which gutted the 41st to 47th floors. The fire was reportedly visible across the Penang Strait at Perai, and required the mobilisation of fire fighting units as far as Nibong Tebal. Investigations determined that it was likely caused by welding sparks. Construction resumed by mid 1983, reaching the 60th floor by 1984. The skyscraper structurally topped out at the 65th floor on 1 January 1985. In May 1985, plans for the apartment blocks were scrapped and replaced with a single hotel building. The hotel opened as the Shangri La Inn in 1986. The main framework for the geodesic dome was completed and inaugurated in July by Tunku Abdul Rahman. A pedestrian mall was constructed in mid 1990 as the final adjoining part of phase two, occupying half of Maxwell Road and the Prangin Canal, forcing the remnants of the adjacent Prangin Road to merge into a one road. By 1990 the total cost of the first two phases rose to RM279.5 million (RM642.5 million in 2023 value), even though the state government only collected RM185 million (RM425 million in 2023 value) in revenue from the entire project.

Кеңейту (1990-2001)

2E, үшінші және төртінші кезеңдердің жоспарлары алғаш рет 1990-1991 жылдары жасалды. 1989 жылы Прангин және Пенанг көшелерінің қиылысында орналасқан кешеннің 2E кезеңі деп белгіленген жер учаскесі сатылымға қойылды. 1991 жылы Малайзияның «Метрожайя» сауда желісі 2E кезеңі үшін алты қабаттан тұратын «Метро Плаза» кешенін салу жоспарларын ұсынды. Бұл кешеннің құны 47 миллион RM болды және «Метрожайя» сол жылы қажетті жер учаскелерін сатып алуға ниеттенді. 1992 жылдың басында жоба бес қабатты ғимаратқа дейін қысқартылды. «Метро Плазаны» дайындау 1992 жылы Капитолий театрын және тағы он бизнес орнын бұзудан басталды, ал құрылысты үш жыл ішінде аяқтау жоспарланды. 1995 жылға дейін нысан тоқтап тұрды және тек 1996 жылы ғана құрылыс туралы келіссөздер қайта басталды. Үшінші кезең үшін жапондық «Яохан» сауда тобы тоғыз қабаттан тұратын 129 миллион RM құны бар сауда кешенін салуды ұсынды, оның 1993 жылға дейін аяқталуы тиіс еді. Жоба Прагин каналының жанында, 2E кезеңіне жақын жерде орналасқан жер учаскесінде салынуға тиіс еді және оны «Кумагай Гуми» салуға міндеттенді. 1992 жылы «Яохан» жобаға жергілікті қатысудың басымдығын қамтамасыз ете алмайтынын айтып, 1990 жылғы келісімнен бас тартты, нәтижесінде «Lion Group» жеке меншікке алды. 1992 жылы басталған бұзу жұмыстары он екі дүкен үйін қамтыды, олар 1996 жылдың желтоқсанына дейін «уақытша» тұраққа айналды. 1996 жылдың қарашасында мемлекеттік үкімет қала орталығында бес қабаттан жоғары құрылыстарды салуға тыйым салды, бұл үшінші кезеңнің тоқтатылу қаупін тудырды. Соңында, «Lion Group» 1997 жылы жаңартылған ұсынысты ұсынды, онда «Mutiara Parade» деп аталған 10 қабаттан тұратын 170 миллион RM құны бар сауда кешені болды, ол сол жылдың соңында басталып, 1999 жылға дейін аяқталуы күтілді. Төртінші кезең – жаяу жүргіншілер сауда орталығының кеңейтілуі, ол Карнавон көшесінен өте созылып, ішінара тазартылған Максвелл көшесінің қалдықтарын жойды. 1990 жылы 155 саудагер Прангин көшесінен Комтар және Чохраста базарына көшірілді, төртінші кезеңге дайындық жұмыстары жүргізілді. Кейіннен кеңейту тоқтатылып, оның орнына 200 миллион RM құны бар «Prangin Mall» сауда кешені салынды. Кешенде 73 эскалатор, екі «көпіршік» лифтісі, халықаралық тамақ орталығы, алты париждік кафе, бақша сауда орталығы және жалпы саны 1800 орындық төрт кинозал болуы жоспарланды. «Prangin Mall» үшін қазба жұмыстары 1996 жылы басталды. Желтоқсан айында үй қазу жұмыстары жүргізіліп жатқанда, жақын жердегі тұрғындар полицияға хабарласып, айналасындағы жүзден астам үйлерде жарықтар пайда болғанын және жердің шөгуін байқағанын мәлімдеді. «Комтар» да осындай оқиғалар туралы хабарлады, бірақ ресми тұлғалар кешенге қауіп төніп тұрмағанын мәлімдеді. Малайзиялық қоғамдық жұмыстар институтының (Икрам) және Пенанг штатының үкіметі жүргізген тергеулер «Prangin Mall» алаңындағы қазба және үймелеу жұмыстарының нәтижесінде жер асты сулары қала орталығынан алыстағанын, бұл қоршаған топырақтың шөгуіне әкелгенін көрсетті. Оған жауап ретінде мемлекеттік үкімет «Prangin Mall» әзірлеушілерінен ақау туралы геотехникалық есеп беруді сұрады, бірақ есеп 1997 жылдың ақпанына дейін мемлекеттік қызметкерлерге жетпеді. 30 қаңтарда Икрам әзірлеушілердің талаптарға сәйкес келмеуіне байланысты «Prangin Mall» құрылысын тоқтату туралы бұйрық шығарды. Кейін Икрам осындай жағдайларды ескеріп, тоқтату бұйрығын үшінші кезеңге де қатыстырды. 1997 жылдың наурызына дейін үш жүзден астам үйдің жарылып кеткені туралы хабарламалар түсті. Бұдан кейін әзірлеушілер мемлекеттік үкіметке үш түзету шарасын ұсынды, ол мақұлданды. Түзету жұмыстары сәуір айында басталды және 53 күнге созылды, әзірлеушілерге 6 миллион RM шығын келді. Ақырында, түзету жұмыстары аяқталғаннан кейін, мемлекеттік үкімет маусым айында 20 тармақты келісім бойынша «Prangin Mall» құрылысын тоқтату туралы бұйрықты алып тастады. Оқиға «кризис» немесе «апат» деп сипатталды. 1997 жылдың соңында басталған Азия қаржы дағдарысы «Metro Plaza» және «Mutiara Parade» жобаларын тоқтатуға әкелді. Тек «Prangin Mall» 2000 жылдың ортасына дейін аяқталды және ол 2001 жылы ашылды.

Plans for phases 2E, three, and four were first drafted in 19901991. As early as 1989, a parcel of land situated at the junction of Prangin Road and Penang Road, designated phase 2E of the complex, was put up for sale. In 1991, Malaysian retail chain Metrojaya submitted plans for Metro Plaza, a six storey department complex for phase 2E. The complex was to cost RM47 million with of retail space. Metrojaya would acquire parcels of land necessary within that year. In early 1992, the project was scaled down to a five storey department complex with of built up area, with parking for 240 cars and a staff of 650. Preparation of Metro Plaza began in 1992 with the demolition of the Capitol Theatre and ten other businesses which sat at the site, while construction was projected to complete within three years. The site remained dormant as of 1995 and it was only in 1996 that talks of construction resumed. For phase three, Japanese retail group Yaohan proposed to build a nine storey RM129 million department complex, which was to be completed by 1993. The project sat on an plot of land running largely parallel to the Prangin Canal, next to phase 2E, and was to be built by Kumagai Gumi. In 1992, citing its inability to allow majority local participation of the project as required, Yaohan rescinded the 1990 agreement, which led to a private takeover of the site by Lion Group. Demolition works for the site, which began in 1992, involved twelve shophouses, which became a "temporary" parking lot until December 1996. In November 1996, the state government issued a construction ban of all structures beyond five storeys within the city centre, threatening phase three's cancellation. Eventually, Lion Group submitted an updated proposal in 1997, featuring a RM170 million 10 storey shopping complex named Mutiara Parade, which was approved with construction slated to start later that year and expected to finish by 1999. Phase four was an extension of the pedestrian mall, stretching beyond Carnavon Street while removing the remnants of the partially cleared Maxwell Road. In 1990, 155 traders along Prangin Road were relocated to within Komtar and Chowrasta Market in preparation for phase four. Subsequently, the extension was cancelled in favour of Prangin Mall, a shopping complex at a cost of RM200 million. The complex was proposed to equip 73 escalators, two "bubble" lifts, an international food centre, six Parisian cafés, a garden mall and four cinemas with a combined total of 1,800 seats. Excavation works for Prangin Mall began in 1996. In December, while piling works were undertaken at the site, nearby residents lodged a police report, disclosing that cracks began to surface on over a hundred houses in surrounding areas and that ground subsidence was sighted. Komtar reported similar occurrences, even though officials stated that the complex was not under danger. Investigations by the Malaysian Public Works Institute (Ikram) and Penang state government concluded that excavation and piling works at the Prangin Mall site led to the migration of underground water away from the city centre, leading to subsidence of the surrounding soil. As a response, the state government requested Prangin Mall's developers to submit a geotechnical report on the flaw, although the report did not reach state officials until February 1997. On 30 January, citing the developers' failure of compliance, Ikram issued a stop work order on Prangin Mall. Ikram later expanded the stop work order to phase three, noting similar circumstances. By March 1997, there were over three hundred reports of houses with cracks. Following this, the developers submitted three mitigation measures to the state government which was approved. Mitigation works began in April and lasted for 53 days, costing the developers RM6 million. Ultimately, after mitigation works were complete, the state government lifted the stop work order for Prangin Mall in June under a 20 point agreement. The incident has since been described as a "crisis" or a "disaster". The Asian financial crisis which began in late 1997 led to the cancellation of Metro Plaza and Mutiara Parade. Only Prangin Mall was complete by mid 2000, which finally opened in 2001.

Екінші кеңейту (2002 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Мутиара Парадтың тоқтатылуы үшінші кезеңдегі кез келген құрылысты 2007 жылдың қазанына дейін тоқтатты, содан кейін 11 қабатты сауда орталығы – 1-авенюде құрылыс басталды. 300 миллион ринггит тұратын жоба Сингапурдың Raffles City қаласының үлгісімен салынды. Құрылыс 2010 жылдың маусымында аяқталып, 2010 жылдың 25 қарашасында ашылды. Бесінші кезең, Сиа Бой базарының орнындағы, алғаш рет 1991 жылы сауда, кеңсе және тұрғын үйлерден тұратын кешен ретінде жоспарланған. Жер 1991 жылдың шілдесінде 1995 немесе 1996 жылға жоспарланған даму үшін жеке әзірлеушіге 31 миллион ринггитке сатылды, бірақ ешқашан салынбады. 2002 жылы ол Баян Лепас желісінің басты транзиттік терминалы бар, Пэнанг аралы бойымен өтетін жеңіл рельстік көлік желісімен орталықтандырылған көлік хабы ретінде жоспарланды. Болашақтағы құрылысты күтіп, Сиа Бой базары 2004 жылы жабылды, бірақ жеңіл рельстік көлік жобасының белгісіздігіне байланысты учаске жылдар бойы бос тұрды. 2012 жылы бесінші кезең Пенанг мұра алаңы деп аталатын өнер ауданына айналуы ұсынылды, ол учаскедегі мұралық үйлерді толық қалпына келтіруді және бес қабатты мәдени орталықты салуды қамтыды. Бұл жоба 2016 жылы Сиа Бойдағы біріктірілген көлік хабын салу жоспарына байланысты Макалум Стрит Гаутқа көшірілді. Кейіннен бұл кезеңге қалалық саябақ қосылып, Сиа Бой қалалық археологиялық саябағына айналды. Прагин каналының пайдаланылмаған бөлігінде орналасқан саябақтың құрылысы 2015 жылы басталды және 2019 жылы аяқталды, құны 29,1 миллион ринггитті құрады. Саябақ 2019 жылдың 9 қарашасында ашылды. 2023 жылдың мамырында Малайзияның федералды үкіметі жеңіл рельстік көлік жобасын қайта жандандыратынын жариялады, содан кейін Баян Лепас желісі Мутиара желісі деп аталды, оған Комтардағы терминал кіреді, ол Пэнанг бұғазы арқылы көтерілген рельстік көпірдің соңғы нүктесі болады. Бейстанцияның құрылысы бастапқыда 2024 жылдың басына жоспарланған, бірақ кейіннен 2024 жылдың қыркүйегіне немесе қазанына шегерілді, күтілетін аяқталу мерзімі 2030 жыл.

The cancellation of Mutiara Parade suspended any construction on phase three until October 2007, when construction began on 1st Avenue, an 11 storey shopping mall. The development, costing RM300 million, was modeled after Raffles City Singapore. Construction was completed in June 2010 and opened on 25 November 2010. Phase five, which occupied Sia Boey Market, was first planned in 1991 as a mixed retail, office, and residential development. The land was sold in July 1991 at RM31 million to a private developer for potential development scheduled for 1995 or 1996 but was never built. In 2002, it was planned as a centralised transportation hub, featuring a main interchange terminal of the Bayan Lepas line, a proposed light rail transit line running along Penang Island. In anticipation of future construction, Sia Boey Market closed in 2004, even though the site remained vacated for years due to uncertainties in the light rail transit project. In 2012, phase five was proposed to become an arts district known as the Penang Heritage Square, which featured the complete restoration of heritage shophouses at the site and the construction of a five storey cultural centre. This project was relocated to Macallum Street Ghaut in 2016 due to plans for an integrated transport hub at Sia Boey. An urban park was later included within the phase, becoming the Sia Boey Urban Archaeological Park. The park, which occupied a disused section of the Prangin Canal, began construction in 2015 and was completed in 2019, costing RM29.1 million. The park opened on 9 November 2019. In May 2023, the Malaysian federal government would announce a revival in the light rail transit project, subsequently rebranding the Bayan Lepas line as the Mutiara line, which includes a terminal at Komtar as the receiving end of an elevated rail bridge across the Penang Strait towards Seberang Perai. Construction of the station was originally planned for early 2024, but was later delayed to September or October 2024, with an expected completion date of 2030.

Сындар

Жоба жоспарланған және бастапқы құрылыс кезінде Демократиялық әрекет партиясы мен Пекемас оппозициялық саясаткерлері оны қажетсіз деп сипаттады. Екі партия да 1974 жылғы жалпы сайлауда мемлекеттік билікті алған жағдайда, жоспардың барлық бөлігін жоюға уәде берді. Құрылысы аяқталғаннан кейін, қарсылық Праггин Молл және Мутиара Парад жобалары арқылы кеңейтуге, сондай-ақ кешеннің қалаған мақсаттарына – 1960 жылдардағы дағдарыстан кейін Пэнангта пайда болған тозыққан қалалық үйлерді жаңғыртылған үйлермен алмастыруға – қол жеткізе алмауына байланысты туды. Кешеннің бас архитекторы Лим Чонг Кит – бас министр Лим Чонг Эудің кіші інісі болды, бұл оның лауазымға тағайындалуына байланысты жемқорлыққа қатысты айыптауларға себеп болды. Еп Гим Гуан 1974 жылы мемлекеттік үкіметтің Лим Чонг Кит басшылық еткен КАПУ-ға қатысқаны үшін АТ3 компаниясына 10 миллион РМ төлегенін мәлімдеді. Бұл көрсеткіш 4,8 миллион РМ-ге тең деп айтылды, бұл барлық даму компанияларынан алынған консультациялық төлемдерді қамтиды. Жобаның нақты құны да даулы болды. Жоспардың барлық бөлігіне 200 миллион РМ бюджет бөлінгенімен, 1975 жылдың қыркүйегінде үкіметтік дереккөздер 1973 және 1975 жылдар аралығында бірінші кезеңнің құны 300 миллион РМ-нен асып кеткенін (2023 жылғы құны 1,18 миллиард РМ) көрсетті. 1976 жылғы ақпан-наурыз айларында жарық көрген «Азия статист» журналында мегакешенді салу құны 500 миллион РМ-ге дейін өскені айтылды (2023 жылғы құны 1,91 миллиард РМ), бұл мемлекеттің жобаны қаржыландыру қабілетіне күмән туғызды. Сондай-ақ, жобаның салдарынан жер аударылған тұрғындарға мемлекет тарапынан берілген өтемақы жеткіліксіз болды. Құрылысы аяқталғаннан кейін сын-пікірлер жаңаруға (gentrification) қатысты айыптауларға ауысты. Кампонг Колам штатының өкілі Оой Эан Квонг 1979 жылы «Комтарға көбінесе адамдар электр энергиясы үшін төлем жасауға барады, сауда жасауға емес» деді. 1981 жылы американдық архитектор Виктор Папанек «Комтар» сәтсіз аяқталып, «көз жаздыратын» орынға айналып, жол апаттары мен ластануға себеп болатынын болжады. Вераппен Вератан жобаның «тек 200 миллион РМ қайғысын әкеледі» деді. 1985 жылы Карпал Сингх Комтарды «Лим Чонг Эудің жеке ескерткіші» деп атап, оны «оның Тадж Махалы» деп сипаттады. Офистердегі бастапқы толтыру деңгейі Лим Кит Сиангты Комтар мен қазіргі Дайабуми кешенін «ақ пілдер» деп сипаттауға итерді. Бұл 1984 жылы кеңсе кеңістігінің артық болуынан зардап шеккен Комтардағы кеңсе кеңістігінің нашар сатылуынан көрінді. Жергілікті, мемлекеттік және федералды кеңселер «төменгі аймақтарда» (10-дан 28-ге дейінгі қабаттар) және «орталық аймақтарда» (29-дан 43-ге дейінгі қабаттар) орналасқан, ал «жоғарғы аймақтағы» кеңсе кеңістігін жеке секторларға сату «құштарлық тудырмады». Сонымен қатар, Прагин сауда орталығының құрылысына байланысты туған дау, оның салдарынан қаланың мұралық аудандарына келген зиян, жобаны тоқтату туралы талаптарға әкелді. Бұл апат аймақтың маңызды бөлігіне қайта келмейтін зиян келтіруі мүмкін екенінен де қорқынышты.

During its planning and initial construction, the project was described as unnecessary by opposition politicians from the Democratic Action Party and Pekemas. Both parties vowed to scrap the entire masterplan if they gained control of the state government in the 1974 general elections. After its construction, opposition came from its expansion through the Prangin Mall and Mutiara Parade projects, and the failure of the complex in achieving its desired objectives, which was to replace dilapidating city slums that sprung up after the 1960s recession in Penang with modernised city blocks. Lim Chong Keat, the complex's principal architect, was the younger brother of chief minister Lim Chong Eu, which generated accusations of nepotism over the former's selection for the position. Yeap Ghim Guan alleged that the state government paid RM10 million to AT3 for their involvement in the CAPU in 1974, which had been the firm Lim Chong Keat was leading. This figure was argued to be much lower at RM4.8 million, which includes consultation fees from all development firms. The project's actual cost was also disputed. While the entire masterplan was given an RM200 million budget, government sources in September 1975 suggested that between 1973 and 1975, the cost for phase one had already surpassed RM300 million (RM1.18 billion in 2023 value). In an article from the February–March 1976 issue of the Asian Statist magazine, it was alleged that the cost of construction of the megacomplex had inflated to RM500 million (RM1.91 billion in 2023 value), putting doubts on the state's capabilities to finance the entire project. It was also argued that the compensation provided by the state government to displaced residents in the project was vastly insufficient. After its completion, criticisms shifted to accusations of gentrification. Kampong Kolam state representative Ooi Ean Kwong said in 1979 that "most people at Komtar go there to pay their electricity bills, not shopping." American architect Victor Papanek predicted in 1981 that Komtar would fail and become an "eyesore", creating congestion and pollution. Veerappen Veerathan described the project "will only bring RM200 million of misery". Karpal Singh remarked in 1985 that Komtar is a "personal monument of Lim Chong Eu", calling it "his Taj Mahal". The initial occupancy rates in the offices have led Lim Kit Siang to describe Komtar and the contemporary Dayabumi Complex as "white elephants". This was reflected by poor sales of office space in Komtar, which was impacted by severe office space gluts in 1984. While local, state, and federal offices occupied the "low zones" (10th to 28th floor) and "mid zones" (29th to 43rd floor) of the skyscraper, the sale of "high zone" office space to private sectors was reportedly "not encouraging". Furthermore, the controversy over Prangin Mall's construction which resulted in subsidence and damages to the city's heritage quarters has led to calls for the project's cancellation by residents. It was also feared that the debacle would have created irreversible damages to a substantial portion of the area.

Қайта жаңғырту және қайта жаңғырту

Комтар 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында Пенангтағы ең танымал сауда орталықтарының бірі болғанмен, 1990 жылдардың соңында оның жетекші сауда орталығы ретіндегі мәртебесі күрт төмендеді. 1970 жылдардан бастап қала орталығы Комтардың құрылысының тікелей салдарынан бүкіл аудандар мен кәсіпорындардың орын ауыстыруынан туындаған халықтың жаппай азаюынан зардап шекті. Сонымен қатар, 1990 жылдары 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан кейін экономикалық құлдырау және Гурни Плаза және Пэнанг Таймс Сквер сияқты сыртқы қала маңындағы жаңа және жоғары деңгейдегі сауда орталықтарының күшейген бәсекелестігі құлдырауды одан әрі ушықтырды. Кешен нашар күтілгендіктен және жалға алушылар оның тығыз және шатастыратын ішкі жоспарлауы үшін оны ұнатпады. Жаңарту әрекеттері қиын болды, себебі Пенанг штатының үкіметі кешендегі барлық сауда орындарының тек үштен біріне ғана ие болды, ал қалғаны жеке бизнеске сатылғандықтан, жалға алу бағасы және пайдалану құқығы туралы келіспеушіліктер туды. 2005 жылы кешеннің екі ірі жалға алушысы – Super Komtar және Parkson, бірінен соң бірі қызметін тоқтатты, бұл кешенге келетін адамдардың ағынын күрт азайтты. 2008 жылдың басында кешендегі сауда орындарының 40 пайызы жабылып қалды деп есептелді. Жергілікті тұрғындардың саны азайғандықтан, кешенге Непал, Мьянма, Филиппин және Индонезиядан келген көшпенді жұмысшылар көптеп келді, бұл Сингапурдағы Lucky Plaza және Гонконгтағы Victoria Park сияқты жағдайға ұқсас болды. Кешеннің әртүрлі қабаттарында әртүрлі ұлт өкілдерінің иммигранттар топтары орналасты, олар диаспора үшін кездесу ортасы ретінде қызмет етті. Комтарда баспанасыздық, есірткіге тәуелділік және вандализм сияқты көптеген әлеуметтік мәселелер де болды. Осы факторлар кешенге "қорқынышты және қауіпсіз емес" деген репутацияны қалыптастырды. 2009 жылы ашылған Комтар Walk сияқты басқа да жобалар заңдық дауларға тап болды және 2019 жылы бұзылып, қайта құрылды. 2001 жылы Пенанг штатының үкіметі Комтардағы барлық мемлекеттік функцияларды "кішкентай Путраджая" деп сипатталған Себеранг Перайдағы жаңа орынға көшіру бағдарламасын бастады. Көшіру аяқталғаннан кейін Комтарды қонақ үй немесе сауда орталығына айналдыру ұсынылды, бірақ жоба іске аспады және 2003 жылдың мамырында мерзімі белгісіз тоқтатылды. Жоба 2008 жылы жаңа сайланған Лим Гуан Энг үкіметі кезінде шығындарға байланысты мәселелерге байланысты тоқтатылды. Комтардың дамуындағы тұрақсыздық Комтар штаттық мәжілісінің депутаты Лим Гим Сунның кешенді қытай орта мектебіне айналдыруды ұсынуына әкелді. Осы кезеңде бірнеше жөндеу жұмыстары жүргізілді, соның ішінде 2007 жылдың қазанында 10 миллион теңге тұратын және 2008 жылдың сәуірінде 15 миллион теңге тұратын жөндеу жобасы болды. 2010 жылы Пенанг штатының үкіметі көкжиектің жоғарғы бөліктерін жаңарту жоспарларын бастады. "The Top" деп аталған қайта жаңғырту жұмыстары 2012 жылдың желтоқсан айында 180 миллион теңгелік құнымен басталды. Жұмыстың бір бөлігі ретінде үш жаңа қабат салынды, бұлт көтергіштің биіктігі A-ға дейін көтерілді, сондай-ақ үш көпіршік лифті және арқанмен жүру жолы кейінгі жөндеулерде 2018 жылы қосылды.

While Komtar was one of the most popular shopping complexes in Penang in the late 1980s and early 1990s, its status as a premier retail hub declined dramatically in the late 1990s. Starting from the 1970s, the city centre suffered from mass depopulation from displacements of entire neighbourhoods and businesses directly caused by Komtar's construction. Furthermore, by the 1990s, a combination of factors such as economic decline after the Asian financial crisis in 1997 and rising competition from newer and upscale shopping complexes in the outer suburbs such as Gurney Plaza and Penang Times Square exacerbated the decline. The complex was also poorly maintained and generally disliked by tenants due to its cramped and confusing interior layouts. Attempts of renovation were difficult as the Penang state government only owned one third of all retail units in the complex, while the rest were bought and owned by private businesses, leading to serious disagreements on rental rates and occupancies. In 2005, the two largest anchor tenants of the complex, Super Komtar and Parkson, ceased operations in rapid succession, which decimated foot traffic in the complex. At the turn of 2008, it was estimated that 40 per cent of retailers in the complex had closed down. With reduced local presence, the complex received an influx of migrant workers, primarily from Nepal, Myanmar, the Philippines, and Indonesia, drawing similarities with Lucky Plaza in Singapore and Victoria Park in Hong Kong. Different floors of the complex housed individually segmented groups of immigrants of different nationalities, functioning as an agora for the diaspora. Komtar is also host to numerous social issues such as homelessness, drug usage, and vandalism. These factors have caused the complex to develop a reputation of being "creepy and unsafe". Other developments such as Komtar Walk, launched in 2009 as a pedestrian mall, was plagued by legal disputes and was demolished and rebuilt in 2019. As early as 2001, the Penang state government initiated a programme to shift all government functions at Komtar to a new location at Seberang Perai described as a "mini Putrajaya". It was proposed that Komtar would become a hotel or a commercial centre once the relocation was complete, but the project never took off and was put on hold indefinitely in May 2003. The project was canceled in 2008 under the newly elected government of Lim Guan Eng due to cost issues. The stalemate over Komtar's development had led to Komtar state assemblyman Lim Gim Soon to propose to convert the complex into a Chinese secondary school. Several renovations were undertaken during this period, including one in October 2007 which cost RM10 million, and an RM15 million renovation project in April 2008 aiming at refurbishing the podium. In 2010, the Penang state government launched plans to renovate the upper sections of the skyscraper. The revitalisation effort, known as The Top, was launched in December 2012, costing RM180 million. As part of the effort, three new floors were constructed, increasing the skyscraper's height to A skywalk, three bubble lifts, and a rope course was added in subsequent renovations in 2018.

Күрделі

1985 жылдың соңында құрылысы аяқталғаннан кейін, "Комтар" биіктей түріп, Азиядағы ең биік екінші ғимаратқа айналды, "Sunshine 60" ғимаратынан кейін. Сондай-ақ, ол 1986 жылдың 10 қарашасына дейін Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең биік ғимарат болды, ал 1988 жылдың 10 маусымына дейін Малайзиядағы ең биік ғимарат еді, одан кейін тиісінше "One Raffles Place" және "Maybank Tower" ғимараттары оны басып өтті. 65 қабаты бар бұл ғимарат 1990 жылдың қаңтарында Қытай банкінің мұнарасы салынып біткенге дейін Азиядағы ең көп қабаты бар ғимарат болып саналды. Ашылған кезде ол Джорджтаун қаласының ең ірі сауда орталығы ретінде жарнамаланды. 1980-ші жылдары қаладағы жасөспірімдердің ең көп жиналатын орындарының бірі болды. Көбінесе, күніне 5000 адам бұл кешенде жұмыс істейді, оның ішінде мемлекеттік мекемелердегі 1800 жұмыскер бар. Болжам бойынша, жыл сайын бұл ғимараттың қарау платформасын 600 000-нан миллионға дейін адам бақылайды.

Кеңселер

Комтардағы жалға алушылардың тізімі. Жалға алушылар68 Komtar Skywalk67Tower Club Penang66Gym In The Sky65Жоғарының терезесі6164 Пенанг мемлекеттік үкіметі5859Tower Club Penang5557Пенанг мемлекеттік үкіметі505444494043 Пенанг 3539333429322528 Пенанг аралдық қалалық кеңесі101479 Пенанг6 Grand Imperial Restaurant5Tunku Hall, Komtar Auditorium4Пенанг сумен жабдыру корпорациясы3ICT Digital Mall, Пенанг мемлекеттік үкіметі2Urban Transformation CentreCPacific Hypermarket, Maybank, Pos Malaysia.

+List of tenants in KomtarFlrs. Tenants68 rowspan="4" Komtar Skywalk67Tower Club Penang66Gym In The Sky65Window of the Top6164 rowspan="5" State government of Penang5859Tower Club Penang5557State government of Penang505444494043 rowspan="4" 3539333429322528 rowspan="5" 202418191517Penang Island City Council101479 rowspan="7" State government of Penang6Grand Imperial Restaurant5Tunku Hall, Komtar Auditorium4Penang Water Supply Corporation3ICT Digital Mall, State government of Penang2Urban Transformation CentreCPacific Hypermarket, Maybank, Pos Malaysia
Komtar Tower, which topped out on 1 January 1985, is tall with 68 storeys. Currently, the skyscraper houses the offices of the Penang state government (level 3, 758, and 6164), the chief minister of Penang (level 28) and the mayor of George Town (level 17). Other office tenants include the Penang Island City Council, Public Services Commission, the Immigration Department of Malaysia, the Malaysian Inland Revenue Board, Tenaga Nasional, Maybank, Pos Malaysia, and the National Higher Education Fund Corporation. In July 1980, the federal government bought of office space at Komtar. Between December 1982 and January 1984, the Penang state government spent RM45.04 million buying of office space at Komtar, occupying 17 storeys of the skyscraper. In 1983, the Penang Municipal Council was reportedly forced to move to Komtar by the state government even though its offices at City Hall were sufficient, leading to opposition within the council. This decision, costing RM20 million, would relocate the council's offices to of office space between the 12th and 17th floors. In 1984, chief minister Lim Chong Eu moved his offices into the 28th floor of the skyscraper. By February 1985, occupancy reached the 33rd floor. In 1986, the offices of the Penang state government, which had been located in Downing Street since 1961, moved to Komtar permanently. It was estimated in 1990 that RM162.7 million worth of office space in Komtar had been sold. In July 1992, an indoor golf club, reputedly the first in Malaysia, opened at the 56th floor. In 2008, Telekom Malaysia moved into the 58th floor as a call centre. Similarly, before 2015 the 64th floor had been rented by telecommunication companies to install their equipment. In 2020, nine federal agencies moved into Komtar under the Urban Transformation Centre at the second and third floors, occupying of office space.

1985 жылдың 1 қаңтарында құрылысы аяқталған Komtar Tower 68 қабаттан тұрады. Қазіргі уақытта бұл ғимаратта Пенанг штатының үкіметінің кеңселері (3-ші, 758-ші және 6164-ші қабаттар), Пенангтың бас министрінің кеңсесі (28-ші қабат) және Джордж Таун мэрінің кеңсесі (17-ші қабат) орналасқан. Басқа кеңселерді жалға алғандардың ішінде Пенанг аралдық қалалық кеңесі, Мемлекеттік қызмет комиссиясы, Малайзияның иммиграция департаменті, Малайзияның ішкі кіріс басқармасы, Tenaga Nasional, Maybank, Pos Malaysia және Ұлттық жоғары білім беру қоры корпорациясы бар. 1980 жылдың шілдесінде федералды үкімет Komtar-да кеңсе алаңдарын сатып алды. 1982 жылдың желтоқсаны мен 1984 жылдың қаңтары аралығында Пенанг штатының үкіметі Komtar-дағы кеңсе алаңдарын сатып алуға 45,04 миллион теңге жұмсады, бұл ғимараттың 17 қабатын алып жатыр. 1983 жылы Пенанг қалалық кеңесі мемлекеттік үкімет тарапынан, қала әкімшілігіндегі кеңселер жеткілікті болғанымен, Komtar-ға көшуге мәжбүр болды, бұл кеңесте наразылық тудырды. Бұл шешімге 20 миллион теңге жұмсалды, нәтижесінде кеңестің кеңселерi 12-ші және 17-ші қабаттар арасындағы кеңістікке көшті. 1984 жылы бас министр Лим Чонг Ю кеңсесін ғимараттың 28-ші қабатына көшірді. 1985 жылдың ақпан айына қарай ғимараттың 33-ші қабатына дейін толтырылды. 1986 жылы Пенанг штатының үкіметінің кеңсесі, 1961 жылдан бері Даунинг-стритте орналасқан, Komtar-ға тұрақты түрде көшірілді. 1990 жылы Komtar-дағы кеңселердің құны 162,7 миллион теңгені құрады деп есептелді. 1992 жылдың шілдесінде Малайзиядағы бірінші жабық гольф клубы 56-шы қабатта ашылды. 2008 жылы Telekom Malaysia 58-ші қабатқа байланыс орталығы ретінде көшіп келді. Сондай-ақ, 2015 жылға дейін 64-ші қабат телекоммуникациялық компаниялармен жабдықтарын орнату үшін жалға алынып келді. 2020 жылы тоғыз федералдық агенттік екінші және үшінші қабаттардағы қалалық трансформация орталығы аясында Komtar-ға көшіп келді, кеңсе кеңістігін иеленді.

Бақылау палубасы

Комтардағы алғашқы көпшілікке ашық бақылау алаңдары 57-ші мен 60-шы қабаттар аралығында орналасқан. 1989 жылдың 15 қарашасында 58-ші қабатта Tower Tourist Centre деп аталатын негізгі обсерваториялық алаң ашылды. 1990 жылдың ақпан айының ортасында 57-ші қабатта салықсыз дүкен жұмыс істеді. 59-шы және 60-шы қабаттарда "Қас сарай" деп аталатын қытай мейрамханасы орналасқан. Басқа да көрікті орындарға бейне зал және мәдени көрсетілімдерге арналған амфитеатр кіреді. 65-ші қабат тікұшақ алаңы ретінде пайдаланылды. 2014 және 2016 жылдар аралығында көкжайдың жоғарғы қабаттары "The Top" деп аталатын кеңейту бағдарламасы бойынша қайта жаңартылды, бұл жоғарғы үш қабатты қосуды және кешеннің көпшілікке ашық барлық бөліктерін толықтай жөндеуді қамтыды. 65-ші қабатта "Жоғарғы терезе" деп аталатын жаңа бақылау алаңы, ал 68-ші қабатта ашық алаң салынды. "Жоғарғы терезе", биіктігі ... метр болатын, 5-ші қабаттағы жылдам лифт арқылы ғана қолжетімді болды. Зейінкерлер алаңнан, Пенанг бұғазы арқылы Себеренг Перай мен Кедахтың аймақтарын көре алады. "Жоғарғы терезедегі" басқа да көрікті орындарға сувенирлер дүкені және сыртқы арқанмен жүру трассасы кіреді. 68-ші қабатта, биіктігі ... метр болатын, "Top View" аталған мейрамхана және негізгі ғимараттан тысқары созылатын жартылай шеңберлі аспан жолы орналасқан.

Сабақ

Комтардағы 1-ден 4-ке дейінгі қабаттарды қамтитын подиумда 1976 жылы ашылған сауда орталығы орналасқан. Комтар солтүстік Малайзияның жалғыз сауда орталығы мәртебесіне ие болып, 1970 жылдардың соңында Куала-Лумпурдағы Сунгей Ванг Плазамен салыстырылатын жоғары жалға алу табысы бар бөлшек сауда монополиясын құрды. 1980 жылдары сақталған бұл жағдай "сауда орталықтарының дағдарысы" деп сипатталды. BFO басқаратын Далит кинотеатры 1981 жылдың 8 тамызында Комтардың алғашқы тікелей жалға алушысы ретінде ашылды. Super Komtar 1986 жылдың 6 желтоқсанында кешендегі алғашқы универмагы ретінде ашылды. 1980 жылдардың соңында ол елдегі ең табысты және танымал универмагтардың біріне айналды. Жапондық Yaohan сауда тобы 1988 жылдың қарашасында Комтарда ашылып, оның алғашқы ірі шетелдік жалға алушысы болды. Онда 350 қызметкер жұмыс істеді және Куала-Лумпурдан тыс ашылған алғашқы Pizza Hut пен White Castle үшін орын болды, олар 1989 жылдың қаңтары мен 14 маусымында Комтарда ашылды. Сингапурлық Popular кітап дүкендері желісі 1991 жылдың 7 тамызында кешенде ашылды және 2021 жылдың 28 қарашасына дейін жұмыс істеді. 1992 жылы Yaohan және Metrojaya кешеннің 2E және үшінші кезеңінде жеке универмаг кешендерін салу идеясын ұсынды, бірақ олар ешқашан салынбады. 1997 жылдың 30 желтоқсанында Yaohan өзінің жапондық бас компаниясы банкротқа ұшырағаннан кейін Aktif Lifestyle деп қайта аталды. Aktif Lifestyle қаржылық қиындықтарға тап болды және 2004 жылы дүкен Parkson компаниясымен сатып алынды, соның салдарынан Parkson Aktif аталды. Универмаг 2005 жылы жабылды. Оның орнына 2010 жылдың 1 қыркүйегінде "технологіялық алаң" ретінде ашылған ICT Digital Mall келді. Super Komtar 2005 жылдың 9 наурызында жұмысын тоқтатты және 2008 жылдың 17 желтоқсанында Pacific ретінде қайта ашылғанға дейін екі жыл бойы қолданылмай тұрды. 2009 жылы подиумның үлкен бөлігі Komtar Walk деп аталған жаяу өткелдік сауда орталығына айналдырылды, бірақ келушілерді тартуға сәтсіз болды және 2019 жылы оператор мен мемлекеттік органдар арасындағы заңдық дауларға байланысты тасталды. Сауда орталығы 2023 жылдың қаңтарында бұзылып, қайта салынды.

The podium at Komtar, which encompasses the 1st to 4th floor, contains a shopping complex that opened in 1976. Komtar had enjoyed the status of northern Malaysia's only shopping complex, creating a retail monopoly with high rental returns, comparable to the Sungei Wang Plaza in Kuala Lumpur in the late 1970s. This situation, which persisted throughout the 1980s, was described as a "shopping centre vacuum". The Dalit Cinema, operated by BFO, opened on 8 August 1981 as Komtar's first anchor tenant. Super Komtar opened on 6 December 1986 as the first department store in the complex. At the end of the 1980s, it became one of the most profitable and popular department stores in the country. Japanese retail group Yaohan opened at Komtar in November 1988, becoming its first major foreign tenant. It had a staff of 350 and occupied an area of The first Pizza Hut and White Castle outside of Kuala Lumpur opened at Komtar in January 1989 and on 14 June 1989 respectively. Singaporean bookstore chain Popular opened at the complex on 7 August 1991, which operated until 28 November 2021. In 1992, both Yaohan and Metrojaya mooted the idea of building separate department complexes under phase 2E and phase three of the complex, but were never built. On 30 December 1997, Yaohan rebranded itself as Aktif Lifestyle after its Japanese parent company went bankrupt. Aktif Lifestyle would face financial difficulties and in 2004 the store was bought out by Parkson, becoming Parkson Aktif. The department store closed in 2005. It was replaced by the ICT Digital Mall, which opened on 1 September 2010 as a "tech plaza". Super Komtar would cease operations on 9 March 2005, remaining abandoned for two years before re opening as Pacific on 17 December 2008. In 2009, a large section of the podium was renovated into a pedestrian mall known as Komtar Walk, but failed to attract visitors and was abandoned in 2019 due to legal disputes between its operator and state authorities. The mall was demolished and rebuilt in January 2023.

Көлік

Комтар автобустық терминалымен қызмет көрсетеді, ол Джорджтаун қаласындағы жалғыз қоғамдық көлік операторы – Rapid Penang үшін басты транзиттік станса болып табылады. Терминал Пенанг штатының үкіметі, Пенанг аралы қалалық кеңесі және Rapid Penang компаниясы бірлесіп иеленеді. Бұрын қаладағы басты транзиттік станса Прагин жолындағы автобус станциясы болған, ол Hin компаниясы (Танжунг Бунга – Бату Ферринги), Лим Сенг Сенг компаниясы (Айер Итам) және Yellow Bus компаниясы (Желтунг – Баян Лепас) сияқты жеке автобус компанияларына тиесілі болған. Алайда, 1990 жылы Прангин сауда орталығының құрылысы үшін бұл автобус станциясы жабылды. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдары Комтар автобустық терминалы нашар тазалық пен күтімге байланысты жиі сынға ұшырады, сонымен қатар қарақшылық пен тонау ошағы ретінде танымал болды. Бұл сын-пікірлер сол кездегі Пенангтағы қоғамдық көліктің жалпы жағдайына қатысты жағымсыз пікірлердің бір бөлігі болды. 2007 жылдың шілдесінде мемлекеттік оператор Rapid Penang жеке автобус компанияларын біртіндеп ығыстырып, ақырында бүкіл терминалды иеленді. Он жылдар бойы бұл автобус станциясы қарапайым халық пен үйсіздердің жиналатын орны болды, бірақ 2023 жылдың қыркүйегінен бастап Пенанг штатының үкіметінің тапсырмасымен олар жақын жердегі мемлекеттік үйсіздерлерге арналған баспаналарға көшірілді. Қазіргі уақытта терминал Rapid Penang компаниясының 11, 12, 13, 101, 102, 103, 104, 201, 202, 203, 204, 206, 301, 302, 303, 304, 306, 401, 401E, 502, CAT, CT13 және CT14 бағыттары бойынша жолтарды қамтиды. 2000-жылдардың басынан бері Комтарда Mutiara желісі, Tanjong Tokong желісі және Ayer Itam желісі сияқты болашақ жеңіл рельстік көлік және монорельстік желілердің терминалды стансасы болуы ұсынылып келеді. Стансаның құрылысы 2024 жылдың қыркүйек немесе қазан айында басталып, 2030 жылы аяқталуы күтілуде. Комтар сонымен қатар жоспарланып отырған Джорджтаун трамвай желісінің соңғы стансасы болып табылады.

Басқа ғимараттар

Негізгі кешеннен басқа, осы жерде тағы үш құрылыс орналасқан. Ең ескісі – 470 номерлі, 17 қабаттан тұратын қонақ үй кешені, ол 1986 жылдың 2 сәуірінде «Шангри-Ла» қонақ үйі ретінде ашылды. 2006 жылдың 1 сәуірінде ол «Traders Hotel» деп қайта аталды, ал 2014 жылдың соңында «Hotel Jen» болып өзгерді. 1986 жылдың шілдесінде подиумның үстінде «Тунку залы» деп аталатын геодезиялық күмбез пішіндес аудитория салынды. Сан-Хоседегі «The Tech» нысанынан шабыттанған аудитория 2016 жылы ғылым мұражайына айналдырылды. Кешеннің шығысында тағы екі сауда орталығы салынды: «Прагин Молл» (4-кезең) 2001 жылы, ал «1-ші даңғыл» (3-кезең) 2010 жылы ашылды.

Логотип және брендинг

Комтар логотипінің бастапқы нұсқасы кешеннің атын қысқартқан "TAR" әріптерін еске түсіретін минималистік контур болған. 2015 жылы жаңа логотип ұсынылды, онда "Комтар" деген сөз қызыл түсте жазылған, бұл хоккиен тілінде "ырыс" деген мағына беретін "онг" сөзін білдіреді, ал "Т" әрпі мұнараның қолмен салынған суреті ретінде бейнеленген.

Қала орталығы мен болашақ даму туралы

Комтар құрылысының нәтижесінде Пенанг жолы мен Прагин каналы бойындағы мұралық кварталдардың үлкен бөлігі жойылды, бұл Джорджтаундағы қытайлық өзендік қонысының маңызды ошағы болған. Осы процесте үш жүзден астам тарихи ескерткіш, оның ішінде бұрынғы Джинрикша кеңсесі, Ли Тек бастауыш мектебінің бұрынғы кампусы, «Капитол» және «Ориентал Эмпориум» бұзылды. Магазин циркінен батысқа және Карнавон көшесінен шығысқа қарай созылған Гладстон жолы кешеннің астында қалды, ал шығыс бөлігі 2000 жылы алынып тасталды. 1980-ші жылдары Пэнангтағы индустриализациядан кейін қызмет көрсету саласының дамуымен Комтардың ірі, орталықтандырылған қаржылық аудан ретіндегі мәртебесі қала орталығындағы шағын, дәстүрлі бизнестің құлдырауына себеп болды. Комтар құрылысы аяқталғаннан кейін қала орталығындағы өзгерістер Пэнангта мұраны сақтау қозғалысының күшеюіне ықпал еткен басты факторлардың бірі болды. 1986 жылы Пенанг мұра қоры құрылды, ал 1989 жылы штат заңнамасында алғашқы мұраны сақтау актілері қабылданды. Бұл күш-жігер нәтижесінде ЮНЕСКО-ның 2008 жылы тізімге енгізген «мұралық ядролық аймақ» және «буферлік аймақ» көлемдерін қамтитын консервациялық аймақ құрылды, ол Джорджтаунның қалалық ядросындағы барлық тарихи құрылыстарға кез келген өзгеріс енгізуге тыйым салды. Комтар, Малайзия қалаларындағы қала құрылысын және жаңаруын ынталандырған, даму гүліне әкелген «Вавасан 2020» идеалдарының орталық бөлігі болды. Пэнангтағы жеке құрылыс жобалары 1990 жылдардың ортасында шарықтау шегіне жетті, бұл мұралық кварталдарды Комтар сияқты бұзуға бейім етті, бірақ бұл тенденция 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан кейін тоқтатылды. Осыған қарамастан, 1985 жылы кешен аяқталғаннан кейін Пэнанг штаты мұралық аудандарда қала құрылысын жаңарту бағдарламаларын енді жүргізбеді, оның орнына жерді мелиорациялауды жөн көрді. Бұл стратегия алғаш рет 1970-ші жылдардың соңында Баян-Лепас еркін индустриалды аймағын кеңейту кезінде қолданылды, бұл мемлекеттік органдарға келіссөздер жүргізуден және тым күрделі қоныс аудару келісімдерінен аулақ болуға, соның салдарынан сатып алу құнын төмендетуге мүмкіндік берді. 1980 жылдан 2000 жылға дейін Джорджтаунның шығыс жағалауының көбі мелиорацияланды, ал 2015 жылға қарай қаладағы мелиорацияланған жерлердің жалпы ауданы шамамен құрады.

The construction of Komtar resulted in the destruction of a huge section of the heritage quarters along Penang Road and the Prangin Canal, which had been an important enclave of the Chinese riverine settlement in George Town. Over three hundred historic landmarks were demolished in the process, including the former Jinricksha Office, the former campus of Li Tek Primary School, and the Capitol and Oriental Emporium. Gladstone Road, which ran from the Magazine Circus to the west and Carnavon Street to the east, was built over and disappeared under the complex, leaving a remnant at its eastern end that was removed in 2000. With the rise of the service industry in Penang after its industrialisation in the 1980s, Komtar's status as a large centralised financial district decimated smaller, traditional businesses in the city centre. The irreversible changes towards the city centre following Komtar's completion were cited as one of the main factors leading to a rise of heritage preservation movements in Penang. In 1986, the Penang Heritage Trust was founded, and in 1989 the first heritage conservation enactments were passed in the state legislature. These efforts culminated in the establishment of a conservation zone, involving a "heritage core zone" and a "buffer zone" inscribed by UNESCO in 2008, which banned any alterations to all historic structures in George Town's urban core. Komtar was a centrepiece under the ideal Wawasan 2020, which encouraged urban construction and renewal throughout Malaysian cities, leading to a development boom. Private development applications in Penang peaked in the mid 1990s, which made the heritage quarters susceptible to demolition like those of Komtar, a trend that was only halted after the Asian financial crisis in 1997. Despite this, following the complex's completion in 1985, the Penang state government would never again undertake any urban redevelopment programmes within the heritage quarters, instead opting for land reclamation. This strategy, first employed in the expansion of the Bayan Lepas Free Industrial Zone in the late 1970s, allowed state authorities to skip negotiations and avoid overly complicated resettlement agreements, thereby reducing acquisition costs. From 1980 to 2000, almost all of George Town's east coast was reclaimed, and by 2015 total reclaimed land in the city was estimated to be in area.

Сәулет және мәдени маңызы

Комтар Пенангтың символы және штаттың ең танымал ескерткіші саналады. Ол сонымен қатар Пенангтың қоғамдық автобус жүйесі үшін маңызды торап болып табылады және Джордж Таун мен Пенангтың әкімшілік орталығы қызметін атқарады. Ол "қала ішіндегі қала" деп сипатталады және 1970-ші жылдардың соңғы "ұлы ұлттық символы" ретінде жарияланды. Архитектуралық тұрғыдан алғанда, Комтар Пенангтың алғашқы ірі модернистік құрылысы және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы модернистік сәулет өнерінің маңызды үлгісі болды. Кешен 1960-шы жылдардағы Малайзияның тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезеңін бейнелейді, осы кезде Парламент үйлері (1959-1962), Ұлттық мешіт (1963-1965) және Ұлттық стадион (1960-1962) сияқты модернистік ескерткіштер салынды. Бұл құрылыстар дәстүрлі сәулет стилінен батыл және заманауи дизайнға көшуді мақсат еткен. Геодезиялық күмбез Бакминстер Фуллердің Оңтүстік-Шығыс Азиядағы соңғы маңызды архитектуралық үлесі ретінде танылды. Комтардың жоспарлауы мен дизайны сол кездегі үшін радикалды және утопиялық болды. Дегенмен, Малайзиядағы модернистік құрылымдар елдің отаршылдық өткенін жою үшін салынған болса, Комтар сыншыл регионализмнің бірегей көрінісі ретінде салынды, онда оның модернистік элементтері Джордж Таунның тамыр терең отаршылдық тарихымен үйлесім табу үшін енгізілді. Осыған қарамастан, Комтар өзінің регионалдық ерекшеліктеріне жергілікті халықтан жеткілікті баға алмады және оны халық тым радикалды және практикалық емес деп қабылдады. Комтардың Джордж Таунды жаңғыртудағы сәтсіздігі сәулеттік эксперименттердің маңызды зерттелуіне айналды.