Ирландиялық тенор әнші және композитор Майкл Келли

Кіріспе

Ирландиялық тенор және композитор (1762–1826)

Майкл Келли (25 желтоқсан 1762 – 9 қазан 1826) – музыка тарихында халықаралық деңгейде танымал болған ирландиялық тенор, композитор және театр директоры. Он тоғызыншы ғасырдың басында британдық музыкалық театрдың маңызды тұлғаларының бірі болған ол драматург және ақын Ричард Бринсли Шериданмен жақын байланыста болды. Ол Моцарт және Паизиелло сияқты музыканттармен достық қарым-қатынас орнатып, екеуінің де операларында рөлдер жасады. Досы және әріптес әншісі Нэнси Стораспен бірге ол сол дәуірдегі Ұлыбритания мен Ирландиядан Италия мен Австрияда аты шыққан алғашқы тенорлардың бірі болды. Италияда ол О'Келли немесе тіпті Синьор Очелли деп те белгілі болды. Оның өмірі туралы негізгі мәліметтер оның естеліктерінде қалдырылған, алайда оның өзінің айтқандарына күмән тудырып, "Келлидің кез келген мәлімдемесіне дереу күдікпен қарау керек" делінеді.

Дублиндік бастамалар

Майкл Келлидің әкесі Томас, рим-католик шарап сатушысы және би шебері, Ирландиядағы британ үкіметінің резиденциясы Дублин сарайындағы рәсімдер шебері ретінде маңызды әлеуметтік мәртебеге ие болды. Майклға жас кезінен музыкалық білім берілді (көбінесе дауыс және клавиш аспаптары), ал оның алғашқы ұстаздары итальяндықтар – Пассерини (Болоньядан) және Никколо Перетти, еркек контральто болды. Перетти Томас Арнның операсының түпнұсқалық қойылымында (Метастазио мәтіні бойынша) «Артаксеркс» (атаулық рөл) операсында Ковент-Гарденде ән салған. Келли Переттидің нағыз портментоға ие болғанын, «1820 жылдарға дейін толыққанды түсінілмегенін» айтқан. Ол Переттимен бірге Перетти үшін жазылған «Біздің үміттеріміз бен қорқыныштарымыз» әуенімен айналысты. Келли сондай-ақ Томас Арнның ұлы Майкл Арннан клавиш аспаптарын оқыды. Доктор Берк академиясына жіберілген Келли демалыс күндері достарының үйінде көптеген «данагөйлермен» танысты. Ол Ротондада «синьор Сент-Джорджодан» ән сабағын, ал Филип Коганнан фортепиано сабағын алды. Сонымен қатар, әйгілі хирург-скрипкашы Джон Нил, отбасылық қонақ, оған Вентоның «Демофонте» операсынан арияны үйретті. Келлилер үйіне Франсуа Ипполит Бартелемон, Вильгельм Крамер (Джонның әкесі), Томас Пинто (Джорджтың атасы), Иоганн Петер Саломон және виолончельші Джон Кросдилл сияқты көрнекті музыканттар жиі келіп тұратын. Олардың арасында Гайдн мен Чарльз Бернидің досы, Венанцио Рауццини (1746–1810) де болды. Ол Вена мен Мюнхенде болғаннан кейін шамамен 1774 жылы Англияға қоныс аударды және жас Нэнси Сторейдждің ұстазы болды. 1778 жылы Дублинде ол Майкл Келлиді өз қанатына алды, оған сабақ берді және бірнеше әнді үйретті, соның ішінде өзінің «Fuggiamo di questo loco» әнін (Линли Шериданның сөздерімен «Дюэннада» «Оның сүйіспеншілігінен арылғанбыз» деп қойды). Рауццини оны Римдегі немесе Неапольдегі консерваторияға жіберуге кеңес берді, ал әкесі осыған сәйкес жоспарлар жасады. Осы уақытта Майкл Арн Дублинде қалып, Гарриктың «Симон» драмалық романының қойылымын жасады, ол үшін ол музыка жазды: әкесінің мейірімділігіне риза болып, Арн Майклға күнделікті сабақтар мен тұрақты қолдау көрсетті. Келли Дублинде сахналық дебютін жасады. Промоутер Педро Мартини итальяндық труппаны (Переттиді қоса) Смок-Аллея театрында комикалық операны қоюға әкелді. Пиччинидің «La buona figliuola» операсында графтың жоғары сопрано рөлін орындауға тиіс болған Синьор Савой ауырғандықтан, Келли (әлі де дискантпен ән салған) шақырылды және үлкен жетістікке жетті. Алайда Мартини төлемеді, ал көрнекті актерлер бірден наразылық білдіріп, тарап кетті. Содан кейін Майкл Арн оны Кроу-стрит театрында үш түн бойы «Симон» рөлінде ойнатты, сондай-ақ Бальдассаре Галуппидің «Лионель мен Кларисса» операсында Мастер Лионель рөлінде пайда болды.

Michael Kelly's father Thomas, a Roman Catholic wine merchant and dancing master, held an important social position as Master of Ceremonies at Dublin Castle, the seat of British government in Ireland. Michael was given a serious musical education (mainly voice and keyboard) from a young age, his first teachers being the Italians, Passerini (of Bologna) and Niccolò Peretti, a male contralto, who sang at Covent Garden in the original productions of Thomas Arne's opera (on a Metastasio text) Artaxerxes (title role). Kelly remarked that Peretti possessed the true portamento, 'little understood by the 1820s.' With him Kelly studied the air 'In infancy our hopes and fears', composed for Peretti. Kelly also studied keyboard with Thomas Arne's son, Michael Arne. Sent to Dr Burke's academy, Kelly met many "men of genius" at friends' houses during vacations. He received singing lessons from a "signor St Giorgio" at the Rotunda and piano lessons from Philip Cogan. Also the famous surgeon violinist John Neale, a constant family visitor, tutored him in an aria from Vento's opera Demofoonte. At various times the visitors to the Kellys' house included such distinguished musicians as François Hippolyte Barthélemon, Wilhelm Cramer (father of John), Thomas Pinto (grandfather of George), Johann Peter Salomon and the cellist John Crosdill. Among them was the male soprano Venanzio Rauzzini (1746–1810), friend of Haydn and Charles Burney who, after a period at Vienna and Munich, settled in England c.1774 and was the teacher of the young Nancy Storace. While in Dublin in 1778, he took Michael Kelly under his wing, gave him lessons and taught him several songs, including his own "Fuggiamo di questo loco" (which Linley introduced into The Duenna with words by Sheridan as "By him we love offended"). Rauzzini advised he should be sent to a conservatory in Rome or Naples, and his father laid plans accordingly. Meanwhile, Michael Arne stayed in Dublin to produce Garrick's dramatic romance Cymon, for which he had written the music: in exchange for his father's kindnesses, Arne gave Michael daily lessons and regular encouragement. Kelly also made his stage debut in Dublin. A promoter, Pedro Martini, brought an Italian company (including Peretti) to perform comic opera at the Smock Alley Theatre. Sig. Savoy, who was to have sung the high soprano role of the Count in Piccinni's La buona figliuola, was ill, and Kelly (who still sang treble) was brought in and made a great success. However Martini failed to pay, and the distinguished cast immediately struck and dispersed. Michael Arne then had him play the role of Cymon for three nights at Crow Street Theatre, and he had a benefit performance as Master Lionel in Baldassare Galuppi's Lionel and Clarissa.

Италия, 1779 1783 ж.

1779 жылдың мамыр айында Келли Неапольге сапар шекті, онда сэр Уильям Гамильтонның қолдауымен Фенаролимен бірге 1537 жылы құрылған Санта-Мария-ди-Лорето консерваториясына, артықшылықтармен оқуға түсті. Ол опералар мен балеттерге қатыса бастады, көптеген асыл үйлерде таныстырылды, соның бірінде Фенаролидің сүйікті шәкірті Доменико Чимаросамен кездесті. Гамильтон оған Неаполь королі мен королевасымен кездесуге мүмкіндік берді, ол оларға ән орындады, ал Гамильтонмен (вулканолог) бірге 1779 жылдың тамызында Везувийдің атқылауын көрді. Неапольде ер сопрано Джузеппе Априле (1732–1813) (Чимаросаның да мұғалімі) 1780 жылғы көктемде Сицилияға фестивальдік сапар кезінде оған тегін сабақтар ұсынды. Келли алдымен Гаетаға барды, онда Априленің жетекшілігімен «Salve regina» әнін орындады, ол оған күнделікті сабақтар мен кешкі ас беруді жалғастырды: содан кейін Палермоға, онда дауысы тенорға дейін түскенде, ол күн сайын бірнеше сағат оқыды. Көп ұзамай ол Джакомо Давиде мен Джованни Ансанидің (1744–1826) бастапқы репертуарын құраған тенор арияларын орындады. Априлемен бірге ол көптеген асыл үйлерге барып, Палермодағы Чиеза Грандеде Геннарио Мароның мотетімен өзінің алғашқы фестивальдік өнерін көрсетті. Априле оған Метастасио және басқа итальян ақындарының шығармаларын үйретті және олардың маусымы аяқталғаннан кейін, ол Еуропаның кез келген театрында ән айтуға дайын екенін айтты. Ол Флоренциядағы «La Pergola» театрының импресариосы Андреа Кампиллиге ұсыныс хаттарын жазып, Келлидің Ливорноға баратын кемеде орын алуын қамтамасыз етті. «Оның қамқорлығымен сіз сөзсіз табысқа жетесіз, өйткені сізді мен оқытқан жалғыз шәкіртсіз», - деді Априле. Ливорнода Келли алғаш рет Стивен мен Нэнси Сторасемен кездесті, ол 15 жасында сол кездегі комикалық операның примадоннасы болды. Стивен Стораче оған концерт ұйымдастыруға көмектесті, ал ол алған қаражатпен Пизаға барды, тенор Джузеппе Виганонимен (1754–1823) танысты, сопрано Клементина Бальонимен бірге театрда өнер көрсетті және скрипкашы Содеринимен бірге тамақтанды. Флоренцияда Кампилли оған «Nuovo» театрында бірінші комедиялық тенор ретінде көктемгі маусымды ұсынды, ал Лорд Коупердің үйінде Пьетро Нардинидің Тартини сонатасын орындағанын естіді. Ол «Il francese in Italia» операсында актер-тенор Филиппо Ласкидің жетекшілігімен сәтті дебют жасады, сүйкімді Синьора Лортинелламен («Ортабелла» деп аталды) және Андреа Моригимен primo buffo рөлінде. Ол композитормен бірге (1755–1826) тұрды: ер сопрано (танымал кантиле әншісі) Келлиге бірнеше сабақ берді. Стивен Сторас ұйымдастырған «Drury Lane» театры үшін Линлидің бес жылдық келісімшарты Келлидің әкесі тарапынан бұзылды. Ақшасы болмағандықтан, ол опералар мен концерттерге қатыса алды және оны күзгі турнеге Грацқа алып барған әнші және актриса Бенинимен танысты. Ол Паскуале Анфоссидің «La vera costanza» және Гретридің «Zémire et Azor» операларында Бенинимен бірге өнер көрсетті. Ол Венада Пасхаға оралды және Чимаросаның спектаклінің қойылымына Брешияда қабылданды, оны репетициялады және Ортабелламен бірге орындады, бірақ қызғанышпен толған спонсор-менеджер қастандық жасады, ал Келли Веронаға қашып кетті, өнер көрсетудің ортасынан шығып кетті. Веронадағы қайырымдылық концертінен кейін Тревизода ол «Еуропадағы ең танымал дилетант әнші» Тереза де Петриспен кездесті. Ол Келлиді Анфоссидің жаңа ораториясында бірге ән айтуға шақырды, ал оның күйеуі граф Видиман оны төрт айға жұмысқа алды, алдымен оны Парма мен Колорноға жіберіп, өзін герцогиняға таныстырды, ол бір апта бойы бильярд ойнап, ән шырқады. Ол қазан айында Видиман үшін Венецияға оралды, онда Нэнси Сторас Висенте Мартин и Солере операсында өнер көрсетіп жатты. Келісімшарт аяқталғаннан кейін, графиня Розенберг арқылы ол (және Сторас) Венадағы император Иосиф II сарайында тұрақты тұруға жиналған итальяндық труппаға қосылуға шақыру алды.

In May 1779, Kelly travelled to Naples where, as protégé of Sir William Hamilton, he enrolled with Fenaroli at the 1537 Conservatorio Santa Maria di Loreto, with privileges. He began to attend operas and ballets, and received introductions at many noble houses, meeting Domenico Cimarosa, Fenaroli's favourite pupil, at one. Hamilton gained him a meeting with the King and Queen of Naples, for whom he sang, and with Hamilton (a vulcanologist) he witnessed the August 1779 eruption of Vesuvius. At Naples the male soprano Giuseppe Aprile (1732–1813) (also a teacher of Cimarosa) offered him free tuition during a festival visit to Sicily in Spring 1780. Kelly went first to Gaeta, where he sang a salve regina under Aprile, who continued to give him daily lessons and dinners: then to Palermo, where he studied several hours a day as his voice dropped to a tenor. He was soon singing the tenor arias which formed the original repertoire of Giacomo Davide and Giovanni Ansani (1744–1826). With Aprile he visited many noble houses and made his first regular Festival appearance at the Chiesa Grande, Palermo, in a motet of Gennario Maro. Aprile taught him the work of Metastasio and other Italian poets and, their season ended, told him he was now ready to sing in any theatre in Europe. He wrote letters of introduction to Andrea Campigli, impresario of the Florence Teatro La Pergola, and obtained Kelly's place on a ship for Livorno. "Under his care and patronage," said Aprile, "you cannot fail of success because you have the peculiar distinction of being the only public scholar I ever taught." At Livorno, Kelly first met Stephen and Nancy Storace, who, aged 15, was then prima donna of the comic opera there. Stephen Storace helped him mount a concert, and with funds he went on to Pisa, met the tenor Giuseppe Viganoni (1754 1823), appeared at the theatre with soprano Clementina Baglioni, and dined with the violinist Soderini. At Florence, Campigli gave him a spring season as first comic tenor at the Teatro Nuovo, and at Lord Cowper's house he heard Pietro Nardini play Tartini's sonata. He made a successful debut in Il francese in Italia, coached by the actor tenor Filippo Laschi), opposite the charming Signora Lortinella (called "Ortabella"), and Andrea Morigi as primo buffo. He was in lodgings with the composer (1755–1826): the male soprano (a famous cantabile singer) gave Kelly some lessons. The offer of a five year contract from Linley for Theatre Royal, Drury Lane, arranged by Stephen Storace, was blocked by Kelly's father. Out of money, he still managed to attend operas and concerts and met the singer and actress Benini, who took him on an autumn tour to Graz. He appeared in Pasquale Anfossi's La vera costanza, and for the Carnival opposite Benini in Grétry's Zémire et Azor. He returned to Venice for Easter and was recruited for a Brescia production of Cimarosa's , which he rehearsed and began performing with Ortabella, but the jealous sponsor manager became murderous, and Kelly escaped to Verona, slipping out of the theatre in mid performance. After a benefit concert at Verona, at Treviso he met the 'greatest reputed dilettante singer in Europe', Teresa de Petris. She invited Kelly to sing with her in Anfossi's new oratorio, and her consort Count Vidiman engaged him for four months, sending him first to Parma and Colorno to present himself to the Archduchess, for whom he sang and played billiards for a week. He returned to Venice in October for Vidiman, where Nancy Storace was appearing in an opera of Vicente Martín y Soler. When his contract was completed, through Countess Rosenberg he (and Storace) received an invitation to join an Italian company then being assembled to occupy a permanent residency at the court of Emperor Joseph II, Holy Roman Emperor at Vienna.

Австрия, 1783 1787 ж.

Венада Келли сот композиторы Антонио Сальериге танысты, оның "La scuola de' gelosi" операсы алғаш рет қойылмақ болды. Ол сәтті дебют жасады. Театр сарайда орналасқан, император спектакльдер мен репетицияларға қатысты. Келли Сальеримен және актер Фридрих Людвиг Шрёдермен дос болды. Ол үш күнге Айзенштадтқа Хайднға сапар шекті. Венада ол композиторлар Вангал мен Диттерсдорфпен кездесті, бірақ ерекше достық бір кеште, ол Вольфганг пен Констанце Моцарттың арасында отырғанда туды. Ол Моцартпен жиі тамақтанып, оған бильярдта үнемі жеңіліп отырды: Моцарттың жас ағылшын шәкірті Томас Эттвудпен жақын дос болды. Келли осы труппада Нэнси Сторасспен бірге ән шырқады. 1785 жылы олар Стивен Сторастың "Gli sposi malcontenti" операсын қойды. Ол бір уақыт дауысын жоғалтқаннан кейін Кортеллини ханым, Антония Бернаскони және Ласкимен бірге үш операда ән шырқады және осы жазушының куәлігі болған қойылымдарда да Понтенің мінез-құлқына негізделген кейіпкерді әзіл-сықақпен бейнелеп, алғысқа бөленді. Ол және бір Кальвази Сторасенің "Gli equivoci" операсында, "Жыныстық қателер комедиясы" бойынша Антифолус рөлін ойнады. Паизиеллоның "Севильский шаштараз" операсы Нэнси Сторасемен бірге қойылды: Келли мен Мандини граф рөлін алмастырды. Паизиелло сотқа келгенде Келли оның Моцартпен кездесуіне куә болды. 1784 жылы Паизиелломен бірге Венецияда "Il re Teodoro" атты жаңа опера шығарды. Орындаушылар құрамында Мандини, Франческо Беноччи, Ласки, Стораче және Виганони болды, ал Келли Гафорионың көңілді рөлін ойнады, ол кейіннен оның лақап аты болды. Жыл сайын итальяндық труппа Люксембургке императорға үш айға барып қызмет ететін. Венада Иосиф екі операны, "Iphigénie en Tauride" және "L'Alceste" операларын қонақтардың көңілін көтеру үшін қойды. Келли екеуінде де ойнады, Бернасконидің Ифигениясына қарсы Пилладес рөлін, ал тенор Валентин Адамбергердің Орестесін сомдады, олардың бәріне Глюк жеке бап берді. 1786 жылы үш опера репетицияланды: Ригинидің операсы, Сальеридің "La grotta di Trofonio" операсы (Кастидің мәтініне) және Моцарттың "Фигароның үйленуі" операсы. Келли өзінің ең танымал премьералық рөлін, қақырықтайтын Дон Курцио рөлін, сондай-ақ Дон Базилио рөлін ойнады, ал Стораче Сюзанна рөлінде болды. Ол Моцартпен жақын достықта болды және Моцарттың жаңа ойнаған "Crudel, perche finora?" дуэтын, бояу әлі кеппеген кезде алғаш естіді. Келли Моцартпен дауласты, ол концерттік ансамбльдерде оның қақырығын тоқтатуын қалады. Келли шығып кетуге дайын екенін мәлімдеді, содан кейін Моцарт оның қалауын қабылдады. Дрюри Лейнге жаңа ұсыныстар күтіліп жатқанда, Келли Люксембургте тағы бір маусым өткізіп, содан кейін үйіне және ауру анасына бару үшін бір жылдық демалыс алды. Алайда ол 1787 жылдың ақпанына дейін Венада қалды, Паизиеллоның операсында ойнағаннан кейін Нэнси мен Стивен Сторас, олардың анасы және Томас Эттвудпен бірге Англияға аттанды. Олар Моцартпен достықпен жылап қош салды. Олар Мюнхен, Аугсбург және Штутгарт қалаларында тоқтады, онда Келли Игнас Плейелмен бірге шпильдің басына көтерілді. Олар наурыздың ортасында Лондонға келгенге дейін Париждегі ең ұлы театр өнерпаздарының қойылымдарын көрді.

At Vienna Kelly presented himself to the Court composer Antonio Salieri, whose La scuola de' gelosi was to be staged first. He had a successful debut. The theatre was in the palace, and the Emperor attended performances and many rehearsals. Kelly was friendly with Salieri and with the actors Friedrich Ludwig Schröder and He went to Eisenstadt to visit Haydn for three days. In Vienna he met the composers Wanhal and Dittersdorf, but a special friendship began at a dinner where he found himself seated between Wolfgang and Constanze Mozart. He often dined with Mozart and invariably lost at billiards to him: he became close friends with Mozart's young English pupil Thomas Attwood. Kelly sang opposite Nancy Storace in this company. In 1785, they were performing Stephen Storace's opera Gli sposi malcontenti. After she lost her voice for a time he sang in three operas with Mmes Cortellini, Antonia Bernasconi and Laschi, and won applause humorously modelling a character on the mannerisms of da Ponte in performances witnessed by that writer. He and one Calvasi played the two Antipholus roles in Storace's Gli equivoci, based on The Comedy of Errors. Paisiello's The Barber of Seville was presented with Nancy Storace: Kelly and Mandini alternated in the role of the Count. When Paisiello came to the court Kelly witnessed his meeting with Mozart. The poet Giovanni Battista Casti also arrived, and in 1784 with Paisiello produced a new opera Il re Teodoro in Venezia. The cast included Mandini, Francesco Benucci, , Laschi, Storace and Viganoni, and Kelly took the buffo role of Gaforio, which became his nickname thereafter. In each year the Italian company attended the Emperor to Luxembourg for three months. In Vienna, Joseph had two operas staged for the benefit of visiting potentates, Iphigénie en Tauride and L'Alceste. Kelly played in both, being Pylades to Bernasconi's Iphigénie and the Oreste of the tenor Valentin Adamberger, in all of which they were coached by Gluck in person. In 1786, three operas were being rehearsed, one by Righini, one Salieri's La grotta di Trofonio (to a text by Casti), and one Mozart's The Marriage of Figaro. Kelly took his most famous premiere role as Don Curzio (the stuttering role), and also Don Basilio, with Storace as Susanna. He was on most friendly terms with Mozart, and was the first to hear the duet "Crudel, perche finora?" played over by Mozart while the ink was still wet. Kelly argued with Mozart, who wished him not to stutter in the concerted ensembles. Kelly insisted, threatening to walk out, and carried it off to Mozart's great satisfaction. With new offers pending for Drury Lane, Kelly had one more Luxembourg season, and then obtained a year's leave to visit home and his ailing mother. Yet he remained until February 1787 at Vienna, appearing in Paisiello's , before setting off with Nancy and Stephen Storace and their mother, and Thomas Attwood, all together in a carriage for England. He and Mozart parted in tears of friendship. They stopped in Munich, Augsburg and Stuttgart, where Kelly went to the top of the spire with Ignace Pleyel. They witnessed some of the greatest theatrical artists performing in Paris, before arriving in London in mid March.

Ескі Дрюри Лейн, 1787 1791

Лондонда Келли мен Стивен Сторас бірден Томас Линли мен оның қыздарымен (Шеридан ханым мен Тикель ханым) кездесті, Джон Кембл мен Крауч ханымды «Ричард Коeur де Льон» спектаклінде көрді. Келлидің Дрюри Лейндегі дебюті Дибдиннің «Лайонель мен Кларисса» ролі болды, ол Сторас оркестрлеген түпнұсқа дуэтпен таныстырды. Содан кейін ол Арнның «Ауылдағы махаббат» спектаклінде ойнады, ағылшын тіліндегі Глюк әнін қосып, кейін Корольдік театрда көп жылдар бойы сахналық серіктесі болған миссис Краучпен бірге өнер көрсетті. Ол Джон Филпот Курранмен дос болды. Доктор Арнольдтың ораториясына қатысуы кейіректеу болды, бірақ ол 1787 жылдың мамыр айында Вестминстер аббаттығында өткен Гендельді еске алу шарасында ән шырқады. Маусым айында Дублинде миссис Краучпен бірге Лионельді ойнады және «Комус» спектаклінде алғаш рет бакхан ролінде болды, сондай-ақ (Мартини) дуэтін – «О, сен мені қуанту үшін тудың» деп таныстырды. Кейін бұл екеуі Тейт Уилкинсон үшін осы спектакльдерді Йорк қаласында қойды, сонымен қатар Арнольдтың «Миллдің қыз-келіншегі» және Шериданның «Дюэнна» спектакльдерін Лидсте, ал «Ауылдағы махаббат» спектаклін сол жерде және Уэйкфилдте көрсетті. Бұл жазғы тур болашақ жылдарға үлгі болды. Лондон маусымы қыркүйекте басталды, онда Линли «Селима мен Азор» және Диттерсдорфтың «Дәрігер мен дәріханашы» спектакльдерін қайта жандандырды. 1788 жылдың жазында олар Ливерпульде, Честерде, Манчестерде, Вустерде және Бирмингемде гастрольдік сапарда болды, содан кейін Келли Венаға қайтпауға шешім қабылдады. Мадам Марамен ораториялық жұмысы басталды, ол оған «Артаксеркс» спектаклінде Мандане ролін ойнады. Джоа Бейтс басқаратын «Ескі концерттерде» басты тенор ретінде ол Гендельдің «Deeper and deeper still» әнін орындады және Линлидің жаттықтыруымен «Haste thee, nymph» әнін патшалық аудиторияның ризалығына бөленді. «Киелі музыканың құндылығын білдім және Гендельдің тенорлық әндерін тыңғысыз еңбекпен үйрендім», – деп жазды ол. 1788 жылдың қазан айында ол Лондонда Шеридан үшін «Ричард Коeur де Льон» спектаклінде, ал Норвич фестивалінде Мэм Марамен «Мессия» спектаклінде ән шырқады. Ол «Израиль Мысырда» спектаклінен «Мұриям пайғамбардың дауылпазын» жиі орындады. Келли Сторастың «Құпиялы мұнара» спектаклінде үлкен жетістікке жетті, «Сантифайд сире» әнін орындап, керемет «Б» нотасын берді. 1790 жылдың тамызында ол бірнеше апта Парижде Мистер және миссис Краучпен бірге болды, Гретридің «Караван» және Рауль Барб-блю» спектакльдерін көрді, оларды олар ағылшын тілінде қоюға тиіс еді. Олар 1791 жылы Дрюри Лейнде Стивен Сторастың «Белградты қоршау» (Мартини сценысымен) және Сальеридің «Трофонио үңгірі» (Принц Хоаре мәтінімен) спектакльдерімен басталды. 4 маусымда олар «The Country Girl» және «No song, no supper (Storace)» әндерін «Ескі Дрюри Лейн театрының» соңғы түні орындады, содан кейін театр жабылып, қиратылды.

In London, Kelly and Stephen Storace met at once with Thomas Linley and his daughters (Mrs. Sheridan and Mrs. Tickell), and saw John Kemble and Mrs Crouch in Richard Coeur de Lion. Kelly's Drury Lane debut was in Dibdin's Lionel and Clarissa, introducing an original duet which Storace orchestrated. He was then Young Meadows in Arne's Love in a Village, adding a Glück song in English, and next appeared at Theatre Royal opposite Mrs Crouch, who was his stage partner for many years. He became a friend of John Philpot Curran. His entry to oratorio for Dr Arnold was delayed, but he sang in the May 1787 Handel commemoration at Westminster Abbey. In June, with Mrs Crouch in Dublin he played Lionel, and was first bacchanal in Comus, introducing the (Martini) duet 'O thou wert born to please me.' Then the pair led at York in these works, for Tate Wilkinson, also giving Arnold's Maid of the Mill and Sheridan's The Duenna at Leeds, and Love in a Village there and at Wakefield. This summer tour set the pattern for future years. For their London season commencing in September Linley revived his Selima and Azor, and Dittersdorf's Doctor and Apothecary. In summer 1788, they toured in Liverpool, Chester, Manchester, Worcester and Birmingham, and Kelly decided not to return to Vienna. His oratorio work with Mme Mara began, and she played Mandane in Artaxerxes for him. Engaged as principal tenor of the Ancient Concerts under Joah Bates, he sang Handel's "Deeper and deeper still", and brought fresh humour to "Haste thee, nymph" (coached by Linley) to the delight of the royal audience. "In singing sacred music I was aware of its value, and fagged at the tenor songs of Handel with unremitting assiduity", he wrote. In October 1788, he sang Richard Coeur de Lion for Sheridan in London, and in Messiah with Mme Mara at Norwich Festival. With her he often performed the recitative "And Miriam the prophetess took a timbrel" from Israel in Egypt. Kelly scored a great hit in Storace's The Haunted Tower, delivering a ringing top B in the evergreen "Spirit of my sainted sire". In August 1790, he spent some weeks with Mr and Mrs Crouch in Paris, seeing Grétry's La Caravane and Raoul Barbe bleu, which they were to perform in English versions. They began 1791 at Drury Lane with Stephen Storace's The Siege of Belgrade (incorporating a Martini scena), and his version of Salieri's Cave of Trofonio (Prince Hoare text) was given. On 4 June, they performed The Country Girl and No song, no supper (Storace) for the very last night of the Old Drury Lane Theatre, which was then closed and demolished.

Кейінгі өмірі

1787 жылы Лондонның Дрюри-Лейн театрында өнер көрсетіп, Келли үлкен жетістікке ие болды және одан кейін сол театрдың басты ағылшын тіліндегі теноры атанды. 1793 жылы ол Король театрының әрекеттік директоры болды және концерттерде үлкен сұранысқа ие болды. Анна Мария Краучпен болған қарым-қатынасы, оны бір кезде Уэльс принцімен бөліскені, оның танымал болуына себеп болды. 1826 жылы ол Теодор Хук көмегімен жазған қызықты естеліктерін жариялады. Ол кәсіби жұмысын музыкалық дүкен мен шарап дүкенін басқарумен үйлестірді, бірақ бұл қаржылық құлдырауға әкелді. Ол 64 жасында Маргейт қаласында қайтыс болды.

Композициялар

Келлидің шығармаларының толыққанды тізімі жоқ. Ол өзінің "Еске алу" еңбегінде Лондонның түрлі театрлары үшін "жазған және іріктеген" 62 туындыны тізбелейді. Бұл оның өзінің музыкасын басқа композиторлардың музыкасымен қосып, немесе өз қажеттіліктеріне сәйкес басқалардың туындыларын өңдегенін көрсетеді. Сондықтан, мұндай жағдайларда оның түпкілікті үлесі анық емес және айтарлықтай өзгеріп қана қоймай, алуан түрлі болуы мүмкін. Көп жағдайда Келли әуенді ғана жазып, "оркестрлеу және техникалық мәселелерде кәсіби мамандарға сүйенген". Англиядағы алғашқы "Күлшегір пантомимасы" 1804 жылы Дрюри-Лейн театрында қойылған, оның музыкасын Майкл Келли жазған. 1801 жылы Томас Мурмен бірлесіп жазылған "Цыған принці" комикалық операсы сәтті болмады. Оның түпнұсқа операларының кейбіреулері: "Көк сақал немесе әйелдердің құштарлығы" (либретто авторы Джордж Колман кіші), "Ұлы драмалық романс"; Лондон, Корольдік театр, Дрюри-Лейн, 16 қаңтар 1798. Пизаро (Ричард Бринсли Шеридан), музыкалық пьеса; Лондон, Корольдік театр, Дрюри-Лейн, 24 мамыр 1799. Махаббат құлыпшыны күлдіреді (Жорж Колман кіші), комедиялық опера; Лондон, Корольдік театр, Хеймаркет, 25 шілде 1803. Келли көптеген әндер жазды, олардың ең танымалдарының бірі – Томас Мурдың сөзіне жазылған "The Woodpecker".

Жазбалар

Келлидің музыкасының жазбалары өте сирек. Оларды 1971 жылғы бір LP және 2011 және 2012 жылдары шығарылған екі CD-де табуға болады. Майкл Келли және Моцарт, Саша Абрамс (S), Дэн Клейн (тенор), Питер Александр (пиано): Decca Ace of Diamonds SDD 273 (LP, 1971). Кіріктірген әндер: Cara son tuo così, Soffri che intraccia, The Woodpecker, Placa gli sdegni tuoi, Rui seize thee, сондай-ақ Келли / Моцарт бірлестігінің туындысы Grazie agl'inganni tuoi. Көңілді Мисс Остин. Джейн Остин отбасының қорынан жаңадан табылған музыка, Аманда Питт (сопрано), Джон Лофтхаус (баритон), Дэвид Оуэн Норрис (пиано): Dutton Epoch CDLX 7271 (CD, 2011). "Әйелдің қоштасуы, күйеуінің оралуы" әндерін қамтиды. Ағылшын және шотланд романтикалық әндері, Гудрун Олафсдотир (меццо-сопрано) және Франсиско Хавьер Яурегуи (гитара): EMEC Discos E 104 (CD, 2012). 19 ғасырдағы С.М. Соланың гитарамен жасаған аранжировкасымен Флора Макдональд әні бар.