Реформация кезінде шетелде немесе Англияда құрылған тәуелсіз протестант шіркеулері – "бөгделер шіркеуі". Марий I-нің қудалауынан қашқандар Амстердамда шіркеу құрды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шетелдіктер шіркеуі – Реформация кезінде шетелде немесе Англияда шетелдіктер құрған тәуелсіз протестант шіркеулерін ағылшын тілінде сөйлейтін адамдар қолданған термин. (Кейбір мәтіндерде және қазіргі ғалымдардың еңбектерінде «серіктес шіркеу» деп те аталады.)
Strangers' church was a term used by English speaking people for independent Protestant churches established in foreign lands or by foreigners in England during the Reformation. (The spelling stranger church is also found in texts of the period and modern scholarly works.)
Еуропа құрлығындағы ағылшын шіркеулері
Англия реформациясы кезінде Нидерланд және Рейнландта көптеген ағылшын шіркеулері бой көтерді. Олардың ең белгілілері Мэри Тюдордың католиктерді қуғындауынан қашқан Мариандық эмигранттар құрған. Олардың ішінде Амстердамдағы ағылшын реформаторлық шіркеуі де бар еді.
Many English churches sprang up in the Low Countries and Rhineland during the English Reformation. The most famous of these were established by the Marian exiles who fled Catholic persecution under Mary Tudor. Among these was the English Reformed Church, Amsterdam.
Англиядағы жат шіркеулер
Англияда алғашқы шетелдік шіркеу 1547 жылы итальян реформаторы Бернардино Очино бастауымен құрылды (Кранмердің рұқсаты 1548 жылдың қаңтарында келді). Лондондағы итальяндық қауым үшін құрылғанмен, ол басқа ұлттардың реформацияланған протестанттарын да қабылдады. Кранмер бұл Англиядағы реформацияның қалай жүруін көрсетудің мысалы екенін нақтылады, дәстүршіл епископ Эдмунд Боннерді Очиноның ашылу құлпынасына қатысуға мәжбүрлеу арқылы. 1550 жылы үш қауым болды – голланд, француз және итальян. Лондон епискобы Николас Ридлидің наразылығына қарамастан, енді «Шетелдік шіркеу» деп аталатын толық тәуелсіз қауымдар 1550 жылдың 24 шілдесінде патшалық жарлық алып, патент хаттарымен біріктірілді. Оның негізін қалаушы және алғашқы суперинтенданты – поляк реформаторы Иоанн а Ласко. Жаңа қауым үшін ол сенім принциптерін қамтитын «Confessio Londinensis» және құрылым мен рәсімдерді қамтитын «Forma ac ratio» атты екі маңызды еңбек жазды. Олар Уильям Сесил және Саффолк герцогинясы Кэтрин Брэндон сияқты протестант аристократтарының көмегін алды. Қауымға Августин немесе Августиндік монахтар шіркеуі берілді, ол қазірде қаланың голланд протестант шіркеуінің орны болып табылады, ал шіркеудің өзі Екінші дүниежүзілік соғыста қирады. Біріктірілгеннен кейін шіркеу «Иса Мәсіһ ғибадатханасы» деп аталды және төрт пастор тағайындалды: екеуі голланд шіркеуі үшін, екеуі француз/валлон шіркеуінің жиналысы үшін, ол Сен-Энтони капелласында өтті. Кранмердің шіркеулерге ресми мақұлдау берудегі басты мақсаты екі еді. Біріншіден, ол реформацияланған протестант шіркеуінің Англияда, көптеген «күшті» реформаторлар жоюды қалаған епископтық жүйеде қалай жұмыс істейтінін көрсетті. Екіншіден, және бәлкім, одан да маңыздысы, ол Кранмер мен оның одақтастарына Джордж ван Паристі сияқты еретикалық діни ағымдарды, мысалы, үштікке сенбеушілерді басуға көмектесті.
The first Stranger Church to be set up in England was that led by the Italian reformer, Bernardino Ochino in 1547 (Cranmer's permission coming in January 1548). Although set up for the Italian community in London, it welcomed reformed Protestants of other nationalities as well. Cranmer made it quite clear that this was an example of how he wanted the reformation in England to proceed by forcing the traditionalist Bishop Edmund Bonner to attend Ochino's inaugural sermon. In 1550, there were three congregations Dutch, French and Italian. To the dismay of bishop of London Nicholas Ridley, the fully independent congregations from now known as one Stranger's Church received a royal charter and was incorporated by letters patent on 24 July 1550. The founder and first superintendent was Polish reformer John a Lasco. For the new community he wrote two fundamental writings Confessio Londinensis, containing principles of faith, and Forma ac ratio, containing structure and rites. They received help of Protestant aristocrats such as William Cecil and Katherine Brandon, Duchess of Suffolk. The congregation received a grant of the Austin or Augustinian Friars Church which remains the site of the city's Dutch Protestant Church, the church itself having been destroyed in World War II. Upon incorporation, the church was renamed the "Temple of the Lord Jesus" and given four pastors: two for the Dutch church, and two for the French/Walloon church meeting in St. Anthony's Chapel. Cranmer's main purposes in giving official sanction to the Churches seem to have been two fold. Firstly, they provided a glimpse of how a reformed Protestant Church might work in England, within the episcopal system which many of the "hotter" reformers wished to abolish. Secondly, and perhaps more importantly, they helped Cranmer and his allies in the suppression of heretical strains of religion, such as the non Trinitarian George van Parris.