Кіріспе
Тайвань үкіметтік агенттігі Ішкі істер министрлігінің Ұлттық полиция агенттігі (ҰПА;) — Қытай Республикасы (Тайвань) Ішкі істер министрлігінің құрамындағы мекеме. Агенттік еліздегі барлық полиция күштерінің жұмысын қадағалайды және штаб-пәтері Тайбэй қаласында орналасқан.
The National Police Agency, Ministry of the Interior (NPA; ) is an agency under the Ministry of the Interior of the Republic of China (Taiwan). The agency oversees all police forces on a national level, and is headquartered in Taipei.
Арнайы операциялар тобы (АӨГ)
7 жеке арнайы операциялар тобы бар, әдепкі сөзбе-сөз мағынасында "Ерекше полиция жасақтары" (保安警察隊). Бұл – жылдам құралатын, жедел әрекет ететін мобильді полиция күштері. Олар түрлі күзетшілік міндеттерді орындайды және полиция құрамының резервтік бөлімдері ретінде қызмет етеді. Үш топтан құралған SWAT бөлімшелері (Тыныштықты сақтау арнайы қызмет күштері немесе "Вей Ан" күштері деп аталады) 1-ші, 4-ші және 5-ші арнайы операциялар топтарын құрайды. Арнайы операциялар тобының (SOG) міндеттеріне терроризмге қарсы күрес, ұрлыққа қарсы күрес, жоғары деңгейдегі кепілдерді құтқару және президентті қорғау кіреді. Соңғы жылдары олар қарулы қашқындарды ұстауға да қатысты. Арнайы операциялар тобының (SOG) формасы мен жабдықтары жергілікті SWAT бөлімшелеріне ұқсас, олар "Түн күркірі" тобы деп аталады. "Түн күркірі" тобы жергілікті полиция бөлімдеріне бағынышты. Дегенмен, SOG күштері – V 150S бронетранспортерімен және M998 Humvee көліктерімен жабдықталған жалғыз полиция бөлімдері. Бұл көліктер 2004 жылы 張錫銘пен болған қақтығыстан кейін ROC армиясынан берілді.
Бірінші корпус
Жұмыс орнындағы оқыту курстары мен мобильді топтарға арналған оқу базасы. Тайваньның солтүстігіндегі тәртіпсіздіктерді бақылау, Арнайы құралдар және тактика, терроризмге қарсы күрес. Ол алты арнайы полиция бригадасына және бір "Вейан" күштеріне басшылық етеді. Кореяда жауынгерлік полиция рөлінде қызмет еткен 2-ші, 5-ші және 6-шы бригадалар көбінесе тәртіпсіздіктерді бақылау үшін жұмылдырылады. Корпус штабы, 2-ші, 3-ші, 4-ші бригадалар және бір "Вей Ан" күштері Тайбэй қаласының Сипай ауданында орналасқан. "Вейан" күштері: 1992 жылдың маусым айында құрылған. Олардың негізгі міндеттері терроризмге қарсы күрес, жоғары деңгейдегі кепілдерді босату және президентті қорғау. Бұл күштер екі ротаға бөлінген SWAT бөлімшелерінен құралған, олар 3-ші бригадамен қолдауға ие. 1-ші және 5-ші бригадалар Жаңа Тайбэй қаласының Санся ауданында, ал 6-шы бригада Таоюань қаласының Баде ауданында орналасқан.
Екінші корпус
Экономика министрлігі мақұлдаған 4 бригада бар. Олар Экономикалық істер министрлігіне қарасты барлық мемлекеттік кәсіпорындар мен Тайвань Электр Компаниясының, сондай-ақ Ұлттық ғылым кеңесінің барлық ғылыми парктерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Бірінші бригаданың негізгі міндеті – авторлық құқықты қорғау және зияткерлік меншік саласындағы жалған және заңбұзушылықтармен күресу. Бұл бригада көбінесе "Зияткерлік меншікті қорғау бригадасы" деп аталады. Екінші бригада Жаңа Тайбэй қаласында Тайвань Электр Компаниясына қарасты үш атом электр стансасын (№1, №2 және №4) күзетумен айналысады. Үшінші бригада Тайваньның солтүстігінде орналасқан және Ұлттық ғылым кеңесіне қарасты Хсинчу мен Тайчуңдағы екі ғылыми парк, сондай-ақ басқа да өнеркәсіптік аймақтар, импорт-экспорт аймақтары мен Экономика министрлігінің бірқатар мемлекеттік нысандарының қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Төртінші бригада Тайваньның оңтүстігінде Ұлттық ғылым кеңесі мен Экономика министрлігіне қарасты барлық мемлекеттік кәсіпорындардың қауіпсіздігіне жауапты, оның ішінде "Атом электр стансасы №3" да бар.
Үшінші корпус
Ол шекара полициясының құрамына кіреді және Қаржы министрлігінің Кедендік қызметтеріне көмекші және қосымша қызметтер көрсетеді.
Төртінші корпус
Тайваньның орталық аймағында тәртіп сақтау, арнайы қару-жарақтар мен тактика, терроризмге қарсы күрес. "Вейан" күштері: 2003 жылдың наурыз айында "Вейан" күштерінің құрамында тағы екі топтық өлшемдегі SWAT тобы құрылды. Олардың бірі Тайчунг қаласындағы 4-ші арнайы полиция корпусына қарасты, ол Тайваньдың орталық аймағында орналасқан.
Бесінші корпус
Көтерілістерді бақылау, арнайы қару-жарақтар мен тактика, Тайваньның оңтүстігінде терроризмге қарсы күрес. "Вейан" күштері: 2003 жылдың наурыз айында екі жедел топ SWAT құрылды. Олардың бірі Тайваньның оңтүстігіндегі 5-ші арнайы полиция корпусына бекітілді.
Алтыншы корпус
Орталық мемлекеттік ғимараттардың, жоғары дәрежелі азаматтық лауазым иелерінің, шетелдік елшіліктердің және байланыс институттарының физикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге жауапты.
Жетіінші корпус
Табиғатты қорғау, қоршаған ортаны қорғау және орман шаруашылығы мен ұлттық парктеріне күзеттік қызмет көрсету мәселелерін шешу мақсатында 2014 жылдың 1 қаңтарында Жетінші арнайы полиция корпусы (7SPC) құрылды. 7SPC ұйымдастырылуы АҚШ-тағы ұлттық парктерінің рейнджерлеріне ұқсас, олар үкімет тарапынан заң мен тәртіпті сақтауға (көбінесе браконьерлікке қарсы күресуге) жұмысқа алынған лауазымды тұлғалар. Олардың қызметтері бастапқыда Орман кодексін, Ұлттық парктер туралы заңды және Қоршаған ортаны қорғау туралы заңды сақтаумен шектелген.
Тайвань арнайы полиция корпусы
Тайвань провинциялық полиция басқармасының қалдырған 6 арнайы полиция бригадасы бар. Алғашқы 3 бригада 3 мемлекеттік қаржы банкінің – Тайвань жер банкінің, Тайвань кооперативтік банкінің және Тайвань банкінің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Төртінші бригада Тайвань провинциясына қатысты мемлекеттік мекемелерді күзетуге арналған. Бесінші және алтыншы бригадалар Экономикалық істер министрлігінің Су ресурстары агенттігіне (水利署) сумен жабдықтауды және су және жерге қатысты экологиялық мәселелерді қорғау үшін бекітілген.
Азаматтық қорғаныс күштері
Азаматтық қорғаныс күштері (民防防情指揮管制所) Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің басқаруында.
ҰҚК-ның жанындағы арнайы топтар
Атқарушы Юаньның жеке жарлықтары бойынша, әрқайсысы әртүрлі мамандықтардағы шамамен жүздей полиция қызметкерінен тұратын үш арнайы топ құрылды. Бұл топтар Ұлттық полиция агенттігінің құрамында, бірақ екі министрлік деңгейіндегі мекемелерге немесе басқа да бөлімшелерге бағындырылды. Телекоммуникациялық полиция корпусы (電信警察隊): 1998 жылдың қаңтарында «Телекоммуникациялық полиция корпусы» атты арнайы топ құрылып, Көлік және коммуникация министрлігіне қосылды. 2006 жылдың 2 ақпанынан бастап, бұл корпус Ұлттық коммуникация комиссиясына қайта бағындырылды. Оның негізгі міндеті – радиоспектр және телекоммуникация саласындағы заңдарды сақтау. Қоршаған ортаны қорғау полиция корпусы (環保警察隊): 1999 жылы құрылып, Қоршаған ортаны қорғау басқармасына бағындырылды. Қазіргі таңда 192 полиция қызметкері Қоршаған ортаны қорғау полициясы ретінде қызмет етеді және Тайбэй, Тайчуң және Фонгшан қалаларындағы үш бригадаға орналасқан. Орман және табиғатты сақтау полиция бөлімі (森林暨自然保育警察隊): 2003 жылдың 6 тамызындағы Атқарушы Юань жарлығымен 2004 жылдың 1 шілдесінде 178 полиция қызметкерінен құрылды. Бұл бөлім Ауыл шаруашылығы кеңесінің Орман бюросына бағындырылды. Тайбэй қаласындағы бас штабынан басқа, Тайваньның таулы аймағында 8 отряд бар. Оның басты міндеті – Тайваньның барлық орман аймақтарындағы экологиялық жүйені және тарихи ескерткіштерді сақтау үшін орман патрульдерін қолдау.
Тарих
Тайваньдағы қазіргі полиция қызметінің тамыры Жапон отаршылдығы кезінде Тайваньда құрылған полиция күштеріне, сондай-ақ 20 ғасырдың басында Қытай материгінде құрылған полиция қызметтеріне жетеді. 1972 жылы ұйымдастыру шығындарын азайту мақсатында Ұлттық полиция департаменті Тайвань полиция басқармасымен біріктіріліп, жаңа Ұлттық полиция агенттігі (NPA) құрылды. 1984 жылдың 1 тамызынан 1990 жылдың 4 тамызы аралығында. Соңғы үшеуі тіпті екі жұлдызды теңіз корпусы командирлері де болды.
Басқа міндеттер
Түпкілікті құқық қорғау қызметтерінен өзге, Тайвань Республикасындағы полицияға халық санағы деректерін жинау, сондай-ақ иммиграция және визаға қатысты мәселелер сияқты тағы да бірқатар ерекше міндеттер жүктелген. Көптеген аймақтарда шетелдіктермен немесе Тайваньдағы шетелдік қоғаммен байланысты визалық талаптарды сақтау және мәселелермен айналысатын, ағылшын тілінде сөйлейтін офицерлерден құралған Сыртқы істер бөлімі бар.
Тергеу бюросы
Есірткі, сыбайлас жемқорлық, тыңшылық және экономикалық қылмыстарға қатысты Әділет министрлігінің Тергеу бюросы (МЖІБ) ондаған жылдар бойы осы санаттағы істерді қарау қабілетін арттырып келді. Осы істердің тергелуі, оның ішінде полициядағы сыбайлас жемқорлық, көбінесе Тергеу бюросына беріледі немесе олардың жетекшілігімен жүргізіледі. МЖІБ қызметкерлері бақылаудағы заттарды зертханалық саралау үшін жақсы жабдықталған. Бұл МЖІБ тергеушілеріне қажетті артықшылықтар мен оқытуды қамтамасыз етеді. Дегенмен, Қытай Республикасының (ҚР) полиция күштері жергілікті полиция бөлімдерінде және Ұлттық Полиция Агенттігінің (НПА) Қылмыстық тергеу бюросында бірнеше белсенді есірткіге қарсы топтарды сақтап отыр. Тарихи тұрғыдан, контр-барлау ісі МЖІБ-тің қарауында болды. Ұлыбританиядағы полиция жүйесіндегі "арнайы бөлімшеден" өзгеше, Тайвань полиция жүйесінің барлық деңгейлеріндегі қауіпсіздік бөлімдері көбінесе штаттық бөлімдер болып табылады, емес полиция күштері. Ұлттық қауіпсіздік бюросының бақылауымен, әскери емес барлық тыңшылық істері жақын арада Тергеу бюросына ауыстырылатын болады. Бірнеше жыл бұрын жоғары шенді полиция қызметкерлері ҚР полиция жүйесінде ақ жағалы қылмыстарды тергеуді күшейтуге тырысты, бірақ көзге түспейтін прогресске қол жеткізді. МЖІБ әлі де экономикалық қылмыстар мен ақша жылуды жолдау саласында алдыңғы қатарда тұр. Алайда, НПА-ның Қылмыстық тергеу бюросы авторлық құқықты қорғау және компьютерлер мен желілердің қауіпсіздігі бойынша жақсы беделге ие. Сонымен қатар, авторлық құқық мәселесіне қатысты, 2-ші арнайы полиция корпусының 1-ші бригадасына зияткерлік меншікке қатысты құқық қорғау бойынша арнайы міндет жүктелген.
Өрт сөндіру бригадалары
Тайваньдық өрт сөндірушілер 1995 жылға дейін Тайвань полициясының құрамында болды. Сол кезде өрт сөндіруші полиция қызметкерлері кейбір полиция басшыларының көңілінен шыққан жоқ. Ең қиын жағдай Тайбэй округінде (қазіргі Жаңа Тайбэй қаласы) полиция бөлімінде тіркелді: Тайбэй округі полиция комиссары Яо Као Чиао (姚高橋) барлық өрт сөндірушілерін асханада жұмыс істеуге жіберді, себебі ол өрт сөндірушілердің өрт болатын күткеннен басқа ештеңе істемейтінін ойлады. Яо Као Чиаоның 1995 жылдың мамырынан 1996 жылдың маусымына дейін Орталық полиция университетінің директоры, 1996 жылдың маусымынан 1997 жылға дейін Ұлттық полиция агенттігінің директоры, ал 2000 жылдың 28 қаңтарынан 2000 жылдың 21 мамырына дейін Жағалау күзетінің бас директоры болғанын атап өткен жөн. Сонымен қатар, Тайваньда өрт сөндіру машиналары мен құтқару көліктерінің радио байланыс сигналдары да қайшылыққа толы болды. Жағымсыз назардан және құпиялылықты сақтау үшін барлық полиция көліктерінің радио байланыс сигналдары көліктің міндеттерімен сәйкес келмейтін, тіпті өрт сөндіру машиналарын, құтқару көліктерін және өрт сөндіру бригадаларының жедел жәрдем машиналарын да қамтыды. Өрт сөндіруші полиция топтары төтенше жағдайға жауап берген кезде, осы шатастыратын сигналдар сөзсіз хаос пен уақытты кідіртуге әкеп соқты. Өрт сөндіру ісінде табысқа жеткен Чао Канг (趙鋼) полицияның жоғары басшылығын барлық өрт машиналарына арналған радио байланыс сигналдарын қайта ұйымдастыруға көндірді. Кейін Чао Канг Тайвань провинциялық өртке қарсы басқарманың комиссары және 2000 жылдың 10 қыркүйегінен 2002 жылдың қыркүйегіне дейін Ұлттық өртке қарсы агенттіктің бас директоры болып тағайындалды.