Кіріспе
Америка Құрама Штаттарында он қорғалатын аумақ ұлттық теңіз жағалаулары деп белгіленген, ал үш аумақ – ұлттық көл жағалаулары деп белгіленген. Бұл жерлер Ұлттық саябақтар қызметінің (NPS) басқаруындағы мемлекеттік жерлер, ол Ішкі істер министрлігінің бір бөлімі. Ұлттық теңіз жағалаулары мен көл жағалаулары – Конгресс табиғи және рекреациялық маңызы бар, сақталған аймақ ретінде федералды түрде белгілеген жағалау аймақтары. Көл жағалаулары мен теңіз жағалауларында демалысқа басымдық беріледі, көпшілігі аң аулауға және жолдан тыс көлік құралдарын пайдалануға рұқсат береді, бұл ұлттық саябақтарда рұқсат етілмейді. Бес теңіз жағалауы мен көл жағалауында жабайы табиғат аймақтары ретінде қатаң қорғалатын жерлер де бар. Атлантика және Мексика шығанағындағы тоғыз жағалаудың барлығында теңіз деңгейінің көтерілуінен су астында қалуы мүмкін, ал күшті дауылдардан туындаған толқындар жағалауларды қиратуы мүмкін, төмен жатқан бөгеттік аралдар орналасқан. Ұлы көлдердегі температураның жоғарылауы су деңгейінің төмендеуіне әкелуі мүмкін, бұл жағалауға қандай әсер ететіні әлі белгісіз. Табиғи ресурстарды қорғау кеңесі барлық нысандарды ұзақ мерзімді жоспарлау эрозияны және келушілердің кіруін қамтамасыз етуге бағытталған болуы керек деп мәлімдейді. Ұлы депрессия кезінде жұмыс орындарын құруға бағытталған бағдарламаларды іске қосу арқылы Ұлттық саябақтар қызметі ұлттық саябақтар мен ұлттық ескерткіштерді басқарудағы рөлін кеңейтіп, жағалауларды қоса алғанда, тарихи орындар мен демалыс аймақтарын қорғауға мүмкіндік алды. Солтүстік Каролинадағы Сыртқы жағалаудағы эрозияны бақылау жұмысы Хатеррас мүйісін ұлттық жағажай немесе ұлттық демалыс аймағы ретінде белгілеуді қарастыруға әкелді, онда жағажайға бару ғана емес, балық аулау мен аң аулау да танымал болды. Алайда, бұл мәртебенің мағынасы және жерді Ұлттық саябақтар қызметі қалай сатып алатыны туралы пікірталас іс-қимылды кешіктірді, өйткені қазіргі және күтілетін даму оны ұлттық саябаққа жарамсыз етті. 1936 жылғы Парктер, парктік жолдар және демалыс аймақтарын зерттеу туралы заң Парктер қызметіне демалысқа пайдалануды қоса алғанда, әртүрлі ресурстарды белгілеу және қорғау үшін құрылымдық негіз берді. Конгресс 1937 жылдың тамызында Кейп-Хаттерас ұлттық жағалауын бекітті, ал президент Рузвельт Роанок аралына сапар жасамас бұрын заңға қол қойды. Алайда, ол 1953 жылға дейін құрылмады және 1958 жылы аң аулауға рұқсат берілгеннен кейін, жер сатып алынып, Парктер қызметіне берілді және қаржыландыру жалғастырылды. Бұл процесс ұқсас екі мақсатты нысандарды құру және басқару үшін үлгі ретінде қызмет етті, оның бесеуі ұлттық теңіз жағалауларына айналды. Ұлы көлдер мен Тынық мұхитының жағалауын зерттеулер де белгілеуге әкелді, соның ішінде 1966 жылы алғашқы ұлттық көл жағалауы ретінде бекітілген Суреттелген тау жыныстары. Сыртқы демалыс бюросының және "Миссия 66" бағдарламасынан түскен қаражат Парктер қызметінің жүйелерді кеңейтуіне және жерді сатып алуына мүмкіндік берді. Барлығы он үш қосымша ұлттық теңіз жағалаулары мен көл жағалаулары рұқсат етілді және құрылды, барлығы 1960 және 1970 жылдары. 1961 жылы Кейп-Код ұлттық жағалауын бекіткен заң жер сатып алуға ассигнованиелерді бірінші болып енгізді. Жергілікті қарсылықты болдырмау үшін ол жеке меншікті алып тастауды шектеді және жергілікті өкілдікпен консультативтік комиссия құрды, бұл басқалары үшін жаңалық болды. Кейп-Кодтың құрылуы даму қаупі төнген аумақтарды сақтаудың маңыздылығын мойындады, тіпті бірегейлік, ұлттық маңыздылық және урбанизацияланған аумақты қорғау туралы философиялық сұрақтар туды. Ұлттық көл жағалаулары, теңіз жағалаулары және өзен жолдары, танымал ескерткіштердің болмауына қарамастан, табиғи күйінде сақталған сирек жағалау аймақтары болып табылады. Олардың геологиялық ерекшеліктері мен әртүрлі өсімдіктердің биологиялық маңызы федералды қорғауға ие болу үшін маңызды болды. Ең жаңа ұлттық көл жағалауы немесе теңіз жағалауы – 1975 жылы құрылған Канаверал. Бір бұрынғы ұлттық көл жағалауы бар, ол 2019 жылы Парктер қызметінің атау конвенцияларына қарамастан, аймақтың көрінуін және туризмін арттыру мақсатында Индиана Дюнас ұлттық паркі деп аталды. Жағалау аймақтарын қамтитын басқа ұлттық саябақтар, мысалы Олимпиада және Акадия ұлттық саябақтары, демалысқа қарағанда қорғауға басымдық береді.
!scope="col"|Аймақ
!scope="col" class="unsortable"|Сипаттама
|
! scope="row"|Ассатейг аралы
|
|Атлантика жағалауы: Мэриленд, Вирджиния
|1965 жылдың 21 қыркүйегі
|
|Бөгеттік арал ретінде Ассатейг аралының жағасы мен құмдықтары жел мен толқындардан үздіксіз қалыптасады. Бұл жер жабайы жылқыларымен танымал, сонымен қатар орал, краб, түлкі және көшпенді қарлы қаздар да мекендейді. Басты өсімдіктерге американдық жағажай шөбі, тұзды батпақтың шөптері және теңіз тамыры жатады. |
! scope="row"|Канаверал
|
|Атлантика жағалауы: Флорида
|1975 жылдың 3 қаңтары
|
|Кеннеди ғарыш орталығының жанында орналасқан бұл бөгеттік аралда жаяу серуендеу, қайықпен жүзу және балық аулау сияқты әртүрлі демалыс шаралары бар. Семинол Rest ежелгі американдық үндістердің обасын, ал Eldora Statehouse лагунадағы тарихи өмірді көрсетеді. Флориданың ең ұзын дамылмаған Атлантика жағажайы шығанақты қоршайды, онда дельфиндер, манаттар және теңіз тасбақалары, сонымен қатар әртүрлі теңіз шөптері мекендейді. |
! scope="row"|Кейп-Код
|
|Атлантика жағалауы: Массачусетс
|1966 жылдың 1 маусымы
|
|Шамамен 40 мильге жуық жағажайдан басқа, бұл тарихи ауданда Маркони станциясы, Үш қарындас маяктары және бұрынғы Солтүстік Труро әскери-әуе базасы орналасқан. Жусан батпақтары, батпақтар және жаяу серуендеу жолдары Кейп-Кодтың флорасы мен фаунасына көз тастауға мүмкіндік береді. |
! scope="row"|Кейп-Хатеррас
|
|Атлантика жағалауы: Солтүстік Каролина
|1953 жылдың 12 қаңтары
|
|Сыртқы жағалауда орналасқан Кейп-Хатеррас Боди-Айленд және Кейп-Хатеррас маяктарымен танымал. Танымал демалыс шараларына виндсерфинг, құстарды қарау, балық аулау, қабықтарды жинау және каякинг жатады. Мұхит қызметінен үздіксіз өзгеретін бұл бөгеттік арал сирек кездесетін құбырлы қанатты, теңіз жағажайы амаранты және теңіз тасбақаларына пана болады. |
! scope="row"|Кейп-Лукаут
|
|Атлантика жағалауы: Солтүстік Каролина
|1966 жылдың 10 наурызы
|
|Кейп-Лукаут ұлттық жағалауы Сыртқы жағалаудың үш аралынан тұрады, оларға тек қайықпен жетуге болады. Бұл жер жабайы жылқыларымен және Кейп-Лукаут маяғымен танымал. Жаяу серуендеу, кемпинг, балық аулау және құстарды қарау танымал демалыс шаралары. Бұл жерде екі тарихи ауыл да орналасқан. |
! scope="row"|Камберленд аралы
|
|Атлантика жағалауы: Джорджия
|1972 жылдың 23 қазаны
|
|Тек қайықпен жетуге болатын Камберленд аралында Плам Орчард мүлігі, Томас Карнегидің қираған Дангеннес сарайы және құмды жағажайлар мен батпақтарға жақын африкалық баптист шіркеуі орналасқан. Құрлықтағы мұражай Тимукуа үндістерінің тарихын, Натаниэль Грин мен Элай Уитнидің еңбектерін және 1812 жылғы соғыстың шайқастарын көрсетеді. |
! scope="row"|Фаер-Айленд
|
|Атлантика жағалауы: Нью-Йорк
|1964 жылдың 11 қыркүйегі
|
|Ұзын аралдың оңтүстігінде орналасқан Фаер-Айлендте тарихи Уильям Флойд үйі және Фаер-Айленд маяғы бар. Жағажайлар мен құмдықтар батқан орманмен, батпақтармен және он жеті қауымдастықтармен толықтырылған. |
! scope="row"|Галф-Айлендс
|
|Шығанақ жағалауы: Флорида, Миссисипи
|1971 жылдың 8 қаңтары
|
|Жеті негізгі аралда 1812 жылғы және Азамат соғысында қорғаныс үшін испандықтар мен американдықтар салған төрт тарихи бекініс бар. Апачи үндістері, соның ішінде Геронимо бұл жерде бір кезде өмір сүрген. Табиғат жолдарында жабайы жануарларды қарауға және ұзын жағажайларда сноркелинг, велосипед тебу және басқа да шараларға болады. |
! scope="row"|Падре-Айленд
|
|Шығанақ жағалауы: Техас
|1968 жылдың 6 сәуірі
|
|Падре-Айленд, әлемдегі ең ұзын дамылмаған бөгеттік арал, Кемпстің ридли теңіз тасбақасы үшін ұялау орыны және ақ қанатты, қоңыр пеликан және құбырлы қанаттылардың көшіп-қону орыны болып табылады. Малакуит жағажайы әртүрлі демалыс шараларын ұсынады, ал Новилло Линия лагерінде мал шаруашылығының қалдықтары бар. Әскерилер екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралдың бір бөлігін бомбалау полигоны ретінде пайдаланған. |
! scope="row"|Пойнт-Рейес
|
|Тынық мұхиты жағалауы: Калифорния
|1972 жылдың 20 қазаны
|
|Пойнт-Рейес түбегіндегі тарихи орындарға Пойнт-Рейес маяғы және қапталды қайық станциясы, сонымен қатар қайта құрылған Кост Мивок ауылы кіреді. Теңіз жағалауынан өтетін сұр киттерді көруге болады, ал биік жартастар мен қыраттарда түле елк және теңіз пілдері мекендейді. Бұл сонымен қатар ЮНЕСКО биосферасының бөлігі болып табылады...
!scope="col"|Area
!scope="col" class="unsortable"|Description
|
! scope="row"|Assateague Island
|
|Atlantic coast: Maryland, Virginia
|September 21, 1965
|
|As a barrier island, Assateague Island's beach and dunes are continually shaped by wind and waves. It is known for its feral horses and is also home to deer, crabs, fox, and migrating snow geese. Main vegetation includes American beach grass, saltmarsh cordgrass and sea rocket. |
! scope="row"|Canaveral
|
|Atlantic coast: Florida
|January 3, 1975
|
|Adjacent to the Kennedy Space Center, this barrier island has a variety of recreational activities including hiking, boating, and fishing. The Seminole Rest features an ancient Native American mound, and Eldora Statehouse shows historic life on the lagoon. Florida's longest undeveloped Atlantic beach surrounds Mosquito Lagoon, which is home to dolphins, manatees, and sea turtles, along with a variety of sea grasses. |
! scope="row"|Cape Cod
|
|Atlantic coast: Massachusetts
|June 1, 1966
|
|Beyond its nearly 40 miles of beaches, this historic area has Marconi Station, the Three Sisters Lighthouses, and the former North Truro Air Force Station. Cranberry bogs, marshes, and hiking trails provide a look into the flora and fauna of Cape Cod. |
! scope="row"|Cape Hatteras
|
|Atlantic coast: North Carolina
|January 12, 1953
|
|Located in the Outer Banks, Cape Hatteras is known for its Bodie Island and Cape Hatteras Lighthouses. Popular recreation activities include windsurfing, birdwatching, fishing, shell collecting, and kayaking. Constantly changing from ocean activity, this barrier island provides refuge for the endangered piping plover, seabeach amaranth, and sea turtles. |
! scope="row"|Cape Lookout
|
|Atlantic coast: North Carolina
|March 10, 1966
|
|Cape Lookout National Seashore is made up of three islands of the Outer Banks, accessible only by boat. It is known for its wild horses and the Cape Lookout Lighthouse. Hiking, camping, fishing, and birdwatching are popular recreational activities. It is also home to two historic villages. |
! scope="row"|Cumberland Island
|
|Atlantic coast: Georgia
|October 23, 1972
|
|Accessible only by boat, Cumberland Island is the site of the Plum Orchard estate, Thomas Carnegie's ruined Dungeness mansion, and an African Baptist church near sandy beaches and marshes. The museum on the mainland exhibits Timucua Indian history, Nathaniel Green and Eli Whitney's works, and War of 1812 battles. |
! scope="row"|Fire Island
|
|Atlantic coast: New York
|September 11, 1964
|
|Fire Island, a barrier island south of Long Island, has the historic William Floyd House and Fire Island Lighthouse. The beaches and dunes are complemented by a sunken forest, wetlands, and seventeen communities. |
! scope="row"|Gulf Islands
|
|Gulf coast: Florida, Mississippi
|January 8, 1971
|
|Seven main islands have four historic forts built by the Spanish and Americans that were used for defense in the War of 1812 and Civil War. Apache Indians once lived here, including Geronimo. There are nature trails for wildlife viewing and long beaches for snorkeling, biking, and other activities. |
! scope="row"|Padre Island
|
|Gulf coast: Texas
|April 6, 1968
|
|Padre Island, the world's longest undeveloped barrier island, is a nesting ground for the Kemp's ridley sea turtle and a migratory site for least terns, brown pelicans, and piping plovers. Malaquite Beach provides a variety of recreational activities, and Novillo Line Camp has the remains of a cattle ranch. The military used part of the island as a bombing range during WWII. |
! scope="row"|Point Reyes
|
|Pacific coast: California
|October 20, 1972
|
|Historic locations on Point Reyes Peninsula include the Point Reyes Lighthouse and Lifeboat Station and a recreated Coast Miwok village. Gray whales can be seen as they migrate near the seashore, and tule elk and elephant seals populate the wilderness area of cliffs and ridges. Also part of a UNESCO Biosphere Reserve (Golden Gate Biosphere Reserve). |}
Ұлттық көл жағалаулары
АтауыСуретіОрын орныҚұрылған күніЖер аумағының сексен пайызы Гейлорд Нельсон Жайлы аймағы ретінде қорғалған.Суреттегі тауларМичиган1966 жылдың 15 қазаныСуреттегі таулар – Жоғарғы түбектің Супериор көліне тік жарға қабырғаларымен шығып тұрған әдемі құмтасты жартастар. Олардың маңындағы теңіз шұңқырлары қыста мұзға айналып, өрмелеуге қолайлы мұз үңгірлеріне айналады, ал сарқырамалар да мұзды перделерге айналып қатып қалады. Бес шақырымдық Ұлы Сабл құмды төбелері 1874 жылғы Ау Сабл шамшырағының жанында 91,44 метр биіктікте орналасқан. Оның бір бөлігі Бобр ойпаты Жайлы аймағы ретінде қорғалған.Ұйықтап жатқан аю құмды төбелеріМичиган1970 жылдың 21 қазаныМичиган көлінен 137,16 метр биіктікке жететін құмды төбелер, мұздық мореналардың үстінде орналасқан және штаттың жаяу серуендеу, кемпинг және каноэмен айналысу үшін ең танымал аймақтарының бірі болып табылады. Екі дала аралы, батпақты жерлер мен шаған ормандары 1500-ден астам өсімдік және жануар түрлеріне мекен етеді, олар тарихи шаруа қожалықтарының жанында өмір сүреді.