Австралиялық акция нарығының электрондық тіркеу жүйесі (CHESS)
Clearing House Electronic Subregister System
CHESS – Австралия қор нарығындағы акциялардың электрондық тіркеу жүйесі. Бұл жүйе акциялардың жылдам тіркелуіне, сауда-саттықтарды жеңілдетуге көмектеседі. ASX басқарады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австралиялық клирингтік үйдің электрондық кіші тіркелім жүйесі (әдетте CHESS деп қысқартылады) – бұл CHESS қатысушылары арасындағы (оның ішінде клиенттері атынан акционерлік брокерлер және өздерінің атынан ірі институционалдық инвесторлар) акциялық нарық мәмілелерін аудару мен есеп айыруды жеңілдететін, сондай-ақ бағалы қағаздарды беруді тіркеуді жылдамдататын мақұлданған бағалы қағаздарды ұстаудың электрондық кітаптық тіркелімі. CHESS Австралиялық бағалы қағаздар биржасы (ASX) тарапынан әзірленген және ASX-тің толыққанды еншілес компаниясы – ASX Settlement and Transfer Corporation (ASTC) басқарады. Австралияның корпоративтік заңнамасына сәйкес, әрбір компания бағалы қағаздар иеленушілерінің тізімін жүргізуге міндетті. Австралиялық листингтік компаниялар эмитенттің өкілі ретінде ASTC-мен CHESS кіші тіркелімін жүргізу үшін ASTC-мен шарт жасайды. CHESS кіші тіркелімі – эмитенттің тізілімін құрайтын екі кіші тіркелімнің бірі. Австралиялық компаниялар, ASX-те тіркелген болса, CHESS кіші тіркелімін құруға міндетті, ал барлық акциялық қағаздар CHESS арқылы ұсталады.
The Australian Clearing House Electronic Subregister System (commonly abbreviated to CHESS) is an electronic book entry register of holdings of approved securities that facilitates the transfer and settlement of share market transactions between CHESS participants (including stockbrokers on behalf of their clients, and large institutional investors on their own behalf) as well as speed up the registration of the transfer of securities. CHESS was developed by the Australian Securities Exchange (ASX) and is managed by the ASX Settlement and Transfer Corporation (ASTC), a wholly owned subsidiary of ASX. Under Australian corporate law, every company must maintain registers of security holders. Australian listed companies enter into a contractual arrangement with ASTC for ASTC to maintain a CHESS subregister, as agent for the issuer. The CHESS subregister is one of two subregisters that together make up the issuer’s register. Australian companies listed on the ASX are obliged to establish a CHESS subregister, and all equity securities are held through CHESS.
Жүйенің жұмыс істеу әдісі
CHESS жүйесіне кіруге рұқсат етілген тараптар қатысушылар деп аталады, олар ASX мүшелері (мысалы, брокерлер) немесе басқаша мақұлданған брокерлер емес. Әр қатысушыға бірегей қатысушы коды беріледі. CHESS жүйесіндегі бағалы қағаздар иесі CHESS қатысушысы болуы керек немесе біреуінің демеушілігінде болуы тиіс (мысалы, брокердің клиенті). Демеушілікпен ұсталған сертификатталмаған бағалы қағаздар иелеріне CHESS жүйесінде бірегей иеленушіні анықтау коды (HIN) беріледі, ол қатысушының кодымен бірге CHESS жүйесінің бағалы қағаздарды беруге рұқсат беретін өкілеттігін қамтамасыз етеді. CHESS жүйесінде тек тағайындалған бақылаушы қатысушы ғана холдингке қатысты операцияларды бастай алады. Рұқсатсыз операция жасау, клиент шығынға ұшыраса да, ұшырамаса да, қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады; ал брокердің клиенті рұқсатсыз операция салдарынан келтірілген залапты өтеуге құқылы. Клиент брокерден өтемақы алмаса, Ұлттық кепілдік қоры брокердің рұқсатсыз акцияларды беруінен туындаған залапты өтеуге жауап береді. Тараптар банктер арасындағы сауалды Резервтік банк ақпараттық және аударымдық жүйесіне (RITS) жіберуі керек. Хабарлама Австралиялық төлемдерді клирингтік қауымдастығы (APCA) тарапынан жоғары құнды клирингтік жүйелер ережелеріне (CS4) сәйкес реттеледі. SWIFT FIN ұсынған ақпарат негізінде RITS қатысушылардың Резервтік банкте сақталған Электрондық есеп айырысу шоттарына (ESA) бір мезгілде несие беру және дебеттеу арқылы соңғы және қайтарылмайтын есеп айырысуды жүзеге асырады. RITS ASX Settlement-қа ESA арқылы жасалған жалпы соманың аударылуы туралы хабарлайды, ал ASX Settlement CHESS жүйесіне хабарлама жібереді, ол CHESS жүйесінің кіші тізілімінде бір бағалы қағаз иесінен екіншісіне акцияның аударылуын тіркеу арқылы қатысушы деңгейінде мәмілені аяқтайды. Бұдан кейін эмитент компания мәміленің әкімшілік аспектілерін аяқтауға жауапты, мысалы, екі тарапқа да акциялардың өзгеруі туралы хабарлау, сондай-ақ жаңа бағалы қағаз иесінің банк деректемелері, байланыс мекенжайы, салық төлеушінің нөмірі және т.б. сияқты мәліметтеріне ие болуын қамтамасыз ету.
The parties who are permitted to access CHESS are referred to as participants, who are either members of ASX (e. g., brokers) or are otherwise approved non brokers. Each participant is allocated a unique participant code. A security holder on CHESS must be either a CHESS participant or be sponsored by one (e. g., a client of a broker). Sponsored uncertificated security holders are allocated a unique holder identifying code (HIN) in CHESS, which together with the participant's code provides the authority under which CHESS will allow a transfer of securities. Only the designated controlling participant can initiate transactions on CHESS in relation to a holding. It is a criminal offence to effect an unauthorised transaction, whether the client suffers a loss or not; and a broker's client is entitled to compensation for loss suffered as a result of an unauthorised transaction. Failing to obtain compensation from the broker, the client is covered by the National Guarantee Fund for losses arising from any unauthorised transfer of shares by a broker. to send an interbank request to the Reserve Bank Information and Transfer System (RITS). The message is regulated by Australian Payments Clearing Association (APCA) under the Regulations for High Value Clearing System Framework (CS4). Based on the information provided by SWIFT FIN, RITS makes a final and irrevocable settlement by the simultaneous crediting and debiting the participants’ Exchange Settlement Accounts (ESAs) held at the Reserve Bank. RITS notifies ASX Settlement of the transfer of the gross amount across ESAs, and ASX Settlement messages CHESS, which finalises the transaction at the participant level by recording the transfer of the shareholding on the CHESS subregister from one security holder to the other. It is then the responsibility of the issuing company to complete the administrative aspects of the transaction, such as notifying both parties of the change of shareholding, as well to ensure it has the details of the new security holder, such as bank details, address for communications, tax file number, etc.