Кіріспе

Бразилия геологиялық формациясы

Ромуальдо формациясы – Бразилияның солтүстік-шығысындағы Арарипе бассейнінде Пернамбуко, Пиауи және Сеара штаттарының қиылысқан жері. Бұрын Сантана формациясының Ромуальдо мүшесі деп аталған геологиялық формация, Сантана-ду-Карири ауылының атымен аталып, Арарипе платосының негізінде орналасқан. Оны 1819 жылы Иоганн Баптист фон Спикс ашқан. Страталар ерте креда кезеңінің Апт сатысында протоатлантикалық теңіздің жақын маңына енуімен байланысты лакустрлік рифт алабында шөгіндірілген. Сол кезде Оңтүстік Атлантика ұзын, тар, көлденең теңіз ретінде ашылып жатқан. Ромуальдо формациясы өте жақсы сақталған және әртүрлі қазба фауна жиынтығына ие болғандықтан Лагерштетте (қазба ошағы) деген аталымға ие. Шамамен 25 түрлі қазба балықтардың қалдықтары, көбінесе асқазан ішегі сақталған күйде табылады, бұл палеонтологтарға осы экожүйедегі жыртқыш-жеңілдік қарым-қатынасын зерттеуге мүмкіндік береді. Птерозаврлардың, бауырымен жорғалаушылардың, омыртқасыздардың және крокодиломорфтардың да жақсы сақталған мысалдары бар. Тіпті динозаврлар да (Spinosauridae, Tyrannosauroidea, Compsognathidae) кездеседі. Бұл жердің ерекше тафономиясы нәтижесінде, өлі организмдердің айналасында әктас жинақталуынан түйіндер пайда болды, тіпті анатомиясының жұмсақ тіндерін де сақтап қалды. Сақтау үшін түйіндер қышқылмен кесіліп алынады, ал қазбалар көбінесе ауыстыру техникасымен дайындалады. Жергілікті цемент және құрылыс материалдарын өндіру ісі осы орындарға зиян келтіреді. 1970 жылдардан бері заңсыз жиналған қазбалардың саудасы өркендеді, себебі бұл қазбалардың ерекше сақталуы мен әдемілігі жергілікті өнеркәсіптің маңызды бөлігіне айналды. Палеонтологтар оны сақтау бағдарламасын жедел түрде іске асыруға шақырып отыр. Сонымен қатар, Ромуальдо формациясының тау жыныстарының ыдырауы аймақтағы басқа жерлерден ерекшеленетін топырақ жағдайларына әкелді. Арарипе манакині (Antilophia bokermanni) – 20-шы ғасырдың соңында ғана ашылған өте сирек кездесетін құс; ол Ромуальдо формациясының жыныстарынан пайда болған Чапада-ду-Арарипе топырақтарында өсетін ерекше орманнан тыс жерде табылған емес.

Геология және даталау

Бұрын Crato формациясы сол кездегі Santana формациясының ең төменгі бөлігі деп есептелген, бірақ ол ресми формация деңгейіне көтерілді. Crato формациясы – бір кезеңнің нәтижесі, онда шөгінді қабаттарының күрделі тізбегі ашық теңіздегі өзгеретін жағдайларды көрсетеді. Бұрын Santana формациясының Ромуальдо мүшесі деп аталған Ромуальдо формациясының жасы әртүрлі пікір тудырды, алайда көптеген зерттеушілер оның шамамен 112 миллион жыл бұрын Аптиян-Альб қабаттарының шекарасында немесе оған жақын орналасқандығымен келіседі. Бірақ, Ценман дәуірі де мүлдем жоққа шығарылмайды. Crato бірлігінің кеңдігі және оның Ромуальдо формациясымен байланысы ұзақ уақыт бойы нақты анықталмаған еді. 2007 жылы Мартилл, Бекли және Ловериджтің бірлік туралы жариялаған еңбегіне дейін Crato формациясына ресми типтік орны берілмеді және ол ресми түрде Ромуальдо формациясынан, ол шамамен 10 миллион жылға жас, бөлек формация ретінде бекітілді.

Динозаврлар

Динозаврлар Туысы Түрлер Кездесу орындары Ескермелер Суреттер Ангатурама А. лимай Сеара Spinosauridae. Ішінара бас сүйегі (мұрын бөлігі). Irritator challengeri-дің кіші синонимі болуы мүмкін. Аратсавр А. museunacionali Сеара Коэлурозавр. Оң артқы аяқтың бір бөлігі. Irritator I. challengeri Сеара Spinosauridae. Ішінара бас сүйегі (артқы жартысы); белгілі ең толық spinosaurid бас сүйектерінің бірі. Миришия

Крокодиломорфтар

Crocodylomorphs Genus Species Presence Notes Images Araripesuchus A. gomesii Romualdo Formation Type specimen 423 R – төменгі жақ сүйегінің бір бөлігімен байланысқан жалғыз бас сүйек. AMNH 24450 нөмірімен толық үлгі Американың табиғи тарих мұражайында сақтаулы. Caririsuchus C. camposi Romualdo Formation Пеирозаурид крокодиллиформасы.

Птерозаврлар

Pterosaurs Түрлер Қалыптасу Суреттері Anhanguera A. blittersdorffi

A. santanae
A. araripensis
A. robustus
A. piscator
A. spielbergi
Araripedactylus A. dehmi
Araripesaurus A. castilhoi
Barbosania B. gracilirostris
Brasileodactylus B. araripensis
Cearadactylus C. atrox
C. ligabuei
Kariridraco K. dianae
Maaradactylus M. kellneri
Santanadactylus S. brasilensis
?S. pricei
S. spixi
Tapejara T. wellnhoferi
Thalassodromeus T. sethi
Tropeognathus T. mesembrinus
Tupuxuara T. deliradamus
T. leonardii
T. longicristatus
Unwindia U. trigonus

Қайыңдар

Қайыңдар Тұқым Түрлер Кездесетін жері Ескермелер Суреттер Santanachelys S. gaffneyi Cearachelys C. placidoi Araripemys A. barretoi Euraxemys E. essweini Brasilemys B. josai