Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юра дәуірінің екінші бөлігі, 174-161 миллион жыл бұрын.
Second part of the Jurassic geological period, from 174 to 161 million years ago
Орта юра – Юра дәуірінің екінші кезеңі. Ол шамамен 174,1-161,5 миллион жыл бұрынға дейін созылған. Орта юра дәуіріне жататын құрлықта өмір сүрген жануарлардың, мысалы динозаврлардың қазба қалдықтары салыстырмалы түрде сирек кездеседі, бірақ құрлықтағы жануарлардың қазба қалдықтарын қамтитын геологиялық формацияларға Англиядағы Forest Marble формациясы, Шотландиядағы Kilmaluag формациясы, Франциядағы Calcaire de Caen, Қытайдағы Daohugou Beds, Ресейдегі Itat формациясы, Нигердегі Tiouraren формациясы және Мадагаскардың батысындағы Isalo III формациясы жатады.
The Middle Jurassic is the second epoch of the Jurassic Period. It lasted from about 174.1 to 161.5 million years ago. Fossils of land dwelling animals, such as dinosaurs, from the Middle Jurassic are relatively rare, but geological formations containing land animal fossils include the Forest Marble Formation in England, the Kilmaluag Formation in Scotland, the Calcaire de Caen of France, the Daohugou Beds in China, the Itat Formation in Russia, the Tiouraren Formation of Niger, and the Isalo III Formation of western Madagascar.
Палеогеография
Орта юра дәуірінде Пангея Лавразия мен Гондванаға бөліне бастады, және Атлант мұхиты қалыптасты. Шығыс Лавразия тектоникалық жағынан белсенді болды, себебі Кимерлік тақта Лавразияның оңтүстік жағалауымен қақтығысып, Палео-Тетис мұхитын толығымен жапты. Солтүстік Американың батыс жағалауындағы субукциялық аймақ ежелгі Роки тауларын құруды жалғастырды. Пангеяны қоршаған континенттік жиектердің барлығында, сондай-ақ оңтүстік Тибет, оңтүстік-шығыс Еуропа және басқа да аймақтарда маңызды субукциялық аймақтар белсенді болды, бұл прото-Атлант мұхитында жаңа теңіз түбінің пайда болуына жағдай жасады. Субукциялық аймақтардағы тектоникалық плиталардың қызметі Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Американың батыс жағалауы бойында Роки таулары мен Анд таулары сияқты солтүстік-оңтүстік бағыттағы тау тізбектерінің қалыптасуына әкелді.
During the Middle Jurassic Epoch, Pangaea began to separate into Laurasia and Gondwana, and the Atlantic Ocean formed. Eastern Laurasia was tectonically active as the Cimmerian plate continued to collide with Laurasia's southern coast, completely closing the Paleo Tethys Ocean. A subduction zone on the coast of western North America continued to create the Ancestral Rocky Mountains. Significant subduction zones were active along practically all of the continental edges surrounding Pangea, as well as in southern Tibet, southeastern Europe, and other locations, to allow the formation of fresh seabed in the proto Atlantic Ocean. Plate tectonic activity in subduction zones caused the construction of north south mountain ranges such as the Rocky Mountains and the Andes all along the west coast of North, Central, and South America.
Фауна
Орта юра кезеңі – Жердегі тіршілік тарихындағы маңызды кезеңдердің бірі. Осы кезеңде динозаврлар мен сүтқоректілер сияқты көптеген топтар кеңіне тарап, түрленді.
The Middle Jurassic is one of the key periods in the history of life on Earth. Many groups, including dinosaurs and mammals, diversified during this time.
Теңіз тіршілігі
Бұл кезеңде теңіз фаунасы (амониттер мен екі қабықты моллюскалар) гүлденді. Иктиозаврлар кең таралған болғанымен, түрлердің әртүрлілігі азайды; ең ірі теңіз жыртқыштары – плиозаврлар, касаткалар мен одан да ірілеу (мысалы, Плиозавр, Лиоплеуродон) мөлшерге жетті. Бұл кезде плезиозаврлар көптеп кездесті, ал метриоринхидтер алғаш рет пайда болды. Юра теңіздерінде әртүрлі жануарлар жүзді. Кеңею және сүйекті балықтар көп болды. Ірі балықтар мен теңіз рептилиялары да көптеп кездесті.
During this time, marine life (including ammonites and bivalves) flourished. Ichthyosaurs, although common, are reduced in diversity; the top marine predators, the pliosaurs, grew to the size of killer whales and larger (e. g. Pliosaurus, Liopleurodon). Plesiosaurs became common at this time, and metriorhynchids first appeared. In the Jurassic seas, a wide range of animals swam. Cartilaginous and bony fish were plentiful. Large fish and marine reptiles were plentiful.
Жер бетіндегі тіршілік
Динозаврлардың көптеген маңызды топтары Орта юра кезеңінде пайда болды (оның ішінде цетиозаврлар, брахиозаврлар, мегалозаврлар және алғашқы орнитоподтар). Тритилдонттар іріледі және дерлік бүкіл дүние жүзіне тарады.
Many of the major groups of dinosaurs emerged during the Middle Jurassic, (including cetiosaurs, brachiosaurs, megalosaurs and primitive ornithopods). Tritylodonts were larger, and also had an almost global distribution.
Флора
Қарағайлар Орта юра кезеңінде басымдық құрды. Гинкго, цикад және папоротниктер сияқты басқа да өсімдіктер де көптеп кездесті.
Conifers were dominant in the Middle Jurassic. Other plants, such as ginkgoes, cycads, and ferns were also common.